yaşında kadın hasta, bir yıldır fokal nöbetler nedeniyle karbamazepin tedavisi almaktadır. Kontrasepsiyon amacıyla etinil östradiol ve levonorgestrel içeren kombine oral kontraseptif (KOK) kullanmaya başlayan hastada, tedavinin ikinci ayında lekelenme şeklinde ara kanamalar (breakthrough bleeding) ortaya çıkmış ve bir sonraki ayda hastanın gebe olduğu saptanmıştır. Bu hastada kontraseptif başarısızlığa neden olan temel farmakolojik etkileşim aşağıdakilerden hangisidir?
- Karbamazepinin enzim indüksiyonu yaparak kontraseptif steroidlerin klirensini artırmasıCevap
- BEtinil östradiolün karaciğerde mikrozomal enzimleri inhibe ederek karbamazepin düzeyini artırması
- CKarbamazepinin bağırsak florasını değiştirerek östrojenin enterohepatik sirkülasyonunu engellemesi
- DLevonorgestrelin karbamazepini plazma proteinlerinden ayırarak serbest fraksiyonunu artırması
- EKarbamazepinin uterus düz kasında progesteron reseptör sayısını (down-regülasyon) azaltması
Cevap
Karbamazepinin enzim indüksiyonu yaparak kontraseptif steroidlerin metabolizmasını hızlandırması ve plazma düzeylerini düşürmesi kontraseptif başarısızlığın temel nedenidir.
Karbamazepin, fenitoin, fenobarbital ve rifampin gibi ilaçlar karaciğerdeki mikrozomal enzimlerini (özellikle ) indükleyerek bu enzimlerle metabolize olan etinil östradiol ve progestinlerin (levonorgestrel) yıkımını hızlandırır. Bu durum ilaçların plazma düzeylerinin terapötik eşiğin altına düşmesine, ovülasyonun baskılanamamasına ve sonuç olarak kontraseptif başarısızlığa (ve ara kanamalara) neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mikrozomal Enzim İndüksiyonu ve Oral Kontraseptif Etkinliği
Daha Fazla Pratik
Benzer bir etkileşimin Rifampin (tüberküloz tedavisi) veya St. John's Wort (Sarı Kantaron) kullanımı sırasında da görülebileceğini unutmayınız.
Tahmini Süre:1m 30s