Böbreklerde medüller interstisyel ozmotik gradiyentin sürdürülebilmesi için vasa rectaların "zıt akım değiştirici" (countercurrent exchanger) olarak işlev görmesi gereklidir. Bu sistemin medülladaki hiperozmolariteyi koruma başarısı, temel olarak hangi fizyolojik özelliğe bağlıdır?
- Kan akım hızının oldukça düşük olması ve damarların 'U' şeklinde bir seyir izlemesiCevap
- Bİnterstisyumdaki sodyum ve ürenin vasa recta inen koluna aktif transport ile pompalanması
- CMedülladan ayrılan kanın ozmolaritesinin, medüllaya giren arteriyel kanın ozmolaritesinden daha düşük olması
- DVasa rectaların sadece su geçişine izin verip çözünmüş maddelere karşı tamamen geçirgen olmaması
- EMedülladaki interstisyel ozmotik gradiyentin, vasa recta endotelindeki Na+/K+ pompalarıyla korunması
Cevap
Vasa rectaların kan akım hızının düşük olması ve 'U' şeklinde bir anatomiye sahip olması, medüller hiperozmolaritenin korunmasını sağlayan temel faktördür.
Vasa rectalar, medüller interstisyel hiperozmolariteyi korumak için tasarlanmış özel damar yapılarıdır. Başarıları iki temel faktöre dayanır: 1) Çok yavaş kan akımı, plazmanın interstisyel sıvı ile ozmotik dengeye gelmesine olanak tanır. 2) 'U' şeklindeki yapı sayesinde, inen kolda interstisyumdan kana geçen solütler, çıkan kolda tekrar interstisyuma geri verilerek medullada hapsedilir. Bu sayede solütler dolaşımla sistemik sirkülasyona taşınmaz ve gradiyent korunur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Zıt Akım Değişimi (Countercurrent Exchange)
İpuçları
1
Henle kulbu ozmotik gradiyenti 'oluştururken', vasa recta bu gradiyenti 'korur'.
2
Gradiyentin korunması için interstisyumdaki tuz ve ürenin kan tarafından alınıp götürülmemesi gerekir.
3
Kan akım hızı artarsa (örneğin vazodilatasyon durumunda), medüller gradiyent yıkanır (washout) ve idrar konsantre edilemez.
Daha Fazla Pratik
Vasa rectadaki kan akım hızını artıran durumların (vazodilatasyon) idrar ozmolaritesi üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s