Examkin

Soru

Zorluk: ZorBakır Metabolizması ve Bozuklukları

Bakır metabolizmasında görevli olan ATP7BATP7B (PP-tipi ATPATP az) proteini, karaciğerde bakır dengesinin korunması için hem salgısal hem de boşaltım yollarında kritik roller üstlenir. Bu proteinin hücresel konumu, sitozolik bakır düzeyine yanıt olarak trans-Golgi ağı (TGNTGN) ve kanaliküler membran arasında dinamik bir döngü içerisindedir.

Wilson hastalığı (hepatolentiküler dejenerasyon) patofizyolojisi göz önüne alındığında, bu proteinin fonksiyonel dinamikleri ve hastalık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Sitozolik bakır düzeyleri normal/düşük olduğunda ATP7BATP7B proteinleri trans-Golgi ağında lokalize kalarak aposeruloplazmine bakır yüklenmesini sağlar.
  2. B
    Hücre içi bakır seviyeleri yükseldiğinde, ATP7BATP7B proteini trans-Golgi ağından veziküler yapılarla ayrılarak kanaliküler membrana transloke olur ve bakırın safra kanalına boşaltılmasını gerçekleştirir.
  3. C
    Tedavide kullanılan oral çinko, enterositlerde metallotionein sentezini uyararak bakırı hücre içinde hapseder ve intestinal bakır emilimini kompetitif olmayan bir mekanizma ile baskılar.
  4. D
    Hastalıkta bakırın seruloplazmine yüklenememesi sonucunda dolaşımdaki proteinin yarı ömrü kısalır ve bu durum plazma seruloplazmin düzeyinin düşük saptanmasına neden olur.
  5. Bu hastalıktaki temel moleküler defekt, bakırın intestinal enterositlerden portal dolaşıma transferini sağlayan pompanın mutasyonu sonucu gelişen bakır emilim bozukluğudur.Cevap

Cevap

Wilson hastalığındaki temel defekt intestinal emilim bozukluğu değil, karaciğerdeki ATP7B proteini aracılı bakırın safraya atılamaması ve seruloplazmine yüklenememesidir.
Doğru yanıt olan seçenek Wilson hastalığını bir emilim bozukluğu olarak tanımlamaktadır. Oysa Wilson hastalığı, karaciğerde bulunan ATP7BATP7B proteininin mutasyonu sonucu bakırın safra yoluyla atılamaması ve aposeruloplazmine yüklenememesi ile karakterize bir bakır birikim hastalığıdır. İntestinal enterositlerin bazolateral membranında bulunan ve bakırın sistemik dolaşıma geçişini sağlayan pompadaki (ATP7AATP7A) defekt ise Menkes hastalığına (bakır eksikliği) yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
ATP7B proteininin normal fonksiyonunu analiz etme
ATP7B'nin karaciğerde bakırı hem seruloplazmine yüklediği (TGN'de) hem de fazlasını safraya attığı (kanaliküler membranda) saptanır.
Wilson hastalığındaki temel patolojiyi anlamak için proteinin normal fizyolojik rolünü bilmek gerekir.
2
Wilson ve Menkes hastalıklarının moleküler lokasyonlarını karşılaştırma
ATP7B mutasyonunun (Wilson) karaciğer birikimine, ATP7A mutasyonunun (Menkes) ise bağırsak emilim bozukluğuna yol açtığı ayırt edilir.
Hangi pompanın hangi dokuda ve hangi yönde (emilim vs. atılım) çalıştığını bilmek en yaygın karışıklığı önler.
3
Tanısal parametre olan seruloplazmin düzeyini yorumlama
Bakır yüklenemeyen seruloplazmin (aposeruloplazmin) dolaşımda kararsız olduğu için plazma düzeyinin düştüğü anlaşılır.
Düşük seruloplazmin düzeyinin genetik bir sentez kusurundan ziyade bir post-translasyonel modifikasyon (bakır yükleme) hatası olduğunu kavramak önemlidir.

Anahtar Kavram

ATP7B Dinamik Trafficking Mekanizması ve Wilson Hastalığı

Daha Fazla Pratik

Menkes hastalığında hangi bakır-bağımlı enzimlerin (örn. Lizil oksidaz) disfonksiyonunun bağ dokusu ve saç bulgularına yol açtığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Bakır Metabolizması ve Bozuklukları

Bu konudan daha fazla soru