Hücre membranından madde geçiş mekanizmaları değerlendirildiğinde, bir taşıma sisteminin 'kolaylaştırılmış difüzyon' olarak tanımlanabilmesi için 'basit difüzyon'dan farklı olarak aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip olması gerekir?
- Taşıma hızının ortamdaki madde konsantrasyonu arttıkça doygunluğa () ulaşmasıCevap
- BMaddenin net hareket yönünün elektrokimyasal gradiyente uygun (yüksekten düşüğe) olması
- CTaşıma işlemi sırasında doğrudan ATP hidrolizi ile elde edilen enerjinin kullanılması
- DMaddenin hücre zarındaki çift katlı lipit tabaka içerisinde çözünerek karşıya geçmesi
- ETaşımanın sadece su molekülleri için seçici olan kanallar üzerinden gerçekleştirilmesi
Cevap
Taşıma hızının doyurulabilir (saturable) olması ve madde konsantrasyonu arttıkça bir maksimum hıza () ulaşması, kolaylaştırılmış difüzyonu basit difüzyondan ayıran temel kinetik farktır.
Kolaylaştırılmış difüzyonda maddeler taşıyıcı proteinlere bağlanarak taşınır. Ortamdaki madde konsantrasyonu arttıkça, başlangıçta taşıma hızı artar; ancak tüm taşıyıcı proteinlerin bağlanma bölgeleri dolduğunda (doygunluk noktası), konsantrasyon daha fazla artsa bile taşıma hızı sabit kalır. Bu durum grafikte bir plato () oluşturur. Basit difüzyonda ise böyle bir doygunluk gözlenmez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kolaylaştırılmış difüzyon, taşıyıcı protein aracılı bir pasif taşıma mekanizmasıdır ve stereospesifite, doyurulabilirlik (Vmax) ve kompetitif inhibisyon özelliklerini gösterir.