Soru

Zorluk: ZorHiperprolaktinemi

32 yaşında bir kadın hasta, şiddetli baş ağrısı ve bitemporal hemianopsi (görme alanı kaybı) şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan hipofiz MR görüntülemesinde 4 cm4 \, cm çapında, optik kiazmaya bası yapan bir makroadenom saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum prolaktin düzeyi 120 ng/mL120 \, ng/mL (N:5−25 ng/mLN: 5-25 \, ng/mL) olarak ölçülüyor. Bu klinik tablo ile laboratuvar sonucu arasındaki uyumsuzluğu gidermek ve doğru tanıya ulaşmak için yapılması gereken en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Serum örneğinin dilüsyona tabi tutularak laboratuvar testinin tekrarlanmasıCevap
  2. B
    Makroprolaktinemi ayrımı için serumun polietilen glikol (PEG) ile çöktürülmesi
  3. C
    Prolaktin yüksekliğini hipofiz sapı basısına (stalk effect) bağlayarak doğrudan cerrahi planlanması
  4. D
    Dinamik yanıtı değerlendirmek amacıyla TRH stimülasyon testi yapılması

Cevap

Klinik ve laboratuvar uyumsuzluğunu gidermek için serum örneğinin dilüsyona tabi tutularak laboratuvar testinin tekrarlanması gerekir.
Doğru yaklaşım serumun dilüe edilmesidir. Çok büyük hipofiz adenomlarında (dev makroadenom) prolaktin seviyesi aşırı yüksek olabilir. Standart iki bölgeli sandviç immünometrik testlerde, aşırı miktardaki antijen (prolaktin) hem yüzeye bağlı yakalayıcı antikorları hem de işaretli sinyal antikorlarını aynı anda doyurur. Bu durum, antikorlar arasında 'köprü' kurulmasını engelleyerek sinyalin düşük çıkmasına neden olur. Serum seyreltildiğinde bu doygunluk ortadan kalkar ve gerçek yüksek değerler ölçülebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulgular ile laboratuvar sonucu arasındaki tutarsızlığı fark et.
4 cm4 \, cm'lik bir makroadenomun (eğer prolaktinoma ise) genellikle >1000 ng/mL>1000 \, ng/mL seviyelerinde prolaktin üretmesi beklenir; 120 ng/mL120 \, ng/mL değeri bu kitle boyutu için beklenmedik derecede düşüktür.
Klinik-laboratuvar korelasyonu tanısal doğruluk için esastır.
2
Sandviç immünassay yönteminin kısıtlılıklarını değerlendir.
Aşırı yüksek antijen seviyelerinin hem yakalayıcı hem de dedektör antikorları doyurarak kompleks oluşumunu engellediği 'Hook etkisi' (Kanca etkisi) olasılığı belirlenir.
Teknik bir artefakt olan Hook etkisi, dev prolaktinomaların yanlışlıkla non-fonksiyonel adenom sanılmasına yol açabilir.
3
Serumun dilüe (seyreltme) edilmesini iste.
Serum seyreltildiğinde antijen konsantrasyonu düşer, antikor-antijen kompleksi doğru şekilde oluşur ve gerçek (çok yüksek) prolaktin seviyesi saptanır.
Gerçek değer saptandığında hastaya cerrahi yerine dopamin agonisti gibi tıbbi tedavi seçenekleri sunulabilir.

Anahtar Kavram

Hook Etkisi (Kanca Etkisi)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla