Bilateral alt ekstremite amputasyonu olan ve tekerlekli sandalye kullanan 58 yaşındaki erkek hasta, rutin kontrollerinde değerlendirilmektedir. Serum kreatinin düzeyi 0.6 mg/dL, kan üre azotu (BUN) 14 mg/dL olarak saptanıyor. Mevcut kreatinin değerine göre hesaplanan eGFR (CKD-EPI) >90 mL/dk/1.73m² olmasına rağmen, hekim hastada latent renal fonksiyon kaybı olduğundan şüphelenmektedir. Bu hastada glomerüler filtrasyon hızını (GFH), kas kütlesinden ve diyetten en az etkilenerek yansıtacak en duyarlı belirteç aşağıdakilerden hangisidir?
- Serum Sistatin C düzeyiCevap
- B24 saatlik idrar kreatinin klirensi
- CSerum Beta-2 Mikroglobulin düzeyi
- DCockcroft-Gault formülü ile hesaplanan klirens
- EFraksiyone üre ekskresyonu (FEÜre)
Cevap
Serum Sistatin C düzeyi
Sistatin C, sistein proteaz inhibitörüdür ve tüm çekirdekli hücreler tarafından sabit bir hızla üretilir. Kas kütlesi, cinsiyet veya diyetten etkilenmez. Glomerüler filtrasyonla atılır ve tübüler reabsorbsiyon sonrası katabolize edilir (sekrete edilmez). Bu özellikleri nedeniyle, kreatininin güvenilir olmadığı (amputasyon, malnütrisyon, karaciğer sirozu gibi) durumlarda GFH'nin değerlendirilmesi için en uygun belirteçtir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kas kütlesi azalmış hastalarda (amputasyon, siroz, yaşlılık) serum kreatinini GFH'yi olduğundan yüksek tahmin ettirir; bu durumlarda Sistatin C daha güvenilir bir belirteçtir.