Soru

Zorluk: OrtaYağ Asidi Sentezi (Lipogenez)

Yağ asitlerinin de novo sentezi (lipogenez), özellikle karbonhidrat alımının yüksek olduğu tokluk durumunda aktifleşen önemli bir metabolik süreçtir. Bu sürecin hız kısıtlayıcı basamağını katalizleyen asetil-CoA karboksilaz (ACC) enziminin düzenlenmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Sitratın artışı enzimin polimerizasyonuna neden olarak allosterik aktivasyonu sağlar.Cevap
  2. B
    Palmitoil-CoA (uzun zincirli yağ açil-CoA), enzimi allosterik olarak aktive ederek sentezi hızlandırır.
  3. C
    Glukagon ve epinefrin etkisiyle aktive olan protein fosfataz enzimi aracılığıyla aktifleşir.
  4. D
    Enzim mitokondriyal matrikste lokalize olup karboksil grubu taşıyıcısı olarak piruvat kullanır.
  5. E
    Karboksilasyon reaksiyonunun gerçekleşmesi için kofaktör olarak B12 vitamini kullanılır.

Cevap

Sitratın yüksek konsantrasyonları, asetil-CoA karboksilaz enziminin dimer halden polimer hale geçmesini sağlayarak allosterik olarak aktivasyonuna yol açar.
Asetil-CoA karboksilaz (ACC), yağ asidi sentezinin hız kısıtlayıcı enzimidir. Bu enzim, sitozoldeki sitrat konsantrasyonu arttığında inaktif dimer formundan aktif polimer formuna dönüşür (polimerizasyon). Sitrat, asetil gruplarının mitokondriden sitozole taşınmasını temsil ettiği için bu bir 'ileri beslemeli' aktivasyon mekanizmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yağ asidi sentezinin (lipogenez) hız kısıtlayıcı enzimini tanımla.
Bu enzim Asetil-CoA Karboksilaz (ACC) enzimidir.
Bu enzim, asetil-CoA'yı malonil-CoA'ya dönüştürerek sentezin ilk ve en önemli kontrol basamağını yönetir.
2
ACC enziminin allosterik düzenleyicilerini analiz et.
Sitrat aktivatör, Palmitoil-CoA ise inhibitör olarak görev yapar.
Sitrat, mitokondriden sitozole asetil birimlerini taşıyan moleküldür ve enerji fazlalığını simgeleyerek polimerizasyonu uyarır.
3
ACC enziminin kovalent düzenlenmesini değerlendir.
İnsülin enzimi defosforile ederek aktive eder; Glukagon ve Epinefrin ise fosforile ederek inaktive eder.
Hormonal kontrol, vücudun genel enerji durumuna göre (tokluk vs. açlık) lipogenezi açıp kapatır.

Anahtar Kavram

Asetil-CoA Karboksilaz'ın (ACC) regülasyonu sitrat (aktivasyon) ve uzun zincirli açil-CoA (inhibisyon) ile kontrol edilir.

Daha Fazla Pratik

Malonil-CoA'nın, yağ asidi yıkımındaki (Beta oksidasyon) karnitin açiltransferaz-I (CAT-I) enzimi üzerindeki inhibitör etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla