Soru

Zorluk: Kolayİdrar Konsantrasyonu ve Zıt Akım Mekanizması

Böbreklerde idrarın konsantre edilebilmesi için gereken medüller interstisyel hiperozmotik gradiyentin aktif olarak oluşturulmasını sağlayan 'zıt akım çoğaltıcı' (countercurrent multiplier) sistem hangi yapıda yer almaktadır?

  1. Henle kulbuCevap
  2. B
    Vasa recta
  3. C
    Toplayıcı kanallar
  4. D
    Glomerüller
  5. E
    Proksimal tübül

Cevap

Böbrekte medüller ozmotik gradiyenti aktif olarak oluşturan 'zıt akım çoğaltıcı' mekanizma Henle kulbu'nda gerçekleşir.
Böbrek medullasındaki hiperozmotik gradiyentin aktif olarak oluşturulması, Henle kulbu'nun inen ve çıkan kollarının zıt yönlü akışı ve çıkan koldaki aktif iyon transportu (Na+Na^+, K+K^+, 2Cl−2Cl^-) sayesinde gerçekleşir. Bu sürece 'zıt akım çoğaltıcı' mekanizma denir.

Adım Adım Çözüm

1
Zıt akım sistemlerinin görevlerini ayırt edin.
Oluşturucu (çoğaltıcı) sistem ile koruyucu (değiştirici) sistemin farkı belirlenir.
Soruda gradiyentin 'oluşturulması' (generation) süreci sorulmaktadır.
2
Henle kulbu'nun fizyolojik özelliklerini analiz edin.
Çıkan kalın koldaki NKCC2NKCC2 taşıyıcısı ile interstisyuma aktif olarak çözünen madde pompalandığı saptanır.
Bu aktif taşıma, 'tek etki' (single effect) yaratarak medüller hiperozmolaritenin temelini atar.
3
Vasa recta ile karşılaştırın.
Vasa recta'nın pasif değişim yaparak gradiyentin dağılmasını önlediği (koruduğu) doğrulanır.
Çoğaltıcı sistem (Henle kulbu) gradiyenti kurar, değişim sistemi (Vasa recta) ise gradiyenti korur.

Anahtar Kavram

Zıt Akım Çoğaltıcı (Countercurrent Multiplier) Mekanizması
Bu soruyu puanla