Metabolik Kemik Hastalıkları

55 soru

Soru 41Soru →

4848 yaşında erkek hasta, hafif bir travma sonrası gelişen sağ femur subtrokanterik kırık nedeniyle opere ediliyor. Ameliyat öncesi çekilen direkt grafilerinde tüm kemik yapılarında diffüz dansite artışı, vertebralarında "sandviç vertebra" görünümü ve iliak kanatlarda konsantrik sklerotik çizgiler saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; serum kalsiyum 9.2 mg/dL9.2\,mg/dL, fosfor 3.4 mg/dL3.4\,mg/dL, alkalen fosfataz (ALPALP) 85 U/L85\,U/L (N: 30−12030-120), parathormon (PTHPTH) 42 pg/mL42\,pg/mL (N: 15−6515-65) olarak bulunuyor. Ancak serum laktat dehidrogenaz (LDHLDH) ve tartrata dirençli asit fosfataz (TRAPTRAP) düzeylerinin referans aralığın 33 katı olduğu görülüyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Osteopetrozis (Autosomal Dominant tip)

Cevap

Osteopetrozis (Autosomal Dominant tip), jeneralize osteoskleroz ile birlikte normal mineral düzeyleri ve yüksek TRAP/LDH değerleri ile karakterize olan en olası tanıdır.
Doğru seçenek olan Osteopetrozis (Autosomal Dominant tip II), osteoklastların kemik rezorpsiyonu yapamaması sonucu kemik kütlesinin aşırı artmasıyla karakterizedir. Kemikler radyolojik olarak çok yoğun (sklerotik) görünmesine rağmen kırılgandır. Kalsiyum, fosfor ve ALP düzeylerinin normal olması, tartrata dirençli asit fosfataz (TRAP) ve LDH yüksekliği ile vertebradaki sklerotik uç plakların oluşturduğu 'sandviç vertebra' görünümü bu hastalık için tipik laboratuvar ve radyolojik bulgulardır.

Adım Adım Çözüm

1
Radyolojik bulguları analiz et.
Diffüz osteoskleroz, sandviç vertebra ve iliak kanatlarda konsantrik çizgiler (Albers-Schönberg hastalığı) saptandı.
Bu bulgular kemik remodeling döngüsünde osteoklastik yetersizliğe bağlı kemik birikimini gösterir.
2
Biyokimyasal parametreleri değerlendir.
Serum kalsiyum, fosfor, ALP ve PTH normal; ancak TRAP ve LDH belirgin yüksek bulundu.
Osteopetroziste osteoklastlar sayıca artmış olsa da fonksiyonel değildir; bu hücrelerden sızan TRAP tanısal bir belirteçtir.
3
Ayırıcı tanı yap.
Normal mineral paneli Paget ve renal osteodistrofiyi dışlar; karakteristik radyolojik bulgular ise osteopetrozisi doğrular.
Renal osteodistrofide PTH ve fosfor yüksekliği, Paget'te ise ALP yüksekliği tanı için şarttır.

Anahtar Kavram

Autosomal Dominant Osteopetrozis (Tip II) Tanı Kriterleri
Soru 42Soru →

42 yaşında erkek hasta, son 2 yıldır giderek artan yaygın kemik ağrısı ve proksimal kas güçsüzlüğü şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde ördek yürüyüşü ve alt ekstremite proksimal kas gruplarında 4/54/5 kuvvet kaybı saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde; serum kalsiyumu 9.1 mg/dL9.1\ mg/dL, fosfor 1.6 mg/dL1.6\ mg/dL, alkalen fosfataz 310 U/L310\ U/L (N:30−120N: 30-120), paratiroid hormon (PTH) 48 pg/mL48\ pg/mL (N:10−65N: 10-65), 25-hidroksi vitamin D 35 ng/mL35\ ng/mL (N:>30N: >30) ve 1,25-dihidroksi vitamin D 14 pg/mL14\ pg/mL (N:20−70N: 20-70) olarak ölçülüyor. 24 saatlik idrar analizinde glukozüri, aminoasidüri ve proteinüri saptanmazken, tübüler fosfor reabsorbsiyonu %72\%72 (N:>%85N: >\%85) olarak hesaplanıyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tümör ilişkili osteomalazi

Cevap

Klinik ve laboratuvar bulguları, izole renal fosfat kaybı ve FGF-23 etkisini düşündüren laboratuvar paterni nedeniyle en olası tanı tümör ilişkili osteomalazidir.
Hastada saptanan normal serum kalsiyumu ve normal PTH düzeyi, primer veya sekonder hiperparatiroidizmi dışlar. 25(OH)D düzeyinin normal olması nutrisyonel osteomalaziyi eler. Hipofosfatemiye rağmen 1,25-dihidroksi vitamin D düzeyinin uygunsuz şekilde düşük olması ve beraberinde izole renal fosfat kaybının (tübüler reabsorbsiyonun düşük olması) bulunması, proksimal tübülde fosfat geri emilimini azaltan ve 1-alfa hidroksilaz enzimini inhibe eden FGF-23 etkisini gösterir. Erişkin yaşta bu tabloya en sık mezenşimal tümörlerden salgılanan FGF-23 (Tümör ilişkili osteomalazi) neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Yaygın kemik ağrısı, proksimal kas güçsüzlüğü ve yüksek ALP varlığı bir osteomalazi tablosunu düşündürür.
Metabolik kemik hastalıklarında mineralizasyon bozuklukları bu semptomlarla prezente olur.
2
Kalsiyum ve PTH düzeylerini değerlendir
Serum kalsiyumunun (9.1 mg/dL9.1\ mg/dL) ve PTH'ın (48 pg/mL48\ pg/mL) normal olması, primer hiperparatiroidizmi ve sekonder hiperparatiroidizme yol açan ciddi kalsiyum eksikliklerini dışlar.
Ayırıcı tanıda paratiroid aksının durumunu belirlemek esastır.
3
Fosfor metabolizması ve vitamin D alt tiplerini incele
Hipofosfatemiye (1.6 mg/dL1.6\ mg/dL) rağmen 1,25(OH)2D düzeyinin (14 pg/mL14\ pg/mL) düşük olması ve izole renal fosfat kaybı (%72\%72 reabsorbsiyon), FGF-23 fazlalığını gösterir.
Normalde hipofosfatemi 1-alfa hidroksilazı uyararak 1,25(OH)2D'yi artırmalıdır; bunun baskılanması FGF-23 aracılı bir patolojiyi kanıtlar.
4
Etiyolojiyi netleştir
Erişkin yaşta yeni başlayan, Fanconi sendromu bulgusu eşlik etmeyen bu tablo tümör ilişkili osteomalazi (TIO) için karakteristiktir.
TIO, genellikle küçük mezenşimal tümörlerin FGF-23 salgılaması sonucu oluşur.

Anahtar Kavram

FGF-23 aracılı hipofosfatemik osteomalazi
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 43Soru →

Yaygın kemik ağrısı, proksimal kas güçsüzlüğü ve halsizlik şikayetleri ile iç hastalıkları polikliniğine başvuran 4848 yaşındaki kadın hastanın öyküsünden, çocukluk döneminde bacaklarında eğrilik nedeniyle tedavi gördüğü ve erişkin dönemde herhangi bir travma olmaksızın üç kez diş kaybı yaşadığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde her iki tibiada hafif anterolateral eğrilme saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde elde edilen bulgular aşağıdadır:

ParametreSonuçReferans Aralık
Serum Kalsiyum9,1 mg/dL9,1\text{ mg/dL}8,5−10,5 mg/dL8,5 - 10,5\text{ mg/dL}
Serum Fosfor3,6 mg/dL3,6\text{ mg/dL}2,5−4,5 mg/dL2,5 - 4,5\text{ mg/dL}
25-hidroksi D vitamini25\text{-hidroksi D vitamini}35 ng/mL35\text{ ng/mL}>30 ng/mL> 30\text{ ng/mL}
Serum Paratiroid Hormon (PTH)42 pg/mL42\text{ pg/mL}15−65 pg/mL15 - 65\text{ pg/mL}
Alkalen Fosfataz (ALP)14 U/L14\text{ U/L}40−150 U/L40 - 150\text{ U/L}

Bu klinik tablo ve laboratuvar verileri ışığında, hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hipofosfatazya

Cevap

Hipofosfatazya
Doğru yanıt olan Hipofosfatazya, ALPL genindeki mutasyonlar sonucu doku-spesifik olmayan alkalen fosfataz (TNSALP) enzim aktivitesinin azalmasıyla karakterize kalıtsal bir metabolik kemik hastalığıdır. Klinik olarak çocuklukta raşitizm benzeri kemik deformiteleri ve erişkin dönemde erken diş kaybı (sementum kaybına bağlı) ile kendini gösterir. Laboratuvar incelemesinde izole ve sürekli düşük ALP düzeyi en önemli bulgudur.

Adım Adım Çözüm

1
Biyokimyasal parametreleri analiz et
Kalsiyum, fosfor, PTH ve D vitamini düzeyleri normaldir; ancak Alkalen Fosfataz (ALP) düzeyi anlamlı derecede düşüktür.
Metabolik kemik hastalıklarında ALP düzeyi tanı koydurucu bir ipucudur.
2
Klinik öykü ve bulguları değerlendir
Çocuklukta bacak eğriliği (raşitizm benzeri tablo) ve erişkinlikte erken diş kaybı saptandı.
Hipofosfatazyada doku-spesifik olmayan alkalen fosfataz eksikliği nedeniyle sementum defektleri ve diş kayıpları karakteristiktir.
3
Diferansiyel tanıyı ALP üzerinden yürüt
Düşük ALP ile seyreden nadir metabolik kemik hastalığı olarak Hipofosfatazya tanımlandı.
Normal kalsiyum ve fosfor ile beraber izole ALP düşüklüğü bu hastalık için patognomoniktir.

Anahtar Kavram

İzole düşük alkalen fosfataz (ALP) düzeyleri ile seyreden metabolik kemik hastalıklarında Hipofosfatazya düşünülmelidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 44Soru →

77 yıldır son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz tedavisi gören 5858 yaşında erkek hasta, yaygın kemik ağrıları ve son zamanlarda gelişen kalça ağrısı şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünden yüksek doz kalsiyum bazlı fosfor bağlayıcılar ve aktif DD vitamini analoğu kullandığı öğreniliyor. Laboratuvar tetkiklerinde; serum kalsiyumu 10,6 mg/dL10,6\ mg/dL, fosfor 6,4 mg/dL6,4\ mg/dL, alkalen fosfataz 65 U/L65\ U/L (Normal: 30−12030-120) ve serum intakt paratiroid hormon (iPTHiPTH) düzeyi 60 pg/mL60\ pg/mL (Normal: 15−6515-65) olarak ölçülüyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adinamik kemik hastalığı

Cevap

Diyaliz hastalarında düşük kemik döngüsü ile karakterize olan 'Adinamik kemik hastalığı', iPTH düzeyinin görece düşük (<100−150 pg/mL<100-150\ pg/mL) olmasıyla tanınır.
Diyaliz hastalarında kemik metabolizması sağlıklı bireylerden farklıdır. KDIGOKDIGO kılavuzlarına göre, hedef iPTH düzeyi normalin üst sınırının 22 ila 99 katı arasındadır. Bu hastada ölçülen 60 pg/mL60\ pg/mL değeri, diyaliz hastası için aşırı baskılanmış bir değerdir. Yüksek kalsiyum bazlı fosfor bağlayıcı ve aktif DD vitamini kullanımı bu baskılanmayı (süpresyonu) açıklar. ALP düzeyinin de normalin alt sınırlarında olması düşük döngülü kemik hastalığını (adinamik kemik hastalığı) destekler.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik durumunu ve diyaliz öyküsünü değerlendir.
Hasta 77 yıldır hemodiyaliz alan bir kronik böbrek yetmezliği vakasıdır, yani renal osteodistrofi riski altındadır.
Tanısal yaklaşım hastanın mevcut metabolik durumunu belirlemekle başlar.
2
iPTH düzeyini diyaliz hastası normlarına göre yorumla.
iPTH 60 pg/mL60\ pg/mL saptanmıştır. Diyaliz hastalarında kemik döngüsünün korunması için PTH'nın normalin üst sınırının 2−92-9 katı (130−585 pg/mL130-585\ pg/mL) olması istenir.
Diyaliz hastalarında kemik direnci nedeniyle normal sınırlardaki PTH aslında 'düşük' kabul edilir.
3
Kalsiyum ve ALP düzeyleri ile tedavi öyküsünü birleştir.
Kalsiyum kısıtlı yüksek (10,6 mg/dL10,6\ mg/dL), ALP ise normalin alt sınırına yakındır. Yüksek doz kalsiyum bağlayıcı ve DD vitamini kullanımı PTH'yı baskılamıştır.
Aşırı süpresyon düşük döngülü (adinamik) kemik hastalığına yol açar.

Anahtar Kavram

Kronik böbrek yetmezliğinde (KBY) iPTH düzeyi, diyaliz hastalarında kemik döngüsünü değerlendirmek için kullanılır; normal sınırda veya düşük bir iPTH (<150 pg/mL<150\ pg/mL), adinamik kemik hastalığını düşündürür.
Soru 45Soru →

3838 yaşında kadın hasta, son 11 yıl içerisinde iki kez metatarsal stres kırığı gelişmesi nedeniyle başvuruyor. Öyküsünden çocukluk döneminde süt dişlerinin vaktinden önce döküldüğü, erişkin dönemde ise yaygın kemik ağrıları ile hafif proksimal kas güçsüzlüğü olduğu öğreniliyor. Fizik muayenesinde özellik saptanmayan hastanın laboratuvar ve görüntüleme bulguları aşağıdadır:

ParametreSonuçReferans Aralık
Kalsiyum9.49.4 mg/dL8.5−10.58.5-10.5
Fosfor4.24.2 mg/dL2.5−4.52.5-4.5
Paratiroid Hormon (PTH)3535 pg/mL15−6515-65
25(OH)25(OH) Vitamin D3232 ng/mL>30>30
Alkalen Fosfataz (ALP)1212 U/L40−13040-130
DEXA (Lomber T-skoru)−2.3-2.3>−1.0>-1.0

Bu klinik tabloya göre, hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Erişkin tip hipofosfatazya

Cevap

Düşük alkalen fosfataz seviyesi ve erken süt dişi kaybı öyküsüyle karakterize olan Erişkin tip hipofosfatazya en olası tanıdır.
Vakada sunulan düşük alkalen fosfataz (1212 U/L), normal kalsiyum ve fosfor değerleri ile erken süt dişi kaybı ve stres kırıkları kombinasyonu, Erişkin tip hipofosfatazya için tipiktir. Bu hastalıkta TNSALP gen mutasyonu sonucu ALP enzimi işlev göremez, bu da inorganik pirofosfatın (iPP) birikmesine ve kemik mineralizasyonunun bozulmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Biyokimyasal parametrelerin analizi
Serum kalsiyum, fosfor, PTH ve Vitamin D düzeylerinin normal, ancak Alkalen Fosfataz (ALP) düzeyinin (1212 U/L) anlamlı derecede düşük olduğu saptandı.
Düşük ALP (hipofosfatazemi), ayırıcı tanıda hipofosfatazya, ağır hipotiroidi, Wilson hastalığı ve çinko eksikliği gibi durumları akla getirir.
2
Klinik öykü ile laboratuvarın birleştirilmesi
Çocuklukta erken süt dişi kaybı ve erişkin dönemde tekrarlayan stres kırıkları (metatarsal) bulguları düşük ALP ile eşleştirildi.
Hipofosfatazyada diş sementi gelişimindeki kusur nedeniyle dişlerin ağrısız ve vaktinden önce dökülmesi patognomonik bir bulgudur.
3
Ayırıcı tanının tamamlanması
Normal fosfor ve kalsiyum düzeyleri ile diğer osteomalazi türleri dışlandı. DEXA'daki düşük T-skoru kemik mineralizasyon kusurunu destekledi.
Tanı, doku-spesifik olmayan alkalen fosfataz (TNSALP) enzim aktivitesindeki yetersizliğe bağlı gelişen hipofosfatazyadır.

Anahtar Kavram

Hipofosfatazya: Düşük ALP ve erken diş kaybı ile karakterize metabolik kemik hastalığı.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 46Soru →

64 yaşında bir erkek hasta, son yıllarda giderek artan işitme kaybı ve baş ağrısı şikayetleri ile polikliniğe başvuruyor. Hasta ayrıca son zamanlarda eski şapkalarının başına dar geldiğini ifade ediyor. Fizik muayenede her iki tibiada öne doğru kavislenme (kılıç kını tibia) ve pretibial bölgede palpasyonla lokal ısı artışı saptanıyor. İstenen laboratuvar tetkiklerinin sonuçları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ParametreSonuçReferans Aralığı
Serum Kalsiyum9.4 mg/dL8.5 - 10.5 mg/dL
Serum Fosfor3.5 mg/dL2.5 - 4.5 mg/dL
Alkalen Fosfataz (ALP)650 U/L40 - 130 U/L
GGT35 U/L0 - 60 U/L
25-OH D Vitamini30 ng/mL> 20 ng/mL

Buna göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Paget Hastalığı (Osteitis Deformans)

Cevap

Paget Hastalığı (Osteitis Deformans)
Paget hastalığı (Osteitis Deformans), kemik döngüsünün (turnover) hızlandığı, yapısal olarak düzensiz ve zayıf kemik oluşumu ile karakterize metabolik bir kemik hastalığıdır. Hastada görülen 'şapka numarasının büyümesi' (kafatası tutulumu), işitme kaybı (kraniyal sinir basısı), kılıç kını tibia deformitesi ve lezyon üzerindeki lokal ısı artışı (artmış vaskülarite) hastalığın patognomonik bulgularıdır. Laboratuvarda karaciğer enzimleri normalken görülen izole ALP yüksekliği tanıyı destekler. Kalsiyum ve fosfor düzeyleri, hasta immobilize değilse genellikle normaldir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
İşitme kaybı, kafa çevresinde büyüme (şapka belirtisi), tibiada eğrilik ve lokal ısı artışı saptandı.
Bu bulgular kemik döngüsünün hızlandığı ve kemiğin yeniden şekillenme bozukluğunun olduğu bir hastalığı işaret eder.
2
Laboratuvar sonuçlarını yorumla
Kalsiyum ve Fosfor normal, ALP çok yüksek, GGT normal.
Normal kalsiyum/fosfor dengesi ile birlikte izole ALP yüksekliği, karaciğer patolojisi dışlandığında (GGT normal), artmış osteoblastik aktiviteyi gösterir.
3
Ayırıcı tanıyı tamamla
Paget hastalığı tanısı konulur.
Karakteristik fizik muayene bulguları ve 'izole ALP yüksekliği' Paget hastalığının tipik sunumudur.

Anahtar Kavram

İzole Alkalen Fosfataz (ALP) yüksekliği ve normal kalsiyum düzeyleri, karakteristik iskelet deformiteleri (şapka büyümesi, saber shin) ile birlikte Paget hastalığını düşündürmelidir.

İpuçları

1
Laboratuvar sonuçlarında kalsiyum ve fosforun normal olması, sorunun sistemik bir mineral metabolizması bozukluğundan ziyade kemik döngüsünde (turnover) bir sorun olduğunu gösterir.
2
Hastanın 'şapka numarasının artması' şikayeti, kafatası kemiklerinin genişlediğini gösteren klasik bir semiyolojik bulgudur.
3
İzole ALP yüksekliği + Kemik deformiteleri + İşitme kaybı üçlüsü, kemiklerin 'Paget' tipi deformasyonunu işaret eder.

Daha Fazla Pratik

Paget hastalığının tedavisinde kullanılan bisfosfonatların etki mekanizması ve yan etkileri üzerine bir soru çözülebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 47Soru →

3535 yaşında erkek hasta, son 11 yıl içinde ayak tarak kemiklerinde tekrarlayan metatarsal stres kırıkları şikayetiyle başvuruyor. Öyküsünden çocukluk döneminde süt dişlerinin 55 yaşından önce kendiliğinden döküldüğü ve benzer şikayetlerin amcasında da olduğu öğreniliyor. Yapılan kemik mineral yoğunluğu (KMY) ölçümünde sol kalça TT-skoru −2.8-2.8 saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; serum kalsiyum: 9.4 mg/dL9.4 \text{ mg/dL}, fosfor: 4.2 mg/dL4.2 \text{ mg/dL}, alkali fosfataz (ALP): 18 U/L18 \text{ U/L} (N: 40−12040-120), paratiroid hormon (PTH): 35 pg/mL35 \text{ pg/mL} (N: 15−6515-65) olarak bulunuyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Erişkin tip hipofosfatazi

Cevap

Erişkin tip hipofosfatazi
Hipofosfatazi tanısı için en kritik ipuçları ALP düzeyinin düşük olması ve çocuklukta erken süt dişi kaybı öyküsüdür. Erişkin tipte tekrarlayan stres kırıkları ve osteoporoz ile uyumlu DEXA bulguları sık görülür. Bu hastada kalsiyum, fosfor ve PTH'nın normal olması diğer kalsiyum metabolizması bozukluklarını dışlar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik öykü analizi
Erken süt dişi kaybı ve stres kırıkları saptandı.
Süt dişlerinin 5 yaşından önce kaybı, sementum defekti nedeniyle hipofosfatazi için patognomonik bir ipucudur.
2
Laboratuvar parametrelerinin değerlendirilmesi
Ca, P ve PTH normal; ancak ALP belirgin derecede düşük saptandı.
Metabolik kemik hastalıklarının çoğunda ALP normal veya yüksek iken, düşüklüğü spesifik olarak hipofosfatazi veya magnezyum eksikliği gibi durumları düşündürür.
3
DEXA ve ayırıcı tanı entegrasyonu
Düşük T-skoru ile birlikte düşük ALP kombinasyonu tanıya götürdü.
Osteoporoz ile karışabilen bu tabloda ALP düşüklüğü ayırt edici temel laboratuvar bulgusudur.

Anahtar Kavram

Hipofosfatazi, doku-nonspesifik alkali fosfataz (TNSALP) enzimini kodlayan ALPL genindeki mutasyonlar sonucu gelişen, düşük ALP düzeyi ve mineralizasyon defekti ile karakterize kalıtsal bir hastalıktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 48Soru →

28 yaşında erkek hasta, bacaklarda giderek artan ağrı, eklem sertliği ve yürüme güçlüğü şikayetleri ile iç hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Hastanın öyküsünden, çocukluk çağında bacak eğriliği (raşitizm) tanısı aldığı ve buna yönelik operasyonlar geçirdiği, ayrıca aile bireylerine göre boyunun kısa olduğu öğreniliyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde şu sonuçlar elde ediliyor:

ParametreSonuçReferans Aralığı
Kalsiyum9.2 mg/dL8.5 - 10.5 mg/dL
Fosfor1.8 mg/dL2.5 - 4.5 mg/dL
ALP380 U/L40 - 150 U/L
PTH85 pg/mL15 - 65 pg/mL
25-OH Vit D35 ng/mL> 30 ng/mL

İdrar tetkikinde fosfor atılımının yüksek olduğu (tübüler reabsorpsiyonun düşük olduğu) saptanmıştır.

Buna göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: X-Bağlı Hipofosfatemi (Herediter Hipofosfatemik Raşitizm)

Cevap

X-Bağlı Hipofosfatemi (Herediter Hipofosfatemik Raşitizm)
Hastada izole hipofosfatemi, buna sekonder gelişen osteomalaziye bağlı yüksek ALP ve normal D vitamini düzeyleri mevcuttur. Bu tablo 'Fosforik Diabet' olarak da bilinen renal fosfor kaybını işaret eder. Çocukluk çağından itibaren var olan iskelet deformiteleri (raşitizm sekelleri), boy kısalığı ve erişkin dönemde devam eden semptomlar X-Bağlı Hipofosfatemi (PHEX mutasyonu, artmış FGF-23) tanısını koydurur. Kalsiyumun normal olması ve D vitamininin normal olması nutrisyonel nedenleri dışlar.

Adım Adım Çözüm

1
Laboratuvar bulgularını analiz et
Hipofosfatemi (Düşük P), Yüksek ALP, Normal Kalsiyum, Hafif Yüksek PTH, Normal D Vitamini.
Bu profil, fosfor kaybına bağlı bir mineralizasyon bozukluğunu (osteomalazi/raşitizm) işaret eder.
2
Klinik öyküyü değerlendir
Çocukluk çağında başlayan bacak eğriliği, operasyon öyküsü ve boy kısalığı.
Bu bulgular hastalığın edinsel (örn. tümör kaynaklı) değil, genetik/kronik bir süreç olduğunu gösterir.
3
Ayırıcı tanı yap
Hipofosfatazya elenir (ALP yüksek), Nutrisyonel elenir (Vit D normal), Onkojenik elenir (Çocukluk öyküsü var).
Geriye en uyumlu seçenek olarak FGF-23 fazlalığına bağlı renal fosfor kaybı ile giden X-Bağlı Hipofosfatemi kalır.

Anahtar Kavram

Fosfor metabolizması bozukluklarında laboratuvar ayırıcı tanısı (Hipofosfatemi vs Hipofosfatazya)
Soru 49Soru →

5050 yaşında erkek hasta, 22 yıldır multipl miyelom tanısıyla izlenmektedir. Son 33 aydır giderek artan yaygın kemik ağrısı ve proksimal kas güçsüzlüğü şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan laboratuvar ve görüntüleme incelemeleri aşağıda sunulmuştur:

TetkikSonuçReferans Aralığı
Serum Kalsiyum9.19.1 mg/dL8.5−10.58.5 - 10.5
Serum Fosfor1.71.7 mg/dL2.5−4.52.5 - 4.5
Alkalen Fosfataz (ALP)340340 U/L30−12030 - 120
Serum PTH4242 pg/mL15−6515 - 65
25(OH)25(OH) Vitamin D3232 ng/mL>30>30
DEXA (L1-L4)T: −2.9-2.9, Z: −2.7-2.7-

Tam idrar tetkikinde glikozüri, proteinüri, fosfatüri ve yaygın aminoasidüri saptanıyor.

Bu hastadaki klinik ve laboratuvar tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Erişkin tipi Fanconi sendromuna bağlı osteomalazi

Cevap

Multiple miyelom zemininde gelişen Fanconi sendromuna ikincil hipofosfatemik osteomalazi
Hastada saptanan düşük serum fosforu, normal kalsiyum, normal PTH ve normal Vitamin D seviyeleri ile birlikte yüksek ALP düzeyi, hipofosfatemik bir osteomalazi tablosunu göstermektedir. Multipl miyelom tanısı olan bir hastada idrarla glikoz ve amino asit kaybının (Fanconi sendromu) eşlik etmesi, proksimal tübüler hasara bağlı renal fosfat kaçağını doğrular. Z-skorunun −2.0-2.0'nin altında olması da tabloyu destekleyen ikincil bir kemik hastalığı kanıtıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Biyokimyasal parametrelerin analizi
Düşük fosfor (1.71.7), yüksek ALP (340340), normal kalsiyum ve normal PTH.
Bu patern, kalsiyum dengesinden bağımsız bir fosfat eksikliğine bağlı mineralizasyon bozukluğunu (osteomalazi) düşündürür.
2
İdrar bulgularının yorumlanması
Glikozüri, aminoasidüri ve fosfatüri varlığı.
Bu bulgular proksimal tübülün tüm geri emilim fonksiyonlarının bozulduğunu (Fanconi sendromu) kanıtlar.
3
Etiyolojik bağlantının kurulması
Multipl miyelom öyküsü ile Fanconi sendromunun ilişkilendirilmesi.
Miyelomdaki monoklonal hafif zincirler proksimal tübül hücreleri için toksiktir ve erişkin tipi Fanconi sendromuna neden olarak ağır fosfat kaybı ve osteomalazi yapar.
4
DEXA sonuçlarının değerlendirilmesi
T-skoru −2.9-2.9, Z-skoru −2.7-2.7.
Z-skorunun −2.0-2.0'den düşük olması, kemik kaybının yaşla uyumlu olmadığını ve sekonder bir nedene (bu vakada osteomalaziye) bağlı olduğunu destekler.

Anahtar Kavram

Multipl miyelomda hafif zincir nefropatisi proksimal tübül hasarı (Fanconi sendromu) üzerinden hipofosfatemik osteomalaziye yol açabilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 50Soru →

6565 yaşında postmenopozal bir kadın hastada, osteoporozun biyokimyasal takibi planlanmaktadır. Bu hastada kemik yapım (formasyon) hızını değerlendirmek için kullanılan biyokimyasal belirteç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tip 1 prokollajen N-terminal propeptid (P1NP)

Cevap

Tip 1 prokollajen N-terminal propeptid (P1NP)
Kemik yapım hızı, osteoblastik aktiviteyi veya kemik matriksinin (esas olarak Tip 1 kollajen) sentezini yansıtan belirteçlerle ölçülür. Tip 1 prokollajen N-terminal propeptid (P1NP), kollajen sentezi sırasında koparılarak dolaşıma salınan bir parçadır ve kemik yapım hızının en duyarlı göstergesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kemik döngüsü (turnover) belirteçlerinin sınıflandırılmasını hatırla.
Belirteçler yapım (formasyon) ve yıkım (rezorpsiyon) olarak ikiye ayrılır.
Soruda kemik yapım hızını yansıtan parametre sorulmaktadır.
2
Osteoblastik aktiviteyi (yapım) gösteren başlıca parametreleri listele.
Kemik spesifik alkalen fosfataz, osteokalsin ve P1NP yapım belirteçleridir.
Bu parametreler doğrudan osteoblast aktivitesi veya kemik matriks sentezi ile ilişkilidir.
3
P1NP'nin klinik önemini değerlendir.
P1NP, günümüzde kemik yapımını takip etmek için kullanılan en stabil ve duyarlı belirteçtir.
Tip 1 kollajen sentezinin doğrudan bir göstergesidir.

Anahtar Kavram

Kemik Yapım ve Yıkım Belirteçleri

Alternatif Yöntem

Osteokalsin veya kemik spesifik alkalen fosfataz (bALP) değerleri de seçeneklerde olsaydı, bunlar da yapım belirteci olarak kabul edilebilirdi.
Tahmini Süre:45s
Soru 51Soru →

7474 yaşında erkek hasta, sol kaval kemiğinde (tibia) son bir yıldır giderek artan künt ağrı, kemikte öne doğru eğilme ve lokal cilt sıcaklığında artış şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar analizlerinde kalsiyum 9.2 mg/dL9.2 \, mg/dL, fosfor 3.4 mg/dL3.4 \, mg/dL, paratiroid hormon (PTH) 42 pg/mL42 \, pg/mL ve alkalen fosfataz (ALP) 920 U/L920 \, U/L (N: 30−12030-120) olarak saptanıyor. Karaciğer fonksiyon testleri ve GGT normal sınırlardadır. Radyolojik incelemede sol tibiada kortikal kalınlaşma, kaba trabekülasyon ve 'blade of grass' (çimen bıçağı) görünümü izleniyor. Bu hastada semptomatik kemik hastalığı nedeniyle planlanan potent intravenöz bisfosfonat (örn. Zoledronik asit) tedavisi öncesinde, tedaviye bağlı gelişebilecek ağır hipokalsemi riskini en aza indirmek için yapılması gereken en uygun yaklaşım hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tedavi öncesi 25(OH)25(OH) vitamin D düzeyinin değerlendirilmesi ve eksiklik saptanması durumunda tedavi öncesi replase edilmesi

Cevap

Tedavi öncesi 25(OH)25(OH) vitamin D düzeyinin değerlendirilmesi ve eksiklik saptanması durumunda replase edilmesi
Paget hastalığında kemik döngüsü çok yüksektir. Zoledronik asit gibi potent intravenöz bisfosfonatlar osteoklastları hızla inhibe ederek kemik rezorpsiyonunu durdurur. Bu durum, kalsiyumun ekstraselüler sıvıdan kemik matriksine hızlı geçişine neden olur. Eğer hastada bazal vitamin D eksikliği varsa, PTH yanıtı yetersiz kalabilir veya kalsiyum dengesi sağlanamaz, bu da semptomatik hipokalsemi ile sonuçlanır. Bu nedenle tedavi öncesi vitamin D depolarının kontrolü ve eksikliğin giderilmesi kritiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının sentezlenmesi
İzole ALP yüksekliği, normal Ca/P/PTH ve spesifik radyolojik bulgular (blade of grass) ile Paget hastalığı (Osteitis deformans) tanısı konur.
Ayırıcı tanıda osteomalazi (düşük Ca/P, yüksek PTH) ve metastatik kemik hastalıkları dışlanmalıdır.
2
Tedavi endikasyonu ve risk analizi yapılması
Semptomatik (ağrı, kurvatur) ve metabolik olarak aktif (yüksek ALP) olan hastada potent bisfosfonat tedavisi planlanır.
Zoledronik asit gibi güçlü antirezoptifler kemik yıkımını hızla durdurur.
3
Tedavi öncesi güvenliğin sağlanması
Vitamin D eksikliği olan hastalarda kemik yapımının baskılanması sonrası kalsiyumun kemiğe gömülmesi (hungry bone-like) hipokalsemiye yol açar.
TUS ve klinik pratikte potent bisfosfonat öncesi 25(OH)D düzeyi >20-30 ng/mL olmalıdır.

Anahtar Kavram

Paget Hastalığında Bisfosfonat Tedavisi ve Hipokalsemi Riski

Daha Fazla Pratik

Paget hastalığında gelişebilecek 'Platybasia' (kafa tabanı düzleşmesi) ve nörolojik komplikasyonları gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 52Soru →

6565 yaşında kadın hasta, ani gelişen sırt ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde torakal kifoz artışı ve T12T12 vertebrası üzerinde hassasiyet saptanıyor. Çekilen lateral torakolomber grafide T12T12 vertebrada kama şeklinde çökme fraktürü izleniyor. Hastanın laboratuvar sonuçları şu şekildedir:

ParametreSonuçReferans Aralık
Serum kalsiyum9.29.2 mg/dLmg/dL8.5−10.58.5 - 10.5
Serum fosfor3.43.4 mg/dLmg/dL2.5−4.52.5 - 4.5
Alkalen fosfataz (ALP)7272 U/LU/L30−12030 - 120
Serum PTH4545 pg/mLpg/mL10−6510 - 65
2525-hidroksi vitamin D3232 ng/mLng/mL>30>30

L1−L4L1-L4 vertebra DEXA ölçümünde T-skoru −3.1-3.1 olarak saptanan bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Osteoporoz

Cevap

Osteoporoz, postmenopozal dönemde normal biyokimyasal değerler ve düşük T-skoru (−2.5-2.5 altı) ile karakterize olan en olası tanıdır.
Hastanın postmenopozal yaş grubunda olması, kompresyon fraktürü varlığı, normal kalsiyum, fosfor, ALP ve PTH değerleri ile birlikte DEXA'da T-skorunun −2.5-2.5 altında olması (−3.1-3.1) tipik bir osteoporoz tablosudur. Osteoporozda kemik kalitesi ve miktarı azalır ancak mineral-osteoid dengesi normal kaldığından laboratuvar değerleri etkilenmez.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun değerlendirilmesi
Postmenopozal yaştaki bir kadında patolojik vertebra fraktürü varlığı saptandı.
Kırık varlığı metabolik kemik hastalığı olasılığını güçlendirir.
2
Biyokimyasal parametrelerin analizi
Kalsiyum, fosfor, ALP ve PTH düzeylerinin tamamı normal referans aralıkta bulundu.
Normal laboratuvar değerleri, osteomalazi ve Paget hastalığı gibi diğer metabolik kemik hastalıklarını dışlamaya yardımcı olur.
3
Kemik mineral yoğunluğu (DEXA) sonucunun yorumlanması
T-skorunun −3.1-3.1 olması Dünya Sağlık Örgütü kriterlerine göre osteoporoz tanısını doğrular.
Postmenopozal kadınlarda T-skorunun −2.5-2.5 ve altında olması osteoporoz olarak tanımlanır.

Anahtar Kavram

Osteoporoz tanısında biyokimyasal belirteçler (Ca, P, ALP, PTH) genellikle normaldir; ayırıcı tanıda anormal laboratuvar bulguları diğer metabolik kemik hastalıklarını düşündürmelidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 53Soru →

4545 yaşında erkek hasta, 33 yıldır kronik Hepatit B tanısıyla tenofovir disoproksil fumarat (TDFTDF) tedavisi almaktadır. Son 66 aydır giderek artan yaygın kemik ağrısı, proksimal kas güçsüzlüğü ve yürüme güçlüğü şikayetleri ile polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde aşağıdaki bulgular saptanıyor:

ParametreSonuçReferans Aralığı
Serum Kalsiyumu8.78.7 mg/dL8.5−10.58.5 - 10.5
Serum Fosforu1.71.7 mg/dL2.5−4.52.5 - 4.5
Alkalen Fosfataz (ALP)340340 U/L40−12040 - 120
Tam İdrar AnaliziNormoglisemik glikozüri, aminoasidüriNegatif
Kemik Mineral Yoğunluğu (T-skoru)−2.8-2.8>−1.0> -1.0

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Osteomalazi

Cevap

Tenofovir kullanımına bağlı Fanconi sendromu gelişen bu hastada, renal fosfat kaybı sonucu ortaya çıkan metabolik kemik hastalığı osteomalazidir.
Hastada Tenofovir kullanımına bağlı gelişen Fanconi sendromu (glikozüri, aminoasidüri) mevcuttur. Bu durum proksimal tübülde fosfat geri emilimini bozarak ağır hipofosfatemiye yol açar. Erişkinlerde kronik hipofosfatemi, yeni oluşan osteoid dokunun kalsifikasyonunun (mineralizasyonunun) bozulmasıyla karakterize olan osteomalaziye neden olur. Kas güçsüzlüğü ve yaygın ağrılar osteomalazi için tipiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir
Tenofovir kullanımı, yaygın kemik ağrısı ve proksimal kas güçsüzlüğü saptandı.
Tenofovir disoproksil fumarat (TDFTDF), proksimal tübül hasarı (Fanconi sendromu) yapma potansiyeline sahiptir.
2
Laboratuvar bulgularını yorumla
Düşük serum fosforu (1.71.7 mg/dL), yüksek ALP (340340 U/L) ve normal/düşük-normal kalsiyum görüldü.
Fanconi sendromunda renal tübüler fosfat kaybı (fosfatüri) hipofosfatemiye yol açar; bu da kemik mineralizasyonunu bozar.
3
İdrar bulguları ve kemik yoğunluğu ile tanıyı netleştir
Normoglisemik glikozüri ve aminoasidüri varlığı proksimal tübül hasarını doğrular; düşük T-skoru ise kemik mineral içeriğinin azaldığını gösterir.
Yetişkinlerde hipofosfatemi veya D vitamini eksikliğine bağlı gelişen mineralizasyon kusuru osteomalazi olarak adlandırılır.

Anahtar Kavram

İlaçlara (örneğin Tenofovir) bağlı proksimal tübül hasarı (Fanconi sendromu) renal fosfat kaybına ve sonuç olarak osteomalaziye yol açabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 54Soru →

3838 yaşında kadın hasta, 33 yıl önce geçirilmiş bariatrik cerrahi (gastrik bypass) öyküsü mevcut. Son 44 aydır giderek artan yaygın kemik ağrısı ve merdiven çıkarken zorlanma şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde proksimal kas güçsüzlüğü ve ördekvari yürüyüş saptanıyor. Laboratuvar inceleme sonuçları aşağıda verilmiştir:

ParametreSonuçReferans Aralığı
Serum Kalsiyum8.28.2 mg/dLmg/dL8.5−10.58.5 - 10.5
Serum Fosfor2.12.1 mg/dLmg/dL2.5−4.52.5 - 4.5
Alkalen Fosfataz (ALPALP)460460 U/LU/L30−12030 - 120
Paratiroid Hormon (PTHPTH)135135 pg/mLpg/mL15−6515 - 65

Pelvis grafisinde femur boynunda kortekse dik yerleşimli, radyolüsent psödofraktür (Looser zonları) hatları izleniyor. Bu hastadaki klinik ve radyolojik tabloya neden olan temel patofizyolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni sentezlenen osteoid dokunun mineralizasyonunda bozukluk

Cevap

Temel patofizyolojik süreç, yeni sentezlenen osteoid dokunun mineralizasyonunda meydana gelen bozukluktur (Osteomalazi).
Vakadaki bariatrik cerrahi öyküsü, proksimal kas güçsüzlüğü, hipokalsemi, hipofosfatemi, ALP yüksekliği ve radyolojik olarak Looser zonları (psödofraktürler) tipik bir osteomalazi tablosunu işaret eder. Osteomalazinin temel patolojisi, yeni üretilen kemik matriksinin (osteoid) mineralize olamaması ve mineralize olmamış osteoid dokusunun artmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik öykünün değerlendirilmesi
Bariatrik cerrahi sonrası gelişen malabsorpsiyon durumu.
Gastrik bypass cerrahisi, kalsiyum ve Vitamin D emilimini bozarak metabolik kemik hastalıklarına zemin hazırlar.
2
Laboratuvar bulgularının analizi
Düşük Ca ve P, yüksek ALP ve PTH.
Vitamin D eksikliğine bağlı kalsiyum emiliminin azalması, sekonder hiperparatiroidizme ve fosforun idrarla kaybına (PTH etkisi) yol açar.
3
Radyolojik ve klinik bulguların birleştirilmesi
Looser zonları ve proksimal miyopati varlığı.
Psödofraktürler (Looser zonları) osteomalazi için karakteristik radyolojik bulgulardır.
4
Tanı ve patolojinin belirlenmesi
Osteomalazi.
Osteomalazinin temel histopatolojik özelliği, osteoid dokunun mineralize edilememesi sonucu osteoid dikişlerin genişlemesidir.

Anahtar Kavram

Osteomalazi, kemik matriksinin (osteoid) mineralizasyonunun yetersizliği ile karakterize, en sık Vitamin D eksikliğine bağlı gelişen metabolik bir kemik hastalığıdır.
Soru 55Soru →

7272 yaşında erkek hasta, son 66 aydır giderek artan sağ kalça ağrısı ve yürüme güçlüğü şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede sağ kalça eklem hareketleri kısıtlı ve ağrılı olup, uyluk proksimalinde lokal ısı artışı saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde; serum kalsiyum: 9.59.5 mg/dL (8.8−10.28.8-10.2), fosfor: 3.43.4 mg/dL (2.5−4.52.5-4.5), alkalen fosfataz (ALP): 12501250 U/L (35−12035-120), GGT: 3030 U/L (10−5010-50) olarak saptanıyor. Tam kan sayımı ve eritrosit sedimentasyon hızı normal sınırlardadır. Pelvis radyografisinde sağ iliak kanatta ve femur proksimalinde mikst tipte (litik ve sklerotik) lezyonlar, belirgin kortikal kalınlaşma ve kemik çapında genişleme izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Paget hastalığı

Cevap

Paget hastalığı
Paget hastalığı (osteitis deformans), kemik döngüsünün kontrolsüz şekilde arttığı fokal bir hastalıktır. Hastada görülen yaş grubu (>55>55), kalça ağrısı, lokal ısı artışı ve radyolojik olarak bildirilen kemik çapında artış (ekspansiyon) ile kortikal kalınlaşma klasik bulgulardır. Laboratuvar olarak serum kalsiyum ve fosfor düzeylerinin normal, ancak kemik yapım belirteci olan alkalen fosfatazın (ALP) çok yüksek olması tanıyı doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Biyokimyasal parametrelerin analizi
Kalsiyum ve fosforun normal, ALP'nin ise belirgin şekilde yüksek olduğu (>10>10 kat) görüldü.
Metabolik kemik hastalıklarının ayırıcı tanısında mineral dengesinin değerlendirilmesi ilk adımdır.
2
ALP yüksekliğinin kaynağının belirlenmesi
GGT düzeyinin normal olması, ALP yüksekliğinin karaciğer kaynaklı olmadığını, kemik döngüsü artışına bağlı olduğunu gösterdi.
İzole ALP yüksekliğinde karaciğer patolojilerini ekarte etmek gerekir.
3
Radyolojik bulguların yorumlanması
Kemikte genişleme (ekspansiyon), kortikal kalınlaşma ve trabeküler kabalaşma saptandı.
Bu radyolojik üçlü, Paget hastalığını metastatik süreçlerden ayıran en önemli kriterdir.
4
Klinik korelasyonun kurulması
İleri yaş, kalça ağrısı ve lokal ısı artışı (hipervaskülariteye bağlı) bulguları tanıya eklendi.
Aktif Paget lezyonları üzerindeki ciltte hipervaskülarite nedeniyle lokal ısı artışı görülebilir.

Anahtar Kavram

Paget hastalığında biyokimyasal olarak kalsiyum ve fosfor normaldir, ancak kemik yapımının göstergesi olan alkalen fosfataz (ALP) belirgin yüksektir. Radyolojik olarak ise 'kortikal kalınlaşma' ve 'kemik ekspansiyonu' tanı koydurucudur.

İpuçları

1
Kalsiyum ve fosfor değerleri normal iken ALP'nin bu kadar yüksek olduğu başka hangi kemik hastalığını biliyorsunuz?
2
GGT değerinin normal olması, problemin karaciğerde değil kemik dokusunda olduğunu kesinleştirir.
3
Radyografideki 'kemik çapında artış' ve 'kortikal kalınlaşma' ifadeleri, metastatik hastalıklardan ziyade spesifik bir metabolik hastalığa işaret eder.

Daha Fazla Pratik

Paget hastalığında tedavi endikasyonlarını ve ilk tercih edilecek ilaç grubunu (bisfosfonatlar) gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 3 / 3
Metabolik Kemik Hastalıkları Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 3 | Examkin