Hipotalamus ve ön hipofiz arasındaki fonksiyonel bağlantı, hipotalamik nöronlardan salınan… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Hipotalamus ve ön hipofiz arasındaki fonksiyonel bağlantı, hipotalamik nöronlardan salınan mediyatörlerin portal damarlar aracılığıyla adenohipofize taşınmasıyla sağlanır. Arkuat nükleustan salınan ve ön hipofiz hücreleri üzerinde tonik bir inhibisyon sergileyen mediyatörün, hipofiz sapı lezyonları gibi nedenlerle portal dolaşıma geçişinin engellendiği bir durumda, aşağıdaki hormonlardan hangisinin serum düzeyinin artması beklenir?

A
Büyüme hormonu ( $GH$ )
B
Adrenokortikotropik hormon ( $ACTH$ )
C
Tiroid stimüle edici hormon ( $TSH$ )
Prolaktin ( $PRL$ )Cevap
E
Luteinizan hormon ( $LH$ )

Cevap

Prolaktin (

PRL

)

Prolaktin (

PRL

), hipotalamusun arkuat nükleusundan salınan dopamin (PIH) tarafından tonik olarak inhibe edilir. Hipofiz sapı lezyonlarında bu inhibitör sinyal adenohipofize ulaşamadığı için prolaktin üzerindeki baskı kalkar ve serum düzeyi yükselir. Bu durum klinik olarak hiperprolaktinemi ve galaktoreye yol açabilir.

Adım Adım Çözüm

Hipotalamik kontrol mekanizmalarını değerlendir.

Ön hipofiz hormonlarının çoğu hipotalamus tarafından salınan uyarıcı hormonlar (releasing hormones) ile kontrol edilirken, prolaktin baskın olarak bir inhibitör faktör (dopamin) kontrolü altındadır.

Hangi hormonun baskılayıcı bir kontrol altında olduğunu belirlemek için temel endokrin bilgi gereklidir.

Spesifik nükleus ve mediyatör ilişkisini kur.

Arkuat nükleustaki dopaminerjik nöronlar, portal sisteme dopamin (Prolaktin İnhibe Edici Hormon -

PIH

) salgılayarak prolaktin sentez ve salınımını tonik olarak baskılar.

Soruda belirtilen arkuat nükleus ve inhibitör mediyatör bilgisini prolaktin-dopamin aksı ile eşleştirmek gerekir.

Portal dolaşımın kesilmesinin (sap lezyonu) sonucunu yorumla.

Hipofiz sapı kesildiğinde veya portal damarlar tıkandığında, dopamin hipofize ulaşamaz. Bu 'disinhibisyon' (baskının kalkması) sonucunda prolaktin salınımı kontrolsüzce artar; diğer uyarılmaya muhtaç hormonların (

GH

ACTH

TSH

FSH

LH

) seviyesi ise düşer.

Fizyopatolojik senaryoyu uygulayarak hedef hormona ulaşılır.

Anahtar Kavram

Ön hipofiz hormonları arasında sadece prolaktin baskın olarak hipotalamik inhibisyon (dopamin) altındadır; bu nedenle hipotalamus-hipofiz bağlantısının kesilmesi prolaktin seviyesini artırırken diğerlerini azaltır.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru