Övolemik hiponatremi saptanan ancak böbrek fonksiyonları normal olan bir hastada, sabah kortizol düzeyi belirgin olarak düşük bulunmuştur. Glukokortikoid eksikliğinin (örneğin adrenal yetmezlik), arka hipofizden salınan antidiüretik hormon (ADH) üzerindeki fizyolojik etkisi ve buna bağlı gelişen mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- ADH salınımı üzerindeki inhibitör etkinin kalkmasıyla hormon düzeyi artar ve su atılımı bozulurCevap
- BADH sentezi azaldığı için serbest su atılımı artar ve hipernatremi gelişir
- CV2 reseptör duyarlılığı azaldığı için idrar konsantrasyon yeteneği kaybolur
- DBöbrek kan akımı arttığı için medüller ozmotik gradiyent bozulur ve idrar dilüe edilir
- EOksitosin ile çapraz reaksiyon sonucu uterin ve vasküler düz kas kasılması tetiklenir
Cevap
ADH salınımı üzerindeki inhibitör etkinin kalkmasıyla hormon düzeyi artar ve su atılımı bozulur
Fizyolojik olarak glukokortikoidler (kortizol), hipotalamustan ADH salınımı üzerinde tonik bir inhibitör (baskılayıcı) etkiye sahiptir. Adrenal yetmezlik gibi kortizol eksikliği durumlarında bu baskılayıcı etki ortadan kalkar. Sonuç olarak, plazma ozmolaritesi düşük olsa bile (hiponatremi) ADH salınımı devam eder (non-ozmotik salınım). Bu durum, böbreklerden serbest su atılımını bozar ve dilüsyonel hiponatremiyi derinleştirir. Bu mekanizma, hiponatremi ayırıcı tanısında adrenal yetmezliğin mutlaka düşünülmesi gerektiğini gösteren temel fizyolojik prensiptir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Glukokortikoidlerin ADH üzerindeki Negatif Feedback Etkisi
İpuçları
1
Normal fizyolojide kortizol, vücudun su yükünü atabilmesi için gereklidir (su diürezi).
2
Kortizol eksikliği olan hastalarda, ADH salınımını engelleyen mekanizma çalışmaz.
3
Kortizolün ADH üzerindeki etkisi 'negatif feedback' veya 'baskılayıcı' niteliktedir.
Daha Fazla Pratik
Uygunsuz ADH Sendromu (SIADH) tanı kriterlerini ve ayırıcı tanısını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s