Examkin

Soru

Zorluk: ZorKanda Oksijen Taşınması ve Oksihemoglobin Eğrisi

Deniz seviyesinde yaşayan sağlıklı bir birey, 5500 metre irtifadaki bir dağ kampına ulaştığında ve bu irtifada 10 gün boyunca konakladığında, oksihemoglobin disosiyasyon eğrisinde ve P50P_{50} değerinde gözlenen değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Akut dönemde hipoksiye bağlı gelişen laktik asidoz eğriyi sağa kaydırırken, kronik dönemde 2,3-difosfogliserat (2,3-DPG) düzeyinin azalmasıyla eğri sola döner.
  2. Akut dönemde hiperventilasyonun neden olduğu respiratuvar alkaloz eğriyi sola kaydırarak P50P_{50} değerini düşürürken; kronik dönemde artan eritrosit içi 2,3-DPG eğriyi sağa kaydırarak P50P_{50} değerini yükseltir.Cevap
  3. C
    Yüksek irtifada her iki dönemde de artan arteriyel karbondioksit basıncı (PCO2PCO_2) nedeniyle oksihemoglobin eğrisi sürekli sağa kaymış pozisyonda kalır.
  4. D
    Akut dönemde eritrositlerdeki 2,3-DPG artışı eğriyi sağa kaydırarak P50P_{50} değerini yükseltirken, kronik dönemde gelişen alkaloz eğriyi tekrar sola çeker.
  5. E
    Akut dönemde P50P_{50} değeri yükselerek doku oksijenizasyonunu artırırken, kronik dönemde gelişen renal bikarbonat atılımı P50P_{50} değerini en düşük seviyesine indirir.

Cevap

Akut dönemdeki respiratuvar alkalozun eğriyi sola kaydırarak P50P_{50}'yi düşürdüğü, kronik dönemdeki 2,3-DPG artışının ise eğriyi sağa kaydırarak P50P_{50}'yi yükselttiği seçenek doğrudur.
Yüksek irtifaya çıkıldığında ilk yanıt hipoksinin tetiklediği hiperventilasyondur. Bu durum karbondioksit kaybına ve respiratuvar alkaloza yol açar. Alkaloz, Bohr etkisi mekanizmasıyla hemoglobinin oksijene olan ilgisini artırarak eğriyi sola kaydırır ve P50P_{50}'yi düşürür. Ancak bu durum dokulara oksijen sunumunu zorlaştırır. Aklimatizasyon sürecinde (günler içinde), eritrositlerdeki alkaloz 2,3-DPG sentezini artırır. 2,3-DPG ise hemoglobinin oksijene ilgisini azaltarak eğriyi sağa kaydırır ve P50P_{50}'yi yükseltir, böylece hipoksik ortamda dokulara oksijen bırakılması kolaylaşmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Akut irtifa etkisinin belirlenmesi
Hipoksinin uyardığı hiperventilasyon sonucu arteriyel PCO2PCO_2 düşer ve pH yükselir (respiratuvar alkaloz).
Alçak PO2PO_2 periferik kemoreseptörleri uyararak solunum hızını artırır.
2
Alkalozun hemoglobin eğrisi üzerindeki etkisinin analizi
Artan pH, oksihemoglobin disosiyasyon eğrisini sola kaydırır ve P50P_{50} değerini düşürür.
Bohr etkisinin tersi olarak, düşük H+H^+ konsantrasyonu hemoglobinin oksijene olan afinitesini artırır.
3
Aklimatizasyon (kronik) sürecindeki kompanzasyonun belirlenmesi
Eritrosit içi 2,3-DPG sentezi artar.
Eritrosit içi alkaloz, glikoliz yolundaki fosfofruktokinaz enzimini uyararak 2,3-DPG üretimini tetikler.
4
2,3-DPG'nin net etkisinin değerlendirilmesi
Artan 2,3-DPG eğriyi sağa kaydırır ve P50P_{50} değerini yükseltir.
2,3-DPG hemoglobinin deoksi formuna bağlanarak oksijen afinitesini azaltır ve dokularda oksijenin serbest bırakılmasını kolaylaştırır.

Anahtar Kavram

Yüksek irtifada oksihemoglobin eğrisi üzerindeki çift fazlı yanıt (başlangıçta alkaloz kaynaklı sol kayma, ardından 2,3-DPG kaynaklı sağ kayma).
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kanda Oksijen Taşınması ve Oksihemoglobin Eğrisi

Bu konudan daha fazla soru