Tüberküloz

Akciğer tüberkülozu tanısı ile izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol tedavisi başlanan 58 yaşındaki kadın hasta, tedavinin 20. gününde şiddetli bulantı, kusma ve karın ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede skleralar ikterik saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde ALT: 540 U/L, AST: 480 U/L ve Total Bilirubin: 3.5 mg/dL olarak bulunuyor. Viral hepatit belirteçleri negatif olan hastanın tüm tüberküloz ilaçları kesiliyor. İki hafta sonra yapılan kontrolde semptomları düzelen ve karaciğer fonksiyon testleri tamamen normale dönen hasta için tedavi yönetiminde izlenmesi gereken en uygun yaklaşım hangisidir?

$68$ yaşında kadın hasta; son $1$ aydır devam eden iştahsızlık, gece terlemesi, $7$ $kg$ kilo kaybı ve hafif baş ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde ateş $38,2^\circ C$, her iki akciğer bazalinde ince krepitan ralleri ve hepatosplenomegali saptanıyor. Akciğer grafisinde her iki akciğer alanında bilateral simetrik dağılımlı, yaklaşık $2$ $mm$ çapında yaygın nodüler infiltratlar izleniyor. Bu hastada tanıyı desteklemek amacıyla yapılacak değerlendirmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

38 yaşında erkek hasta, son 4 aydır devam eden belirgin halsizlik, iştahsızlık, 8 kg zayıflama ve cilt renginde koyulaşma şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $90/60\text{ mmHg}$, nabız $104/\text{dk}$ saptanıyor; bukkal mukoza ve palmar çizgilerde hiperpigmentasyon izleniyor. Laboratuvar incelemesinde serum sodyumu $130\text{ mEq/L}$, potasyumu $5.6\text{ mEq/L}$ bulunuyor. Çekilen batın BT'de bilateral sürrenal bezlerde büyüme ve yer yer kalsifikasyonlar saptanıyor. Hastaya adrenal yetmezlik tanısıyla replasman tedavisi başlanıyor ve ileri tetkikler sonucunda "Sürrenal Tüberküloz" tanısı kesinleşiyor. Bu hastada izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol tedavisi başlandıktan sonra, mevcut glukokortikoid replasman tedavisiyle ilgili yapılması gereken en uygun değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Tip 2 diyabetes mellitus tanısıyla oral antidiyabetik (sülfonilüre grubu) tedavisi alan ve kan şekeri regüle olan 54 yaşındaki erkek hastaya, aktif akciğer tüberkülozu tanısı konularak İsoniazid, Rifampisin, Pirazinamid ve Etambutol (HRZE) tedavisi başlanıyor. Tedavinin 3. haftasında hasta poliklinik kontrolüne geldiğinde, ateş ve gece terlemesi gibi tüberküloz semptomlarının belirgin şekilde gerilediği, ancak evde yaptığı ölçümlerde kan şekerinin sürekli yüksek (200-250 mg/dL) seyrettiği görülüyor. Diyetine tam uyum sağlayan hastada gelişen bu hipergliseminin en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, son $2$ aydır devam eden öksürük, halsizlik ve $5$ kg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer grafisinde sağ üst lobda kavitasyonel lezyonlar izlenen ve balgam yaymasında aside dirençli basil (ARB) pozitifliği saptanan hastaya tüberküloz tanısıyla standart antitüberküloz tedavi başlanıyor. Özgeçmişinde kronik böbrek yetmezliği ($Cr$: $2.8$ $mg/dL$) öyküsü bulunan hastada, tedavinin ilerleyen dönemlerinde görme keskinliğinde azalma ve kırmızı-yeşil renkleri ayırt etmede güçlük gelişiyor. Bu klinik tablodan sorumlu olan ve böbrek fonksiyonlarına göre doz ayarı yapılması gereken antitüberküloz ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında kadın hasta, son $1$ aydır süregelen öksürük, halsizlik, gece terlemesi ve yaklaşık $6$ $kg$ zayıflama şikayetleriyle başvuruyor. Çekilen akciğer grafisinde sağ üst lobda kavitasyonel lezyon izlenmesi üzerine yapılan balgam tetkikinde asido-rezistan basiller ($ARB$) saptanıyor. Özgeçmişinde kronik Hepatit B taşıyıcılığı bulunan hastaya İzoniazid ($H$), Rifampisin ($R$), Pirazinamid ($Z$) ve Etambutol ($E$) kombinasyonundan oluşan standart antitüberküloz tedavi başlanıyor. Tedavinin $4$. haftasında hastada yeni gelişen iştahsızlık, bulantı ve skleralarda sararma gözleniyor.

Laboratuvar tetkik sonuçları aşağıdadır:

Bu hastanın güncel klinik tablosunda en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Halsizlik, iştahsızlık ve hiperpigmentasyon şikayetleri nedeniyle tetkik edilen $44$ yaşındaki kadın hastada "Primer Adrenal Yetmezlik" (Addison Hastalığı) saptanarak günlük $25$ $mg$ hidrokortizon ve $0.1$ $mg$ fludrokortizon replasman tedavisine başlanmıştır. Yaklaşık $14$ hafta sonra hastada öksürük ve gece terlemesi şikayetleri gelişmiş; çekilen akciğer grafisinde sağ üst lobda kaviter infiltrasyon izlenmiş ve balgam yaymasında aside dirençli basiller (ARB) $3(+)$ olarak raporlanmıştır. Hastaya izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol tedavisi başlanmıştır. Antitüberküloz tedavinin $10.$ gününde hastada şiddetli bulantı, kusma, karın ağrısı ve kan basıncında ani düşüş ($75/45$ $mmHg$) gelişmiştir.

Bu hastadaki klinik tablonun en olası nedeni ve yapılması gereken en uygun müdahale aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

$26$ yaşında kadın hasta, son $3$ aydır devam eden inatçı öksürük ve nefes darlığı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın öyküsünden, dış merkezde "astım" ön tanısıyla başlanan inhale kortikosteroid tedavisine yanıt vermediği; son aylarda bu şikayetlerine gece terlemesi ve $4$ $kg$ kilo kaybının eklendiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde sol hemitoraks üst alanda oskültasyonla lokalize monofonik ronküs (wheezing) saptanıyor. Akciğer grafisinde sol hiler bölgede hafif dolgunluk dışında belirgin bir infiltrasyon izlenmeyen ve üç kez gönderilen balgam yayması asidorezistan basil (ARB) yönünden negatif saptanan bu hastada, kesin tanı amacıyla yapılması gereken en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?

38 yaşında erkek hasta; yaklaşık 1 aydır devam eden halsizlik, gece terlemesi ve idrar yaparken yanma (disüri) şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın fizik muayenesi ve rutin biyokimyasal tetkikleri normal sınırlardadır. Tam idrar tetkikinde; $pH: 5.1$, dansite: $1018$, lökosit: $30/HPF$, eritrosit: $5/HPF$ saptanıyor. Ancak yapılan rutin idrar kültürlerinde 48 saat sonunda üreme saptanmıyor. Bu hastada "steril piyüri" varlığında, ayırıcı tanıda öncelikle tüberküloz düşünülürse tanıyı kesinleştirmek için istenmesi gereken en uygun tetkik aşağıdakilerden hangisidir?