Adrenal medulladaki kromaffin hücreleri, katekolaminleri sitozoldeki konsantrasyonlarının yaklaşık 25.000 katı kadar yüksek yoğunlukta veziküller (granüller) içerisinde depolar. Bu yoğun konsantrasyon gradyanının oluşturulması ve katekolaminlerin vezikül içinde tutulmasıyla ilgili fizyolojik mekanizmalar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AKatekolaminlerin vezikül içine taşınması, vezikül membranındaki Na+/K+-ATPaz pompası tarafından oluşturulan sodyum gradyanına bağımlı bir kotransport (symport) sürecidir.
- BDopamin -hidroksilaz enzimi sitozolde serbest halde bulunur; bu nedenle norepinefrin sentezi tamamlandıktan sonra vezikül içine pasif difüzyonla girer.
- Vezikül membranındaki V-tipi -ATPaz tarafından oluşturulan proton gradyanı, VMAT2 aracılığıyla protonların dışarı çıkışı karşılığında katekolaminlerin içeri alınmasını sağlar.Cevap
- DVezikül içindeki osmotik basıncı düşürmek amacıyla, katekolaminler kromogranin proteinleri ve magnezyum iyonlarına bağlı olarak yüksek molekül ağırlıklı serbest polimerler şeklinde depolanır.
- EEkzositoz süreci, pregangliyonik sempatik liflerden salınan norepinefrinin kromaffin hücrelerindeki -adrenerjik reseptörleri uyarmasıyla tetiklenen kalsiyum girişiyle başlar.
Cevap
Adrenal medullada katekolaminlerin vezikül içine konsantre edilmesi, vezikül membranındaki V-tipi -ATPaz'ın oluşturduğu proton gradyanını kullanan VMAT2 (Veziküler Monoamin Taşıyıcı) aracılı sekonder aktif taşıma (antiport) ile gerçekleşir.
Kromaffin veziküllerinde katekolaminlerin depolanması, primer aktif bir süreç olan V-tipi -ATPaz pompasının oluşturduğu proton gradyanına dayanır. VMAT2 (Veziküler Monoamin Taşıyıcı), bu gradyanı kullanarak proton-katekolamin değişimi (antiport) yapar. Bu mekanizma, sitozol ile vezikül arasında çok yüksek bir konsantrasyon farkı oluşmasını sağlar. Ayrıca vezikül içinde katekolaminlerin ATP ve kromograninler ile kompleks yapması, serbest molekül sayısını azaltarak ozmotik basıncı dengeler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Veziküler Katekolamin Depolama Enerjetiği
Daha Fazla Pratik
VMAT2 inhibitörü olan rezerpinin adrenal medulla ve sempatik sinir uçlarındaki katekolamin depoları üzerindeki etkilerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s