Soru

Zorluk: OrtaHiperprolaktinemi

Bir psikiyatri kliniğinde şizofreni tanısıyla 2 yıldır antipsikotik ilaç kullanan 32 yaşında kadın hasta, jinekoloji polikliniğine adet görememe ve her iki memesinden süt gelmesi şikayetiyle yönlendiriliyor. Fizik muayenede galaktore doğrulanıyor, gebelik testi negatif. Serum prolaktin düzeyi 87 ng/mL olarak ölçülüyor. Bu hastada hiperprolaktineminin en olası nedeni nedir?

  1. Dopamin antagonisti etkili antipsikotik ilaç kullanımıCevap
  2. B
    Hipofiz makroadenomunun optik kiazma baskısı
  3. C
    Primer hipotiroidi nedeniyle TRH düzeyinin artması
  4. D
    Polikistik over sendromuna eşlik eden hiperinsülinemi
  5. E
    Hipotalamik tümörün portal kan akımını bozması (pedunküler etki)

Cevap

Dopamin antagonisti etkili antipsikotik ilaç kullanımı
Antipsikotik ilaçlar, tüberoinfundibular dopaminerjik yolakta dopamin D2 reseptörlerini bloke ederek prolaktin üzerindeki inhibitör etkiyi ortadan kaldırır. Bu farmakolojik etki, prolaktin düzeyinin orta derecede yükselmesine (genellikle 25-200 ng/mL arası) ve buna bağlı galaktore ile amenoreye yol açar. Psikiyatrik ilaç kullanan genç bir kadında bu klinik tablo karşısında ilaç kaynaklı hiperprolaktinemi en öncelikli tanıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunu ve anamnezini değerlendir
2 yıldır antipsikotik kullanan kadın hastada amenore ve galaktore saptanmıştır; gebelik testi negatif, prolaktin 87 ng/mL (yüksek)
Galaktore + amenore + hiperprolaktinemi üçlüsü karşısında önce gebelik ve ilaç kullanımı dışlanmalıdır
2
Antipsikotiklerin prolaktin üzerine etkisini sorgula
Antipsikotikler tüberoinfundibular dopaminerjik yolakta D2 reseptörlerini bloke ederek prolaktin inhibisyonunu kaldırır
Dopamin, hipofiz laktotrop hücrelerinde prolaktin salgısını inhibe eden temel nörotransmiterdir; bloke edilmesi prolaktin yükselmesine doğrudan yol açar
3
Prolaktin düzeyini etyoloji ayrımı için yorumla
87 ng/mL düzeyi ilaç kaynaklı hiperprolaktinemi ile uyumludur; makroadenom tipik olarak >200 ng/mL ile seyreder
Prolaktin düzeyi, hiperprolaktinemi nedeninin ilaç mı yoksa tümör mü olduğunu ayırt etmeye yardımcı olur

Anahtar Kavram

Antipsikotikler dopamin D2 reseptörlerini bloke ederek tüberoinfundibular yolakta prolaktin inhibisyonunu ortadan kaldırır ve ilaç kaynaklı hiperprolaktinemi tablosu oluşturur.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla