Hızlı adapte olan (fazik) mekanoreseptörlerin çalışma mekanizmasını incelemek amacıyla yapılan bir deneyde, izole edilmiş bir Pacini korpüskülünün viskoelastik katmanlardan oluşan kapsül yapısı mikrodiseksiyon yöntemiyle tamamen uzaklaştırılmıştır. Kapsülü soyulmuş bu "çıplak" sinir ucu üzerine sabit şiddette bir mekanik basınç uygulanmaya devam edildiğinde, reseptörün elektriksel yanıtı ve adaptasyon özelliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AReseptör, uyaranın başlangıcından sonra milisaniyeler içinde adapte olarak yanıtını keser.
- Hızlı adapte olan karakterini kaybeder ve uyaran sürdüğü müddetçe yanıt veren yavaş adapte olan (tonik) bir reseptör gibi davranır.Cevap
- CKapsülün koruyucu etkisi ortadan kalktığı için aksiyon potansiyeli frekansı başlangıca göre logaritmik olarak artar.
- DViskoelastik yapı bozulduğu için sadece uyaranın geri çekilmesi (off-response) sırasında reseptör potansiyeli oluşturur.
- EMekanik duyarlı kanallar kapsül desteği olmadan fiziksel olarak açılamayacağı için hiçbir şekilde reseptör potansiyeli üretemez.
Cevap
Kapsülü çıkarılan Pacini korpüskülü, hızlı adapte olan (fazik) karakterini kaybederek, uyaran sürdüğü müddetçe yanıt veren yavaş adapte olan (tonik) bir reseptör gibi davranmaya başlar.
Pacini korpüskülü, viskoelastik bir yapıya sahip çok sayıda konsantrik katmandan oluşur. Sabit bir basınç uygulandığında, kapsül içindeki sıvı yer değiştirerek basıncı sinir ucunun her yanına eşit olarak dağıtır (Pascal prensibi benzeri). Bu durum, merkezi sinir ucundaki deformasyonun hızla kaybolmasına neden olur (adaptasyon). Kapsül cerrahi olarak çıkarıldığında, uygulanan basınç doğrudan sinir ucuna iletilir ve uyaran çekilene kadar deformasyon devam eder. Bu durumda reseptör, Merkel diski veya Ruffini uçları gibi yavaş adapte olan (tonik) bir karakter kazanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pacini korpüskülünde adaptasyonun hızı büyük oranda reseptörün etrafındaki viskoelastik kapsül yapısına bağlıdır.