Gen İfadesinin Düzenlenmesi

27 soru

Ökaryotik hücrelerde gen ifadesinin transkripsiyonel düzeyde kontrolü, sadece inisiasyon (başlama) aşamasında değil, aynı zamanda RNA polimeraz II’nin promotor yakınında (yaklaşık 20-60 nükleotid sonra) duraksadığı "promoter-proximal pausing" aşamasında da gerçekleşir. Bu duraksama hali, özellikle onkogenler ve ısı şoku proteinleri gibi hızlı yanıt gerektiren genlerin regülasyonunda kritik bir kontrol noktasıdır. RNA polimeraz II'nin bu duraksama halinden kurtularak üretken uzama (productive elongation) fazına geçmesini sağlayan P-TEFb (Pozitif Transkripsiyonel Elongasyon Faktörü b) kompleksinin gerçekleştirdiği temel moleküler modifikasyon aşağıdakilerden hangisidir?

RNA polimeraz II'nin CTD kuyruğundaki

Ser^2

kalıntılarının ve duraksama faktörlerinin (NELF ve DSIF) fosforillenmesi

TATA kutusuna bağlanan TBP (TATA-bağlayıcı protein) alt biriminin asetillenerek transkripsiyon balonunun genişletilmesi

RNA polimeraz II'nin CTD bölgesindeki

Ser^5

kalıntılarının TFIIH tarafından defosforillenmesi

Nükleer reseptörler aracılığıyla RNA polimeraz II'nin promotor bölgesinden tamamen ayrılıp sitozole geri dönmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: RNA polimeraz II'nin CTD kuyruğundaki $Ser^2$ kalıntılarının ve duraksama faktörlerinin (NELF ve DSIF) fosforillenmesi

Cevap

RNA polimeraz II'nin CTD kuyruğundaki

Ser^2

kalıntılarının ve duraksama faktörlerinin (NELF ve DSIF) fosforillenmesi

Doğru yanıt, P-TEFb kompleksinin (CDK9/Siklin T) duraksamayı çözen temel modifikasyonu gerçekleştirdiğini belirtmektedir. Bu kompleks, RNA polimeraz II'nin CTD (C-Terminal Domain) kuyruğundaki

Ser^2

kalıntılarını fosforiller. Aynı zamanda polimerazı durduran NELF (Negative Elongation Factor) birimini fosforilleyerek ayrılmasını sağlar ve DSIF faktörünü aktif uzamayı destekleyen bir forma dönüştürür. Bu, transkripsiyonun aktif uzama fazına geçişi için zorunludur.

Adım Adım Çözüm

Başlangıç kompleksinin analiz edilmesi

RNA polimeraz II, TFIIH aracılığıyla CTD bölgesindeki

Ser^5

pozisyonunda fosforillenerek transkripsiyonu başlatır.

Transkripsiyonun başlaması ve promotor bölgesinden ayrılma (promoter clearance) için bu modifikasyon gereklidir.

Duraksama (Pausing) mekanizmasının belirlenmesi

Transkripsiyon başladıktan kısa süre sonra NELF (Negatif Elongasyon Faktörü) ve DSIF kompleksi RNA polimeraz II'ye bağlanarak polimerazı durdurur.

Hücrenin gen ifadesini çok hızlı bir şekilde artırabilmesi için polimerazın hazırda bekletilmesi stratejik bir avantajdır.

P-TEFb etkisinin değerlendirilmesi

P-TEFb kompleksi (CDK9 ve Siklin T) aktive olur ve hem polimerazın CTD kuyruğundaki

Ser^2

kalıntılarını hem de NELF/DSIF faktörlerini fosforiller.

Fosforilasyon sonucunda NELF polimerazdan ayrılır, DSIF ise durdurucu etkisinden kurtulup bir aktivatöre dönüşür.

Uzama fazına geçişin doğrulanması

Modifiye edilen RNA polimeraz II, 'productive elongation' fazına girer.

Serin-2 fosforilasyonu ayrıca mRNA işleme (splicing ve poliadenilasyon) faktörlerinin polimeraza tutunması için gereklidir.

Anahtar Kavram

Ökaryotik transkripsiyonel kontrolde duraksama (pausing) ve P-TEFb aracılı Serin-2 fosforilasyonu.

İpuçları

Transkripsiyonun 'inisiasyon' ve 'elongasyon' (uzama) aşamalarını birbirinden ayıran CTD fosforilasyon farklarına odaklanın.

Duraksamayı sağlayan NELF (Negative Elongation Factor) gibi faktörlerin inaktive edilmesi için hangi kinazın (CDK) görev aldığını hatırlayın.

P-TEFb kompleksi içindeki CDK9'un ana hedefi polimerazın kuyruk bölgesindeki Serin-2 kalıntılarıdır.

Daha Fazla Pratik

HIV virüsünün Tat proteininin bu P-TEFb mekanizmasını nasıl gasp ederek viral gen ifadesini artırdığını incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 22Soru →

Ökaryotik hücrelerde gen ifadesinin post-transkripsiyonel regülasyonunda, demir metabolizması proteinlerinin mRNA'ları üzerindeki "Iron Responsive Element" (IRE) dizileri ve bunlara bağlanan "Iron Regulatory Protein" (IRP) kritik rol oynar. Hücre içi demir konsantrasyonunun düşük olduğu bir durumda, bu sistemin işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Demir eksikliği durumunda IRP, transferrin reseptör mRNA'sının

3'

UTR bölgesindeki IRE dizilerine bağlanarak mRNA'nın endonükleolitik yıkımını engeller ve mRNA stabilitesini artırır.

Hücre içi demir konsantrasyonu azaldığında IRP, ferritin mRNA'sının

5'

UTR bölgesindeki IRE dizisine bağlanarak translasyonun hızlanmasını sağlar.

Demir eksikliği durumunda IRP, ferritin mRNA'sının

3'

UTR bölgesindeki IRE dizilerine bağlanarak mRNA stabilitesini artırır.

Demir eksikliği durumunda IRP, aktif bir

[4Fe-4S]

kümesi içererek sitozolik akonitaz aktivitesi kazanır ve IRE bölgelerinden ayrılır.

IRP, transferrin reseptör mRNA'sının

5'

UTR bölgesindeki IRE dizilerine bağlanarak ribozomun mRNA'ya ilgisini artırır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Demir eksikliği durumunda IRP, transferrin reseptör mRNA'sının $3'$ UTR bölgesindeki IRE dizilerine bağlanarak mRNA'nın endonükleolitik yıkımını engeller ve mRNA stabilitesini artırır.

Cevap

Demir eksikliği durumunda IRP, transferrin reseptör mRNA'sının 3' UTR bölgesindeki IRE dizilerine bağlanarak mRNA'nın endonükleolitik yıkımını engeller ve mRNA stabilitesini artırır.

Doğru seçenek, demir eksikliği durumunda IRP'nin transferrin reseptörü mRNA'sını stabilize etme mekanizmasını tam olarak açıklar. Demir eksikliğinde aktifleşen IRP, transferrin reseptörü mRNA'sının 3' ucundaki IRE dizilerine bağlanır. Bu bağlanma, mRNA'nın endonükleazlar tarafından tanınıp parçalanmasını engeller (maskeleme etkisi), mRNA'nın yarı ömrünü uzatır ve sonuçta daha fazla reseptör sentezlenmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

Hücre içi demir düzeyinin etkisini belirle

Hücre içi demir azaldığında, IRP1 proteinindeki

[4Fe-4S]

kümesi çözülür; protein akonitaz aktivitesini kaybeder ve IRE dizilerine yüksek ilgiyle bağlanma yeteneği kazanır.

IRP'nin aktifleşmesi için demir kofaktörünün ortamda az olması gerekir.

Transferrin reseptörü mRNA'sındaki IRE konumunu ve etkisini hatırla

Transferrin reseptör mRNA'sında 3' UTR bölgesinde beş adet IRE dizisi bulunur. IRP buraya bağlandığında mRNA'yı RNaz saldırılarından korur.

Amaç, demir eksikliğinde hücreye daha fazla demir alabilmek için reseptör sayısını artırmaktır.

Ferritin mRNA'sındaki IRE konumunu ve etkisini hatırla

Ferritin mRNA'sında IRE dizisi 5' UTR bölgesindedir. IRP buraya bağlandığında ribozomun mRNA üzerine yüklenmesini fiziksel olarak engeller.

Demir eksikliğinde demirin depolanması (ferritin sentezi) istenmeyen bir durumdur.

Mekanizmaları birleştirerek doğru ifadeyi seç

3' UTR'deki IRP bağlaması mRNA'yı stabilize eder (Transferrin reseptörü için), 5' UTR'deki IRP bağlaması translasyonu inhibe eder (Ferritin için).

Seçenekler arasında transferrin reseptörü mRNA'sının 3' ucundaki stabilite artışı doğru tanımlanmıştır.

Anahtar Kavram

Demir metabolizmasının IRE/IRP sistemi üzerinden post-transkripsiyonel regülasyonu.

Daha Fazla Pratik

Ferritin ve Transferrin Reseptörü mRNA'larındaki IRE konumlarının farkını ve bunun fizyolojik nedenini tablo üzerinden tekrar edin.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 23Soru →

Ökaryotik hücrelerde gen ifadesinin post-transkripsiyonel regülasyonunda mikroRNA’lar ( $miRNA$ ) önemli bir role sahiptir. $miRNA$ biyogenezi süreci, nükleusta başlayıp sitoplazmada tamamlanan bir dizi enzimatik basamaktan oluşur. Nükleusta işlenen ve yaklaşık $70$ nükleotid uzunluğundaki 'pre- $miRNA$ ' yapısı, sitoplazmaya taşındıktan sonra burada bir $RNaz$ $III$ tipi enzim tarafından kesilerek olgun $miRNA$ dupleksine dönüştürülür.

Buna göre, sitoplazmada pre- $miRNA$ 'yı keserek yaklaşık $21-23$ baz çifti uzunluğundaki olgun $miRNA$ dupleksini oluşturan enzim aşağıdakilerden hangisidir?

Drosha

Dicer

Exportin-5

Argonaut

RNA Polimeraz III

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dicer

Cevap

Pre-miRNA yapısını sitoplazmada keserek olgun miRNA dupleksini oluşturan enzim Dicer'dır.

Dicer enzimi, sitoplazmada bulunan ve pre-miRNA yapısını yaklaşık 21-23 nükleotidlik fonksiyonel miRNA dupleksine dönüştüren özelleşmiş bir endonükleazdır (

RNaz

III

ailesi). Bu işlem, gen susturulmasının (RNA interferans) başlaması için kritik bir adımdır.

Adım Adım Çözüm

miRNA biyogenezinin hücresel konumlarını belirlemek.

İşlem nükleusta başlar (pri-miRNA -> pre-miRNA) ve sitoplazmada (pre-miRNA -> olgun miRNA) devam eder.

Enzimlerin görev yerlerini ayırt etmek sorunun çözümü için esastır.

Sitoplazmaya taşınan pre-miRNA molekülü üzerinde etkili olan enzimi tanımlamak.

Sitoplazmada RNaz III aktivitesi gösteren Dicer enzimi, pre-miRNA'yı keserek olgun dupleksi oluşturur.

Dicer, miRNA olgunlaşmasının sitoplazmik basamağındaki anahtar enzimdir.

Anahtar Kavram

miRNA biyogenezi ve Dicer enziminin sitoplazmik rolü

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 24Soru →

Ökaryotik hücrelerde gen ifadesinin epigenetik kontrolünde merkezi bir rol oynayan DNA metilasyonu mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sitozin bazlarının 5. karbonunun metillenmesi, genellikle promotör bölgelerindeki CpG adacıklarında meydana gelerek gen ifadesini baskılar.

Metillenmiş DNA bölgeleri, histon asetiltransferaz (HAT) enzimlerini bölgeye çekerek kromatin yapısının gevşemesine ve transkripsiyonun artmasına neden olur.

DNA metilasyonu sadece mRNA'nın protein kodlayan ekzon bölgelerinde gerçekleşir ve temel olarak translasyon hızını düzenler.

Ökaryotik nükleer DNA'da en sık görülen ve transkripsiyonu başlatan modifikasyon, adenin bazlarının N6 pozisyonundan metillenmesidir.

DNA metilasyonu sadece embriyonik gelişim sırasında gerçekleşen ve hücrenin yaşamı boyunca geri dönüşümsüz olan bir süreçtir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sitozin bazlarının 5. karbonunun metillenmesi, genellikle promotör bölgelerindeki CpG adacıklarında meydana gelerek gen ifadesini baskılar.

Cevap

Sitozin bazlarının 5. karbonunun metillenmesi, genellikle promotör bölgelerindeki CpG adacıklarında meydana gelerek gen ifadesini baskılar.

Doğru ifadeye göre, ökaryotik DNA metilasyonu sitozin bazlarının 5. karbonuna bir metil grubunun eklenmesiyle gerçekleşir. Bu işlem özellikle genlerin promotör bölgelerinde bulunan CpG adacıklarında yoğunlaşır ve DNA'nın yapısını değiştirerek veya transkripsiyon faktörlerinin erişimini engelleyerek gen ifadesinin baskılanmasına (susturulmasına) yol açar.

Adım Adım Çözüm

DNA metilasyonunun hedef bazını belirle.

Ökaryotlarda modifikasyon hedefi sitozin bazıdır.

Genetik regülasyonda 5-metilsitozin (5mC) temel epigenetik işarettir.

Metilasyonun gerçekleştiği spesifik bölgeleri tanımla.

Sıklıkla CpG dinükleotidlerinin yoğun olduğu 'CpG adacıkları' (promotör bölgeleri).

Promotör bölgelerindeki metilasyon, transkripsiyon faktörlerinin bağlanmasını engeller.

Mekanizmanın gen ifadesi üzerindeki nihai etkisini analiz et.

Transkripsiyonel baskılanma (gen sessizleşmesi).

Metillenmiş DNA, HDAC enzimlerini çekerek kromatini kapalı yapıya dönüştürür.

Anahtar Kavram

DNA metilasyonu, CpG adacıklarındaki sitozinlerin metillenmesi yoluyla transkripsiyonel baskılanmaya (gen silencing) neden olan bir epigenetik mekanizmadır.

Daha Fazla Pratik

Histon modifikasyonları (asetilasyon, metilasyon) ile DNA metilasyonu arasındaki koordinasyonu inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 25Soru →

Memeli dişi hücrelerinde dozaj kompenzasyonunu sağlamak amacıyla X kromozomlarından birinin heterokromatine dönüştürülerek susturulması (X-inaktivasyonu), gen ifadesinin epigenetik düzenlenmesinin en önemli örneklerinden biridir. Bu süreçte inaktive edilecek kromozom üzerinde yer alan $Xist$ lokusundan sentezlenen uzun kodlamayan RNA ( $lncRNA$ ) molekülleri, kromozomu boylu boyunca kaplayarak transkripsiyonel sessizleşmeyi başlatır.

Buna göre, $Xist$ RNA aracılığıyla inaktive edilecek kromozoma çekilen ve **histon H3'ün 27. lizin ( $K27$ )** kalıntısını tri-metilleyerek heterokromatin oluşumuna ve gen ifadesinin kalıcı olarak susturulmasına öncülük eden protein kompleksi aşağıdakilerden hangisidir?

Polikomb Baskılayıcı Kompleks 2 (PRC2)

SWI/SNF kromatin yeniden düzenleme kompleksi

Trithorax (TrxG) grubu proteinler

SAGA (Spt-Ada-Gcn5) asetiltransferaz kompleksi

RISC (RNA aracılı susturma kompleksi)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Polikomb Baskılayıcı Kompleks 2 (PRC2)

Cevap

X-inaktivasyonu sürecinde

Xist

RNA tarafından kromozoma çekilen ve

H3K27me3

modifikasyonunu yapan yapı Polikomb Baskılayıcı Kompleks 2 (PRC2)'dir.

Polikomb Baskılayıcı Kompleks 2 (PRC2), içerisinde bulunan EZH2 alt birimi aracılığıyla histon

H3

'ün 27. lizin kalıntısını tri-metilleyerek (

H3K27me3

) gen ifadesini baskılar. X-inaktivasyonu sürecinde

Xist

RNA, PRC2 kompleksini kromozom boyunca yayarak bu sessizleştirici işaretin tüm kromozoma hakim olmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

X-inaktivasyonu başlangıcının belirlenmesi

Xist

lokusundan

lncRNA

sentezlenir.

İnaktivasyonun başlaması için spesifik bir RNA molekülünün ilgili kromozomu kaplaması gerekir.

Effektör proteinlerin bölgeye çekilmesi

Xist

RNA, Polikomb Baskılayıcı Kompleks 2 (PRC2)'yi kromozoma rekrüte eder.

RNA tek başına modifikasyon yapamaz, enzimatik aktiviteye sahip kompleksleri (PRC2) taşıması gerekir.

Histon modifikasyonunun gerçekleştirilmesi

PRC2 bünyesindeki EZH2 enzimi histon

H3

'ün

K27

kalıntısını tri-metiller (

H3K27me3

H3K27me3

, ökaryotik hücrelerde gen susturulması için kullanılan temel epigenetik işaretlerden biridir.

Heterokromatin oluşumu

Kromatin yoğunlaşır ve transkripsiyonel olarak kalıcı şekilde sessizleşir.

Yoğunlaşan yapı RNA polimeraz ve transkripsiyon faktörlerinin erişimini engeller.

Anahtar Kavram

Epigenetik susturma mekanizmaları ve X-inaktivasyonunda PRC2/H3K27me3 rolü.

Daha Fazla Pratik

Histon modifikasyonlarını tanıyan motifleri (Bromodomain-asetil lizin, Chromodomain-metil lizin) incelemek bu konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 26Soru →

Genomik imprinting (genetik damgalama), belirli genlerin ifadesinin ebeveyn kökenine göre düzenlendiği bir epigenetik mekanizmadır. $IGF2$ (İnsülin benzeri büyüme faktörü 2) ve $H19$ genlerinin yer aldığı lokus, bu mekanizmanın en iyi tanımlanmış örneklerinden biridir. Bu lokusta, maternal (anneden gelen) alelde $IGF2$ geni susturulurken, paternal (babadan gelen) alelde aktif olarak ifade edilmektedir.

Buna göre, $IGF2$ geninin maternal alelde susturulmasını sağlayan temel moleküler düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Maternal alelde Damgalama Kontrol Bölgesi'nin (

ICR

) metillenmemiş olması sayesinde

CTCF

proteininin buraya bağlanarak bir 'insülatör' (yalıtkan) bariyeri oluşturması ve distal güçlendiricinin (enhancer)

IGF2

promotörüne erişimini engellemesi

Paternal alelde

IGF2

promotör bölgesinin histon

H3K27

trimetillenmesi yoluyla kalıcı heterokromatine dönüşmesi ve genin transkripsiyonel olarak tamamen susturulması

Maternal alelde

IGF2

mRNA

'sının 3'

UTR

bölgesindeki kararsızlaştırıcı dizilere (

ARE

) bağlanan spesifik proteinler aracılığıyla translasyonun sitoplazmada engellenmesi

Paternal alelde

H19

geninden sentezlenen bir 'long non-coding RNA' (

lncRNA

) olan

Xist

'in, cis-etkili bir mekanizmayla

IGF2

lokusunu kaplayarak susturması

Maternal alelde

IGF2

geninin promotör bölgesinin doğrudan 'de novo' metillenmesi sonucu genel transkripsiyon faktörlerinin DNA'ya bağlanmasının sterik olarak engellenmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Maternal alelde Damgalama Kontrol Bölgesi'nin ( $ICR$ ) metillenmemiş olması sayesinde $CTCF$ proteininin buraya bağlanarak bir 'insülatör' (yalıtkan) bariyeri oluşturması ve distal güçlendiricinin (enhancer) $IGF2$ promotörüne erişimini engellemesi

Cevap

Maternal alelde Damgalama Kontrol Bölgesi'nin (

ICR

) metillenmemiş kalması,

CTCF

proteininin buraya bağlanmasına ve distal enhancer'ın

IGF2

promotörüne erişimini engelleyen bir insülatör bariyeri oluşturmasına neden olur.

Maternal alelde

IGF2

H19

genleri arasında bulunan Damgalama Kontrol Bölgesi (

ICR

) metillenmemiştir. Bu durum, çinko parmak proteini olan

CTCF

'nin buraya bağlanmasına izin verir. Bağlı olan

CTCF

, bir insülatör (yalıtkan) bariyeri oluşturarak genler arasındaki kromatin organizasyonunu değiştirir. Bu bariyer, lokusun sonunda bulunan güçlendiricinin (enhancer)

IGF2

promotörü ile etkileşime girmesini engeller; sonuç olarak güçlendirici sadece

H19

genini aktive eder ve

IGF2

sessiz kalır.

Adım Adım Çözüm

IGF2/H19

lokusundaki alele özgü ifade durumunu belirle.

Maternal alelde

H19

aktif,

IGF2

sessiz; Paternal alelde

H19

sessiz,

IGF2

aktiftir.

Lokusun imprinting (damgalama) desenini anlamak için gereklidir.

Damgalama Kontrol Bölgesi'nin (

ICR

) metilasyon durumunu maternal alel için analiz et.

Maternal alelde

ICR

bölgesi metillenmemiştir.

Metilasyon durumu, hangi proteinlerin DNA'ya bağlanacağını belirleyen temel epigenetik sinyaldir.

CTCF

proteininin bağlanma özelliğini hatırla.

CTCF

proteini sadece metillenmemiş

ICR

dizilerine bağlanabilir.

Bu proteinin bağlanması, fiziksel bir sınır (insülatör) oluşumunu sağlar.

İnsülatör bariyerinin enhancer (güçlendirici) üzerindeki etkisini değerlendir.

CTCF

bariyeri, aşağı akışta (downstream) bulunan güçlendiricinin yukarı akıştaki (upstream)

IGF2

promotörüne erişimini engeller.

Güçlendiriciler sadece insülatör tarafından engellenmedikleri promotörleri aktive edebilirler.

Sonucu özetle.

Maternal alelde

IGF2

susturulur, güçlendirici sadece

H19

genini aktive edebilir.

Sürecin moleküler mantığı tamamlanmış olur.

Anahtar Kavram

İnsülatörler ve Damgalama Kontrol Bölgeleri (CTCF Mekanizması)

Daha Fazla Pratik

Angelman ve Prader-Willi sendromlarına yol açan 15. kromozomdaki damgalama mekanizmalarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 27Soru →

Prokaryotik hücrelerde triptofan ( $trp$ ) operonunun düzenlenmesi, hem represyon hem de transkripsiyonel 'atenuasyon' (zayıflatma) mekanizmalarıyla kontrol edilir. Atenuasyon mekanizması, transkripsiyon ve translasyonun eş zamanlı gerçekleşmesine ve lider mRNA dizisindeki saç tokası (hairpin) yapılarının oluşumuna dayanır. Hücrede triptofan seviyesinin yüksek olduğu bir durumda, $trp$ operonunun lider dizisinde meydana gelen moleküler olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ribozom, lider peptit üzerindeki triptofan kodonlarında duraklar; bu durum 2 ve 3 numaralı bölgelerin eşleşerek antiterminasyon yapısını oluşturmasını sağlar.

Ribozom lider diziyi hızla transle ederek 2. bölgeyi kapatır; bu durumda 3 ve 4 numaralı bölgeler eşleşerek 'rho-bağımsız terminasyon' sinyali oluşturur.

Triptofan-represör kompleksi operatör bölgeye bağlanarak RNA polimerazın lider diziden ileriye geçmesini fiziksel olarak engeller.

Lider mRNA'da 1 ve 2 numaralı bölgelerin eşleşmesi sonucunda oluşan yapı, RNA polimerazın kalıp DNA'dan ayrılmasını tetikleyen temel sinyaldir.

Yüksek triptofan varlığında tRNA-Trp seviyesi düşük olduğu için ribozom 1. bölgede takılı kalır ve bu durum yapısal genlerin transkripsiyonunu artırır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ribozom lider diziyi hızla transle ederek 2. bölgeyi kapatır; bu durumda 3 ve 4 numaralı bölgeler eşleşerek 'rho-bağımsız terminasyon' sinyali oluşturur.

Cevap

Triptofan seviyesi yüksek olduğunda ribozomun lider mRNA üzerindeki hızlı ilerleyişi 2. bölgeyi kapatır, böylece 3 ve 4. bölgeler eşleşerek transkripsiyonu sonlandıran terminatör saç tokasını oluşturur.

Triptofan seviyesi yüksek olduğunda, ribozom lider peptitteki Trp kodonlarını hızla geçer ve 2. bölgeyi işgal eder. Bu durum 2. bölgenin 3. bölge ile antiterminasyon yapısı kurmasını engeller. Boşta kalan 3. bölge 4. bölge ile eşleşerek terminatör yapısını oluşturur ve transkripsiyon yapısal genlere ulaşmadan sonlanır.

Adım Adım Çözüm

Triptofan seviyesinin tRNA-Trp yüklenmesi üzerindeki etkisini değerlendir.

Yüksek triptofan, yüksek seviyede yüklü tRNA-Trp (triptofanil-tRNA) anlamına gelir.

Atenuasyon mekanizması ribozomun hızını algılayarak çalışır; ribozom hızı ise ortamdaki yüklü tRNA miktarına bağlıdır.

Ribozomun lider peptit üzerindeki hareketini analiz et.

Yüklü tRNA-Trp bol olduğu için ribozom lider peptitteki Trp kodonlarında duraklamaz ve 2. bölgeye kadar hızla ilerler.

Ribozomun 2. bölge üzerinde bulunması, bu bölgenin 3. bölge ile eşleşmesini fiziksel olarak engeller.

Meydana gelen mRNA ikincil yapılarını belirle.

2. bölge ribozom tarafından işgal edildiği için 3. bölge sadece 4. bölge ile eşleşebilir; bu da 3-4 terminatör saç tokasını oluşturur.

3-4 saç tokası yapısı, arkasından gelen poli-U dizisiyle birlikte RNA polimerazın DNA'dan ayrılmasına (terminasyon) neden olur.

Anahtar Kavram

Prokaryotik operonlarda atenuasyon, translasyon hızı aracılığıyla transkripsiyonun sonlandırılmasını kontrol eden bir mekanizmadır.

Daha Fazla Pratik

Eukaryotik hücrelerde transkripsiyon ve translasyon farklı kompartmanlarda gerçekleştiği için atenuasyon benzeri bir mekanizmanın neden mümkün olmadığını düşününüz.

Tahmini Süre:1m 30s

ÖncekiSayfa 2 / 2

Gen İfadesinin Düzenlenmesi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik