Pentoz fosfat yolunun (heksoz monofosfat yolu) metabolik düzenlenmesi, enzim mekanizmaları ve farklı hücresel ihtiyaçlara göre değişen akış yönleri dikkate alındığında; bu yolun evreleri hakkında ileri sürülen aşağıdaki ifadelerden hangisi biyokimyasal olarak doğrudur?
- Non-oksidatif evre reaksiyonları tamamen geri dönüşümlü (reverzibl) olduğundan; hücrenin NADPH üretmesine gerek kalmadan sadece glikolitik ara ürünler üzerinden nükleotid sentezi için riboz 5-fosfat üretmesini sağlayabilir.Cevap
- BTransaldolaz enzimi, üç karbonlu bir birimin transferini gerçekleştirirken aktif bölgesinde kofaktör olarak tiamin pirofosfat (B1 vitamini) kullanır.
- COksidatif evrenin hız kısıtlayıcı enzimi olan glukoz 6-fosfat dehidrogenaz (G6PD), yüksek oranı varlığında allosterik olarak aktive edilir.
- DOksidatif evre reaksiyonları sonucunda oluşan ribüloz 5-fosfatın riboz 5-fosfata dönüşümü, sadece oksidatif stres durumunda gerçekleşen tek yönlü bir reaksiyondur.
- ETransketolaz enzimi, karbon transferi sırasında reaksiyon ara ürünü olarak lizin kalıntısı üzerinden kararlı bir Schiff bazı yapısı oluşturur.
Cevap
Pentoz fosfat yolunun non-oksidatif evresinin geri dönüşümlü olması, hücrenin NADPH sentezlemek zorunda kalmadan glikolitik ara ürünlerden riboz 5-fosfat üretmesine olanak tanır.
Pentoz fosfat yolunun non-oksidatif evresi (izomeraz, epimeraz, transketolaz ve transaldolaz reaksiyonları) tamamen geri dönüşümlüdür. Bu özellik, hücrenin metabolik ihtiyaçlarına göre esneklik sağlar. Eğer hücrenin sadece nükleotid sentezi için Riboz 5-fosfat ihtiyacı varsa ve NADPH ihtiyacı yoksa (veya G6PD inhibe edilmişse), glikoliz yolundaki Fruktoz 6-fosfat ve Gliseraldehit 3-fosfat bu geri dönüşümlü reaksiyonlar üzerinden 'ters yönde' akarak Riboz 5-fosfat sentezleyebilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pentoz Fosfat Yolu Dinamiği ve Enzim Mekanizmaları
Daha Fazla Pratik
G6PD eksikliğinde NADPH üretilemediği için eritrositlerin oksidatif hasara (Heinz cisimcikleri) neden duyarlı olduğunu ve bu durumun Favizm ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s