Ökaryotik hücrelerde gen ifadesinin transkripsiyonel düzeyde kontrolü, sadece inisiasyon (başlama) aşamasında değil, aynı zamanda RNA polimeraz II’nin promotor yakınında (yaklaşık 20-60 nükleotid sonra) duraksadığı "promoter-proximal pausing" aşamasında da gerçekleşir. Bu duraksama hali, özellikle onkogenler ve ısı şoku proteinleri gibi hızlı yanıt gerektiren genlerin regülasyonunda kritik bir kontrol noktasıdır. RNA polimeraz II'nin bu duraksama halinden kurtularak üretken uzama (productive elongation) fazına geçmesini sağlayan P-TEFb (Pozitif Transkripsiyonel Elongasyon Faktörü b) kompleksinin gerçekleştirdiği temel moleküler modifikasyon aşağıdakilerden hangisidir?
- RNA polimeraz II'nin CTD kuyruğundaki kalıntılarının ve duraksama faktörlerinin (NELF ve DSIF) fosforillenmesiCevap
- BTATA kutusuna bağlanan TBP (TATA-bağlayıcı protein) alt biriminin asetillenerek transkripsiyon balonunun genişletilmesi
- CRNA polimeraz II'nin CTD bölgesindeki kalıntılarının TFIIH tarafından defosforillenmesi
- DNükleer reseptörler aracılığıyla RNA polimeraz II'nin promotor bölgesinden tamamen ayrılıp sitozole geri dönmesi
Cevap
RNA polimeraz II'nin CTD kuyruğundaki kalıntılarının ve duraksama faktörlerinin (NELF ve DSIF) fosforillenmesi
Doğru yanıt, P-TEFb kompleksinin (CDK9/Siklin T) duraksamayı çözen temel modifikasyonu gerçekleştirdiğini belirtmektedir. Bu kompleks, RNA polimeraz II'nin CTD (C-Terminal Domain) kuyruğundaki kalıntılarını fosforiller. Aynı zamanda polimerazı durduran NELF (Negative Elongation Factor) birimini fosforilleyerek ayrılmasını sağlar ve DSIF faktörünü aktif uzamayı destekleyen bir forma dönüştürür. Bu, transkripsiyonun aktif uzama fazına geçişi için zorunludur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ökaryotik transkripsiyonel kontrolde duraksama (pausing) ve P-TEFb aracılı Serin-2 fosforilasyonu.
İpuçları
1
Transkripsiyonun 'inisiasyon' ve 'elongasyon' (uzama) aşamalarını birbirinden ayıran CTD fosforilasyon farklarına odaklanın.
2
Duraksamayı sağlayan NELF (Negative Elongation Factor) gibi faktörlerin inaktive edilmesi için hangi kinazın (CDK) görev aldığını hatırlayın.
3
P-TEFb kompleksi içindeki CDK9'un ana hedefi polimerazın kuyruk bölgesindeki Serin-2 kalıntılarıdır.
Daha Fazla Pratik
HIV virüsünün Tat proteininin bu P-TEFb mekanizmasını nasıl gasp ederek viral gen ifadesini artırdığını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:3m 0s