Tüberküloz

Ankilozan spondilit tanısıyla takip edilen ve NSAİİ tedavisine yanıt alınamayan 34 yaşındaki erkek hastaya Anti-TNF (infliximab) tedavisi başlanması planlanmaktadır. Hastanın sorgulamasında aktif tüberküloz semptomu (öksürük, gece terlemesi, kilo kaybı) saptanmıyor. Çekilen akciğer grafisi normal olarak değerlendiriliyor. Yapılan Tüberkulin Deri Testi (PPD) sonucu 14 mm olarak ölçülüyor ve hastanın BCG skarı olduğu görülüyor. Bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında erkek hasta; $3$ aydır devam eden balgamlı öksürük, ateş, gece terlemesi ve $10$ $kg$ kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ akciğer üst zonda bronşiyal solunum ve krepitan raller duyuluyor. Laboratuvar incelemesinde serum kalsiyum düzeyi $12.2$ $mg/dL$ (N: $8.5-10.5$), albümin $4.0$ $g/dL$, parathormon (PTH) düzeyi ise $8$ $pg/mL$ (N: $15-65$) olarak saptanıyor. Balgam yaymasında her sahada $10-100$ arası asidorezistan basil (ARB) görülüyor. Akciğer grafisinde sağ akciğer apeksinde, çevresinde infiltrasyonun eşlik ettiği kalın duvarlı kavitaryer lezyon izleniyor. Hastaya izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol içeren standart dörtlü tüberküloz tedavisi başlanıyor. Bu hastanın klinik ve laboratuvar bulguları ile tedavi süreci hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Tekrarlayan üriner sistem enfeksiyonu ön tanısıyla takip edilen $34$ yaşındaki kadın hastanın tıbbi öyküsünden; son $4$ aydır kullanılan multipl geniş spektrumlu antibiyotik tedavilerine rağmen dizüri, sık idrara çıkma ve künt yan ağrısı şikayetlerinin geçmediği öğreniliyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde idrar $pH$ değeri $5.5$, dansitesi $1015$ saptanmış; idrar sedimentinde her sahada $20-25$ lökosit izlenmesine rağmen ardışık yapılan üç standart idrar kültüründe de üreme saptanmamıştır. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşındaki erkek hasta; yaklaşık sekiz haftadır devam eden öksürük, halsizlik, gece terlemesi ve $6$ $kg$ kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Çekilen akciğer grafisinde sağ akciğer üst lobda kalın duvarlı bir kavitasyonel lezyon saptanıyor. Balgam yaymasında asidorezistan basil (ARB) (+) saptanan hastaya İzoniazid, Rifampisin, Pirazinamid ve Etambutol'den oluşan standart antitüberküloz tedavi başlanıyor. Bu hastanın klinik tablosu ve tedavisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$32$ yaşında erkek hasta, akciğer ve mediastinal lenf nodu tüberkülozu tanısıyla $2$ ay izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol; ardından $4$ ay izoniazid ve rifampisin ($2$ HRZE/$4$ HR) planlanarak tedaviye başlanıyor. Tedavinin $5$. haftasında hastanın öksürüğünün azaldığı, iştahının arttığı ve yaklaşık $3$ kg aldığı saptanıyor. Ancak çekilen kontrol akciğer grafisinde mediastinal lenf nodlarında önceki grafilere göre belirgin büyüme ve yeni gelişen minimal plevral efüzyon izleniyor. Hastanın bu aşamada alınan balgam yayması negatiftir. Bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında erkek hasta; son $2$ aydır devam eden öksürük, akşamları yükselen ateş, gece terlemesi ve $6 \text{ kg}$ kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer grafisinde sağ üst lobda kavitasyonel lezyon izleniyor. Balgam yaymasında asido-rezistan basiller $(ARB)$ pozitif saptanan hastaya İsoniazid, Rifampisin, Pirazinamid ve Etambutol'den oluşan dörtlü anti-tüberküloz tedavi başlanıyor. Tedavinin birinci ayında hasta, görme keskinliğinde azalma ve renkleri (özellikle kırmızı-yeşil) ayırt etmede güçlük yaşadığını belirtiyor. Bu hastadaki klinik tabloya neden olması en olası ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$26$ yaşında kadın hasta, yaklaşık $3$ haftadır devam eden sol yan ağrısı, nefes darlığı ve akşamları belirginleşen ateş şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sol akciğer bazalinde matite saptanıyor ve solunum sesleri alınamıyor. Akciğer grafisinde sol plevral mesafede efüzyon izleniyor. Yapılan torasentez incelemesinde plevral sıvı protein değeri $4.5 \text{ g/dL}$ (serum protein: $7.2 \text{ g/dL}$), LDH değeri $480 \text{ U/L}$ (serum LDH: $210 \text{ U/L}$), glukoz değeri $52 \text{ mg/dL}$ ve hücre sayımında $\%85$ lenfosit hakimiyeti saptanıyor. Sıvıda adenozin deaminaz (ADA) düzeyi $78 \text{ U/L}$ olarak ölçülüyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta; yaklaşık $2$ aydır devam eden öksürük, gece terlemesi ve $8 \text{ kg}$ kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer grafisinde sağ üst lobda kavitasyonel lezyon izleniyor. Balgam yaymasında her sahada $3-5$ adet asidorezistan basil (ARB) saptanıyor. Hastaya izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol içeren standart antitüberküloz tedavi başlanıyor. Tedavinin $10$. gününde hasta, idrarının ve terinin turuncu-kırmızı renkte olması nedeniyle endişeli bir şekilde polikliniğe başvuruyor.

Bu klinik tabloyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$42$ yaşında erkek hasta, son $3$ haftadır devam eden halsizlik, $6$ $kg$ kilo kaybı, akşamları yükselen ateş ve giderek şiddetlenen baş ağrısı şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde konfüzyon saptanıyor, ense sertliği pozitif ve sağ gözde dışa bakış kısıtlılığı ($6.$ kranial sinir felci) mevcut. Akciğer grafisinde her iki üst lobda fibrotik çekintiler ve kalsifiye lenf nodları izleniyor. Yapılan lomber ponksiyon tetkikinde; BOS basıncı artmış, hücre sayısı $320/mm^3$ ($\%85$ lenfosit), protein $540$ $mg/dL$, glikoz $24$ $mg/dL$ (eş zamanlı kan şekeri $110$ $mg/dL$) olarak saptanıyor. BOS yaymasında ARB görülmüyor. Bu hastanın yönetimi ve prognozu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?

$45$ yaşında erkek hasta; $2$ aydır devam eden öksürük, gece terlemesi ve $5$ $kg$ kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan balgam incelemesinde asidorezistan basiller ($ARB$) saptanması üzerine hastaya izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol tedavisi başlanıyor. Tedavinin $4.$ haftasında sağ ayak birinci metatarsofalangeal ekleminde ani gelişen şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık ile başvuran hastanın serum ürik asit düzeyi $10.8$ $mg/dL$ ölçülüyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan antitüberküloz ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Geçmişte akciğer tüberkülozu nedeniyle tedavi görmüş 58 yaşındaki erkek hasta, artan nefes darlığı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede trakeanın sola deviye olduğu, sol hemitoraksta solunum seslerinin azaldığı ve matite alındığı saptanıyor. Akciğer grafisinde sol akciğerin tamamen büzüştüğü ve mediyastinal yapıların sola yer değiştirdiği (destroyed lung) izleniyor. Bu hastanın solunum fonksiyon testi (SFT) sonuçlarında aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?

32 yaşında erkek hasta; bir aydır devam eden ateş, gece terlemesi, halsizlik ve sol yan ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sol akciğer bazalinde matite ve solunum seslerinde azalma saptanıyor. Torasentez ile alınan plevral sıvı analizinde; sıvının eksüda niteliğinde olduğu ve hücre sayımında %80 oranında lenfosit hakimiyeti bulunduğu görülüyor. Bu hastada tüberküloz plörezi tanısını en güçlü şekilde destekleyen plevral sıvı bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

32 yaşında kadın hasta; bir aydır süren öksürük, halsizlik ve gece terlemesi şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan tetkikler sonucunda aktif akciğer tüberkülozu tanısı konulan hastaya izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol içeren standart tedavi rejimi başlanıyor. Tedavi sırasında hastanın ellerinde ve ayaklarında uyuşma ve karıncalanma şikayetleri ortaya çıkıyor. Bu hastada gelişen nörolojik yan etkiyi önlemek amacıyla tedaviye eklenmesi gereken ajan aşağıdakilerden hangisidir?

68 yaşında kadın hasta; son 2 aydır devam eden iştahsızlık, halsizlik, 8 kg kilo kaybı ve özellikle akşamları belirginleşen ateş şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde hepatosplenomegali ve hafif servikal lenfadenopati saptanıyor. Akciğer grafisinde her iki akciğer alanında yaygın, yaklaşık $1-2$ mm çapında, homojen dağılım gösteren mikronodüler opasiteler izleniyor. Bu klinik tabloda tanıyı destekleyecek en özgün (patognomonik) bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

24 yaşında erkek hasta; 3 haftadır devam eden öksürük, iştahsızlık, yaklaşık $4$ kg kilo kaybı ve özellikle geceleri belirginleşen terleme şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerinde balgam yaymasında aside dirençli basiller ($ARB$) pozitif saptanan hastaya; İzoniazid, Rifampisin, Pirazinamid ve Etambutol'den oluşan standart dörtlü antitüberküloz tedavi başlanıyor. Tedavinin 2. gününde idrarının ve terinin turuncu-kırmızı bir renk aldığını fark ederek endişelenen hastada, bu duruma neden olan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$50$ yaşında erkek hasta, $2$ aydır süren öksürük, halsizlik ve gece terlemesi şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer grafisinde sağ üst lobda kavitasyon saptanıyor ve balgam yaymasında asidorezistan basiller ($ARB$) izleniyor. Hastaya İzoniazid, Rifampisin, Pirazinamid ve Etambutol'den oluşan dörtlü anti-tüberküloz tedavi başlanıyor. Tedavinin birinci ayında hasta; sağ ayak birinci metatarsofalangeal ekleminde ani gelişen şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık şikayetiyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde serum ürik asit düzeyi $10.5$ $mg/dL$ ($N: 3.5 - 7.2$ $mg/dL$) saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olma olasılığı en yüksek olan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında kadın hasta, yaklaşık $1$ aydır devam eden sağ taraflı batıcı göğüs ağrısı, kuru öksürük, halsizlik ve akşamları yükselen ateş şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ akciğer bazalinde perküsyonda matite ve oskültasyonda solunum seslerinde belirgin azalma saptanıyor. Yapılan torasentezde elde edilen plevral sıvının laboratuvar incelemesinde; protein $\text{4.5 g/dL}$ (serum protein $\text{6.8 g/dL}$), LDH $\text{480 U/L}$ (serum LDH üst sınırı $\text{200 U/L}$), glukoz $\text{40 mg/dL}$ ve hücre sayımında $\%80$ lenfosit hakimiyeti saptanıyor. Sıvının Adenozin deaminaz (ADA) düzeyi $\text{65 U/L}$ (Normal: $<40$) ölçülüyor. Plevra biyopsisinde ise kazeifiye granülomatöz inflamasyon izleniyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

54 yaşında erkek hasta, yaklaşık 4 aydır devam eden ilerleyici sırt ağrısı, halsizlik, iştahsızlık ve akşamları belirginleşen hafif ateş şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde torakal bölge üzerinde lokal hassasiyet ve hafif gibbus deformitesi saptanıyor. Çekilen torakal vertebral MR incelemesinde birbirine komşu $T_{11}$ ve $T_{12}$ vertebra korpuslarında anterior kemik yıkımı, bu iki vertebra arasındaki disk mesafesinde belirgin daralma ve paravertebral bölgede yumuşak doku apsesi izleniyor. Bu apseden yapılan aspirasyonun mikroskobik incelemesinde aside dirençli basiller (ARB) pozitif saptanıyor.

Bu hastadaki klinik ve radyolojik bulguların vertebral metastazdan ziyade öncelikle tüberküloz spondilitini (Pott hastalığı) desteklemesinin en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

34 yaşında erkek hasta; yaklaşık iki aydır devam eden öksürük, halsizlik, gece terlemeleri ve iştahsızlık şikayetleri ile başvuruyor. Çekilen akciğer grafisinde sağ üst zonda kavitasyon izleniyor ve balgam yaymasında aside dirençli basil pozitif saptanıyor. Hastaya dörtlü anti-tüberküloz tedavisi (İsoniazid, Rifampisin, Pirazinamid, Etambutol) başlanıyor. Tedavinin 6. haftasında hasta görme keskinliğinde azalma ve renkleri (özellikle kırmızı-yeşil) ayırt etmede güçlük şikayetiyle tekrar başvuruyor. Oftalmolojik muayenede retrobulbar optik nörit bulguları saptanan hastada, bu tabloya neden olma olasılığı en yüksek olan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta; $3$ haftadır devam eden ateş, öksürük ve iştahsızlık şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer grafisinde sol akciğer üst lobda infiltrasyon ve kavitasyon izleniyor. Balgam mikroskopisinde asidorezistan basillerin (ARB) görülmesi üzerine hastaya izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol tedavisi başlanıyor. Tedavinin birinci ayında hasta görme bulanıklığı ve merkezi görme kaybı tarifliyor. Bu hastanın klinik tablosu ve tedavisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?