Examkin

Soru

Zorluk: ZorKanser Epidemiyolojisi ve Karsinogenez

Kimyasal karsinogenez üzerine yapılan deneysel bir çalışmada; deney hayvanlarının cildine tek doz 'A ajanı' uygulandığında tümör gelişmediği, ancak bu uygulamanın hemen ardından haftalarca 'B ajanı' uygulandığında çok sayıda cilt tümörü geliştiği gözlenmiştir. Sadece B ajanı uygulanan grupta veya uygulama sırası değiştirilip önce B sonra A ajanı uygulanan grupta ise tümör gelişimi saptanmamıştır.

Buna göre, bu deneyde 'B ajanı' olarak tanımlanan maddenin karsinogenezdeki rolü ve özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    DNA ile kovalent bağlar kurarak kalıcı ve geri dönüşümsüz genetik hasar oluşturur
  2. Etkisi geri dönüşümlü (reversible) olup, başlatılmış hücrelerin klonal ekspansiyonunu sağlarCevap
  3. C
    Etki gösterebilmesi için mutlaka mikrozomal enzimlerle metabolik aktivasyona uğramalıdır
  4. D
    Tek doz uygulanması bile kümülatif etki ile tümör gelişimi için yeterlidir
  5. E
    Hücre döngüsünü G0 fazında durdurarak apoptozu indükler

Cevap

Etkisi geri dönüşümlü (reversible) olup, başlatılmış hücrelerin klonal ekspansiyonunu sağlar
Deneyde tarif edilen model klasik 'İki Aşamalı Karsinogenez' modelidir. A ajanı 'İnisiyatör' (Başlatıcı), B ajanı ise 'Promotor'dur (Tanıtıcı/İlerletici). Promotorların (örneğin kroton yağı, fenobarbital, östrojenler) en temel özelliği, etkilerinin geri dönüşümlü (reversible) olmasıdır. Genellikle direkt DNA hasarı yapmazlar (non-genotoksik), ancak inisiye olmuş (mutasyona uğramış) hücrelerin seçici olarak çoğalmasını (klonal ekspansiyon) sağlarlar. Ortamdan uzaklaştırıldıklarında tümör gelişimi durabilir veya gerileyebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Deney düzeneğini analiz et
A ajanı tek başına yetersiz ama gerekli (Başlatıcı/Initiator). B ajanı A'dan sonra gelmeli ve tekrarlanmalı (Tanıtıcı/Promotor).
Karsinogenezin çok aşamalı teorisini (Initiation-Promotion-Progression) tanımak için.
2
Başlatıcı ve Promotor özelliklerini karşılaştır
Başlatıcılar (A): Genotoksik, mutajenik, geri dönüşümsüz, tek doz yeterli. Promotorlar (B): Non-genotoksik, proliferatif, geri dönüşümlü, eşik değer var, kronik maruziyet gerekli.
Doğru seçeneği belirlemek için.
3
Seçenekleri ele
'Etkisi geri dönüşümlüdür' ifadesi promotor tanımına uyar.
Yanlış önermeleri dışlamak için.

Anahtar Kavram

Karsinogenez Aşamaları: İnisiyasyon (Başlatma) vs Promosyon (Tanıtma)

İpuçları

1
Deneyde B ajanının (kroton yağı gibi) tek başına tümör yapmadığına, ancak var olan bir hasarı 'ilerlettiğine' dikkat edin.
2
B ajanı ortamdan çekilseydi (deneyin ortasında kesilseydi), tümör gelişimi muhtemelen dururdu. Bu özellik, kalıcı DNA hasarından farklıdır.

Daha Fazla Pratik

İnisiyatör ajanların elektrofilik yapıları ve DNA onarım mekanizmaları arasındaki ilişkiyi gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kanser Epidemiyolojisi ve Karsinogenez

Bu konudan daha fazla soru