Genomik imprinting (genetik damgalama), belirli genlerin ifadesinin ebeveyn kökenine göre düzenlendiği bir epigenetik mekanizmadır. (İnsülin benzeri büyüme faktörü 2) ve genlerinin yer aldığı lokus, bu mekanizmanın en iyi tanımlanmış örneklerinden biridir. Bu lokusta, maternal (anneden gelen) alelde geni susturulurken, paternal (babadan gelen) alelde aktif olarak ifade edilmektedir.
Buna göre, geninin maternal alelde susturulmasını sağlayan temel moleküler düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
- Maternal alelde Damgalama Kontrol Bölgesi'nin () metillenmemiş olması sayesinde proteininin buraya bağlanarak bir 'insülatör' (yalıtkan) bariyeri oluşturması ve distal güçlendiricinin (enhancer) promotörüne erişimini engellemesiCevap
- BPaternal alelde promotör bölgesinin histon trimetillenmesi yoluyla kalıcı heterokromatine dönüşmesi ve genin transkripsiyonel olarak tamamen susturulması
- CMaternal alelde 'sının 3' bölgesindeki kararsızlaştırıcı dizilere () bağlanan spesifik proteinler aracılığıyla translasyonun sitoplazmada engellenmesi
- DPaternal alelde geninden sentezlenen bir 'long non-coding RNA' () olan 'in, cis-etkili bir mekanizmayla lokusunu kaplayarak susturması
- EMaternal alelde geninin promotör bölgesinin doğrudan 'de novo' metillenmesi sonucu genel transkripsiyon faktörlerinin DNA'ya bağlanmasının sterik olarak engellenmesi
Cevap
Maternal alelde Damgalama Kontrol Bölgesi'nin () metillenmemiş kalması, proteininin buraya bağlanmasına ve distal enhancer'ın promotörüne erişimini engelleyen bir insülatör bariyeri oluşturmasına neden olur.
Maternal alelde ve genleri arasında bulunan Damgalama Kontrol Bölgesi () metillenmemiştir. Bu durum, çinko parmak proteini olan 'nin buraya bağlanmasına izin verir. Bağlı olan , bir insülatör (yalıtkan) bariyeri oluşturarak genler arasındaki kromatin organizasyonunu değiştirir. Bu bariyer, lokusun sonunda bulunan güçlendiricinin (enhancer) promotörü ile etkileşime girmesini engeller; sonuç olarak güçlendirici sadece genini aktive eder ve sessiz kalır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İnsülatörler ve Damgalama Kontrol Bölgeleri (CTCF Mekanizması)
Daha Fazla Pratik
Angelman ve Prader-Willi sendromlarına yol açan 15. kromozomdaki damgalama mekanizmalarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s