68 yaşında, hipertansiyon ve diyabet öyküsü olan bir hasta; sağ tarafında ani başlayan, durdurulamayan, geniş amplitüdlü ve savurucu tarzda ekstremite hareketleri ile acil servise başvuruyor. Yapılan kranyal MR görüntülemede sol diensefalon bölgesinde, bazal ganglionların hemen inferiorunda küçük bir laküner enfarkt saptanıyor. Bu hastadaki klinik tablodan (hemiballismus) sorumlu olan çekirdek ve bu çekirdeğin bazal ganglion döngüsündeki fonksiyonel bağlantısı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- ANucleus reticularis thalami; tüm talamus çekirdeklerini inhibe eden GABAerjik bir tabakadır.
- BNucleus ventralis lateralis; serebellumdan gelen inhibitör bilgileri primer motor kortekse iletir.
- Nucleus subthalamicus; globus pallidus internus'a glutamaterjik projeksiyonlar gönderir.Cevap
- DNucleus subthalamicus; striatuma dopaminerjik aksonlar göndererek hareketi inhibe eder.
Cevap
Hemiballismus tablosundan sorumlu olan Nucleus subthalamicus, bazal ganglionların indirekt yolu üzerinde yer alır ve Globus pallidus internus'a (GPi) eksitatör (glutamaterjik) projeksiyonlar gönderir.
Hemiballismus, subtalamik çekirdeğin (Luys çekirdeği) vasküler veya travmatik hasarı sonucu ortaya çıkan bir hiperkinezidir. Subtalamik çekirdek, bazal ganglion döngüsü içerisinde 'indirekt yol' elemanıdır. Görevi, Globus pallidus internus (GPi) nöronlarını glutamat salgılayarak uyarmaktır. GPi ise talamusu inhibe eder. Subtalamik çekirdek hasarlandığında, GPi yeterince uyarılmaz; bu da talamusun üzerindeki inhibitör baskının kalkmasına ve kortekse giden motor uyarıların kontrolsüzce artmasına neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Nucleus subthalamicus ve İndirekt Yol Fonksiyonu
Alternatif Yöntem
Klinik İnci: TUS sınavlarında 'savurucu hareket' veya 'ballismus' ifadesi geçtiğinde akla ilk gelmesi gereken yapı Nucleus subthalamicus, eksik olan nörotransmitter ise dolaylı olarak talamus üzerindeki GABAerjik inhibisyondur.
Tahmini Süre:2m 0s