Examkin

Soru

Zorluk: ZorMenstrüel Siklus Fizyolojisi

Normal bir menstrüel siklusta, erken foliküler fazda FSH'nın granüloza hücrelerini uyarmasıyla başlayan hormonal kaskad sonucunda, geç foliküler fazda östrojen seviyesi kritik bir eşiği aşar. Ancak bu noktada LH pikini tetikleyen pozitif geri bildirimin ortaya çıkabilmesi için yalnızca yüksek östrojen konsantrasyonu yeterli değildir; birlikte gerçekleşmesi gereken ek bir hipofizer koşul da söz konusudur. Bu ek koşulu ve östrojenin tek başına yetersiz kalmasının temel nedenini en doğru açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hipofizin LH salınımı yapabilmesi için östrojenin estradiol reseptörlerine bağlanarak GnRH reseptör sayısını artırması ve hipofizin GnRH'ya duyarlılığının ('sensitization') yükselmesi gerekir.Cevap
  2. B
    Hipofizin LH salınımı yapabilmesi için östrojenin önce karaciğerde yıkılarak estriol formuna dönüşmesi ve bu formun hipofiz gonadotroplarını aktive etmesi gerekir.
  3. C
    Hipofizin LH salınımı yapabilmesi için granüloza hücrelerinden salınan inhibin B'nin FSH'yı baskılaması ve FSH/LH oranının LH lehine kayması gerekir.
  4. D
    Hipofizin LH salınımı yapabilmesi için progesteron düzeyinin foliküler fazda belirgin biçimde artarak östrojen etkisini sinerjik olarak güçlendirmesi ve hipotalamik GnRH pulsu amplitüdünü artırması gerekir.
  5. E
    Hipofizin LH salınımı yapabilmesi için östrojenin direkt hipofiz etkisiyle LH'nın serbest alfa alt birimlerini sentezlemesi ve bu alt birimlerin depolanarak ani salınıma hazır hâle gelmesi gerekir.

Cevap

LH pikinin gerçekleşebilmesi için yüksek östrojenin hipofiz düzeyinde GnRH reseptör sayısını upregüle etmesi (sensitization/priming) gerekir; bu priming olmaksızın östrojen tek başına LH pikini tetikleyemez.
LH pikinin oluşabilmesi için iki koşulun eş zamanlı sağlanması gerekir: (1) östrojenin yeterli konsantrasyonda (≥200 pg/mL) ve yeterli sürede (36-48 saat) yüksek seyretmesi, (2) bu östrojenin hipofiz gonadotrop hücrelerinde GnRH reseptör sayısını artırması (sensitizasyon/priming). GnRH reseptör upregülasyonu olmadan hipofiz, hipotalamik GnRH pulslarına yeterince yanıt veremez ve LH pikini üretemez. Bu nedenle östrojen tek başına yeterli değildir; hipofizer sensitizasyon zorunlu ek koşuldur.

Adım Adım Çözüm

1
Östrojenin pozitif geri bildirim için gereken eşik konsantrasyonu ve süresini değerlendir
Östrojenin yaklaşık 200 pg/mL üzerinde en az 36-48 saat yüksek seyretmesi gerekmektedir.
Bu eşik ve süre koşulu sağlanmadan hipofiz LH pikini üretemez; ancak bu koşul tek başına da yeterli değildir.
2
Östrojenin hipofiz gonadotropları üzerindeki 'priming' (sensitizasyon) etkisini analiz et
Yüksek östrojen, hipofiz gonadotrop hücrelerinde GnRH reseptör sayısını artırır (upregülasyon) ve bu hücrelerin GnRH'ya verdiği LH salınım yanıtını güçlendirir.
Bu sensitizasyon olmaksızın hipotalamik GnRH pulsu hipofizi yeterince uyaramaz; dolayısıyla östrojen hem hipotalamik hem de hipofizer düzeyde eş zamanlı etki göstermek zorundadır.
3
Pozitif geri bildirimin tamamlanması için gereken ek hipofizer koşulu tanımla
GnRH reseptör upregülasyonu (hipofizer priming) LH pikinin tetiklenebilmesi için zorunlu ek koşuldur.
Bu mekanizma sayesinde geç foliküler fazda östrojenin negatif geri bildirimden pozitife geçişi tamamlanır ve mid-siklus LH piki oluşur.

Anahtar Kavram

Menstrüel siklusta mid-siklus LH pikini tetikleyen östrojen pozitif geri bildirimi, yalnızca yüksek östrojen konsantrasyonuna değil, aynı zamanda östrojenin hipofiz gonadotroplarında GnRH reseptör upregülasyonu (sensitizasyon/priming) sağlamasına da bağlıdır.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Menstrüel Siklus Fizyolojisi

Bu konudan daha fazla soru