Soru

Zorluk: ZorGen İfadesinin Düzenlenmesi

İnsan vücudunda tek bir gen kopyasından (ApoBApoB) sentezlenen apolipoprotein B proteini; karaciğerde 4563 amino asitlik tam boy bir yapıda (ApoB100ApoB-100) iken, ince bağırsak enterositlerinde proteinin sadece ilk %48'lik kısmını içeren daha kısa bir formdadır (ApoB48ApoB-48). İnce bağırsakta gerçekleşen ve bu doku özgüllüğünü sağlayan transkripsiyon sonrası (post-transkripsiyonel) düzenleme mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. APOBEC1APOBEC-1 enzimi aracılığıyla sitidin deaminasyonu sonucu CAACAA kodonunun UAAUAA kodonuna dönüşmesiCevap
  2. B
    mRNA'nın dokuya özgü alternatif kırpılması (alternative splicing) ile belirli ekzonların protein yapısından çıkarılması
  3. C
    RNA polimeraz II'nin ince bağırsakta transkripsiyonu 2153. kodondan sonra sonlandırması (atenuasyon)
  4. D
    Adenozin deaminaz (ADARADAR) etkisiyle adenozinin inozine dönüşmesi sonucu okuma çerçevesinin (reading frame) kayması
  5. E
    İnce bağırsakta ApoBApoB mRNA’sının 33' ucundaki poli-A kuyruğunun kısalması sonucu translasyonun erken durması

Cevap

İnce bağırsakta APOBEC-1 enzimi ile gerçekleştirilen sitidin deaminasyonu sonucu oluşan durdurucu kodon (UAA)
Doğru seçenek, ince bağırsak enterositlerinde bulunan APOBEC1APOBEC-1 kompleksinin mRNA üzerindeki CC (Sitidin) bazını deamine ederek UU (Urasil) haline getirmesini tarif eder. Bu işlem sonucunda Glutamin kodlayan CAACAA kodonu, bir durdurucu kodon olan UAAUAA’ya dönüşür ve translasyon proteinin yaklaşık %48'inde sonlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Doku özgüllüğünü analiz et
ApoB geni karaciğerde tam boy (ApoB100ApoB-100), ince bağırsakta kısa (ApoB48ApoB-48) üretilir.
Gen ifadesinin post-transkripsiyonel kontrol mekanizmalarını ayırt etmek gerekir.
2
Kısalmanın nedenini belirle
İnce bağırsaktaki proteinin kısa olmasının nedeni, mRNA üzerinde erken bir durdurucu kodonun (PTC) oluşmasıdır.
Durdurucu kodonlar (UAAUAA, UAGUAG, UGAUGA) translasyonu sonlandırır.
3
Kimyasal mekanizmayı tanımla
APOBEC1APOBEC-1 enzimi, mRNA üzerindeki 2153. kodonda bulunan CC nükleotidini deamine ederek UU'ya çevirir (CAAUAACAA \rightarrow UAA).
Bu olay spesifik bir RNA düzenlemesi (RNA editing) örneğidir.

Anahtar Kavram

RNA Düzenlemesi (RNA Editing) - ApoB Örneği
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla