Tümör hücreleri, konak immün sisteminden kaçmak için çeşitli moleküler stratejiler gelişti… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Tümör hücreleri, konak immün sisteminden kaçmak için çeşitli moleküler stratejiler geliştirirler. Özellikle sitotoksik $T$ lenfositlerinden ( $CTL$ ) kaçınmak amacıyla MHC sınıf I moleküllerinin ekspresyonunu azaltmaları ( $downregulation$ ) klinik olarak sık gözlenen bir kaçış mekanizmasıdır. Ancak MHC sınıf I moleküllerinin yokluğu, normal şartlarda NK hücrelerini 'kayıp benlik' ( $missing$ $self$ ) mekanizması üzerinden aktive ederek tümörün yok edilmesine neden olmalıdır. Bazı ileri evre tümörlerin bu engeli aşarak NK hücre denetiminden de kaçabildiği saptanmıştır.

Buna göre, MHC sınıf I ekspresyonu azalmış bir tümör hücresinin NK hücreleri tarafından yok edilmekten kaçınmak için kullandığı en olası mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Yüzeyinde HLA-E molekül ekspresyonunu artırarak NK hücreleri üzerindeki CD94/NKG2A inhibitör reseptörlerini uyarmasıCevap
B
Peptit transportu ile ilişkili protein ( $TAP$ ) sentezini artırarak MHC sınıf I moleküllerinin yüzey stabilitesini sağlaması
C
MHC sınıf II molekülleri üzerinden antijen sunarak NK hücrelerini anerjiye sürüklemesi
D
Ortama yüksek konsantrasyonda interlökin-12 ( $IL-12$ ) salgılayarak NK sitotoksisitesini baskılaması
E
Tip III hipersensitivite reaksiyonu aracılığıyla immün kompleksler oluşturup NK reseptörlerini bloke etmesi

Cevap

Doğru yanıt, tümörün yüzeyinde HLA-E ekspresyonunu artırarak NK hücreleri üzerindeki CD94/NKG2A inhibitör reseptör kompleksini uyarmasıdır.

NK hücrelerinin aktivitesi, yüzeylerindeki aktivatör ve inhibitör reseptörlerden gelen sinyallerin dengesi ile belirlenir. Normal hücrelerde bulunan klasik MHC sınıf I molekülleri (HLA-A, B, C), NK hücrelerindeki KIR reseptörlerine bağlanarak 'öldürme' sinyalini baskılar. Tümör hücreleri CTL'den kaçmak için MHC-I'i azalttığında, KIR reseptörleri üzerinden gelen bu baskı kalkar (kayıp benlik). Ancak bazı tümörler, yüzeylerinde HLA-E molekülünü artırarak NK hücreleri üzerindeki CD94/NKG2A inhibitör reseptör kompleksine bağlanır. Bu bağlanma, NK hücresine güçlü bir negatif sinyal göndererek tümörün 'missing self' mekanizmasına rağmen sağ kalmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

Tümörün CTL kaçışını analiz et

MHC sınıf I moleküllerinin ekspresyonu azalır, bu sayede CTL'ler tümörü tanıyamaz.

CTL aktivasyonu için antijenin MHC sınıf I ile sunulması zorunludur.

NK hücresi aktivasyon mekanizmasını (missing self) değerlendir

MHC sınıf I molekülünün yokluğu NK hücreleri üzerindeki KIR reseptörlerinden gelen inhibitör sinyali keser ve NK hücresi aktive olur.

NK hücreleri, 'kendi' molekülü olan MHC-I'i görmediğinde hedefi yabancı/anormal olarak kabul eder.

NK kaçış stratejisini belirle

Tümör hücreleri, klasik MHC-I molekülleri yerine non-klasik olan HLA-E'yi kullanarak NK hücresine yapay bir 'benlik' sinyali gönderir.

HLA-E, NK hücrelerindeki CD94/NKG2A reseptörüne bağlanarak dominant bir inhibitör sinyal oluşturur.

Anahtar Kavram

NK Hücre İnhibisyonu ve HLA-E Etkileşimi

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru