Hücre Fizyolojisi

Hücre zarı, yapısal ve işlevsel olarak asimetrik bir düzene sahiptir. Bu asimetri, belirli fosfolipidlerin zarın iç (sitozolik) veya dış (ekstrasellüler) yaprakçığında farklı yoğunluklarda bulunmasıyla sağlanır. Buna göre, hücre zarındaki fosfolipid dağılımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kalp hızı ve kasılma kuvvetinin otonomik düzenlenmesinde kritik rol oynayan $M_2$ muskarinik reseptörlerin uyarılmasıyla tetiklenen inhibitör $G$-proteini ($G_i$) aracılı sinyal iletim mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Klinik fizyolojide vücut sıvı bölmelerinin hacmini belirlemek amacıyla kullanılan "belirteç dilüsyon yöntemi" (indicator dilution method) prensipleri ve bu yöntemde kullanılan maddelerin özellikleri değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi hatalı bir bilgidir?

Nöronlarda protein sentezi hücre gövdesinde (soma) gerçekleşir. Sentezlenen veziküllerin ve organellerin mikrotübüller üzerinden akson terminaline doğru (anterograd) taşınmasını sağlayan temel moleküler motor protein aşağıdakilerden hangisidir?

Bir fizyoloji araştırmasında, sağlıklı bir deneğin hücre içi sıvı ($ICF$) hacminin hesaplanması planlanmaktadır. $ICF$ hacminin doğrudan ölçülemediği bilindiğine göre, hangi belirteç çiftinin dağılım hacimleri arasındaki farkın hesaplanması en uygun yöntemdir?

Vücut ağırlığı $100$ kg olan sağlıklı bir bireyde vücut sıvı hacimlerini ölçmek amacıyla $2000$ mg mannitol ve $100$ mg Evans mavisi ($T-1824$) eş zamanlı olarak damar yoluyla uygulanmıştır. Mannitolün $\%20$'sinin denge süresi içinde idrarla atıldığı saptanmış, Evans mavisi kaybı ise ihmal edilmiştir. Denge sağlandıktan sonra yapılan analizlerde plazma mannitol konsantrasyonu $0.08$ mg/ml ve plazma Evans mavisi konsantrasyonu $0.025$ mg/ml olarak ölçülmüştür. Bu verilere göre, söz konusu bireyin interstisiyel sıvı (İSS) hacmi kaç litredir?

Epitel hücrelerinin lateral yüzeylerinde bulunan bağlantı komplekslerinden biri olan zonula adherens (ara bağlantı), hücrelerin birbirine mekanik olarak tutunmasını sağlayan kuşak benzeri bir yapıdır. Bu bağlantı biriminin moleküler organizasyonu ve hücre iskeleti ile ilişkisi düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir klinik fizyoloji laboratuvarında, $70$ kg ağırlığındaki bir deneğin sıvı bölmelerini analiz etmek amacıyla $5$ gram inülin ve $20$ mg Evans mavisi ($T-1824$) intravenöz yolla uygulanmıştır. Uygulama sonrası inülinin $\%10$'unun idrarla atıldığı saptanmıştır. Denge sağlandıktan sonra alınan plazma örneklerinde inülin konsantrasyonu $32$ mg/dL, Evans mavisi konsantrasyonu ise $0,5$ mg/dL olarak ölçülmüştür. Buna göre, bu deneğin interstisyel sıvı hacmi yaklaşık kaç litredir?

Hücre yüzeyindeki reseptörler, sinyal iletim mekanizmalarına göre G-proteini kenetli, enzim kenetli veya iyon kanalı kenetli olarak sınıflandırılır. Bazı hormonlar, reseptörlerinin kendi yapısında enzim aktivitesi bulunmamasına rağmen, ligand bağlanması sonrası sitoplazmik tirozin kinazları (Janus kinazlar) aktive ederek sinyal iletimini başlatır.

Buna göre, aşağıdaki hormonlardan hangisi etkisini JAK-STAT sinyal yolu aracılığıyla gösteren reseptörleri kullanır?

Hücre zarının moleküler organizasyonu ve "Sıvı Mozaik Zar Modeli"ne göre bileşenlerin fonksiyonel özellikleri değerlendirildiğinde, kolesterol molekülleri ve membran akışkanlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Epitel dokusunda hücreler arası paraselüler yolun geçirgenliğini ve iyon seçiciliğini belirleyen 'sıkı bağlantı' (zonula occludens) kompleksinin moleküler fizyolojisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Tekrarlayan piyojenik enfeksiyonlar, parsiyel albinizm ve ilerleyici periferik nöropati tablosu ile takip edilen bir hastanın periferik kan yaymasında, nötrofillerin sitoplazmasında dev azurofilik granüller izlenmiştir. Bu klinik tabloya (Chediak-Higashi sendromu) yol açan temel hücresel kusur, aşağıdaki organellerden hangisinin vezikül transportu ve füzyon mekanizmasındaki bir bozuklukla doğrudan ilişkilidir?

Primer hiperparatiroidizm tanısıyla izlenen ve plazma iyonize kalsiyum ($Ca^{2+}$) düzeyi yüksek olan bir hastada, sinir ve kas hücrelerinin uyarılabilirliğinin (eksitabilite) azalmasının temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre membranında bir taşıyıcı protein (kanal veya taşıyıcı) aracılığıyla gerçekleşen, metabolik enerji (ATP) harcanmayan ve taşınan maddenin konsantrasyon farkı arttıkça taşınma hızının bir maksimum değere ($V_{max}$) ulaştığı transport mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$70$ kg ağırlığındaki bir bireye vücut sıvı hacmi ölçümü için damar yoluyla $100$ mCi döteryum oksit ($D_2O$), $500$ mg inülin ve $25$ mg Evans mavisi ($T-1824$) uygulanmıştır. Denge süresi sonunda döteryum oksit kaybı olmadığı, inülinin $\%10$'unun ve Evans mavisinin $\%4$'ünün idrarla atıldığı saptanmıştır. Plazmada ölçülen denge konsantrasyonları; $D_2O$ için $0,0025$ mCi/ml, inülin için $0,03$ mg/ml ve Evans mavisi için $0,008$ mg/ml'dir. Bu verilere göre, bu bireyin hücre içi sıvı (HİS) ve interstisiyel sıvı (İSS) hacimleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre zarının moleküler organizasyonunda yer alan proteinler, lipid tabakası ile kurdukları etkileşimin niteliğine ve zardaki konumlarına göre integral veya periferik proteinler olarak sınıflandırılır. Bu protein gruplarının yapısal özellikleri ve deneysel ayrıştırma (ekstraksiyon) yöntemleri dikkate alındığında, periferik membran proteinleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$90$ kg ağırlığındaki sağlıklı bir yetişkinde vücut sıvı bölmeleri hacmini belirlemek amacıyla $15$ ml döteryum oksit ($D_2O$), $1000$ mg inülin ve $20$ mg Evans mavisi ($T-1824$) intravenöz yolla uygulanıyor. Deney süresince inülinin $\%10$'unun idrarla atıldığı saptanıyor. Denge sağlandıktan sonra plazma örneklerinde yapılan analizlerde; döteryum oksit konsantrasyonu $0.0003$ ml/ml, inülin konsantrasyonu $0.045$ mg/ml ve Evans mavisi konsantrasyonu $0.005$ mg/ml olarak ölçülüyor.

Buna göre, bu bireyin interstisyel sıvı ($ISF$) hacmi kaç litredir?

Hücre biyolojisi laboratuvarında eritrositlerde bulunan $GLUT1$ taşıyıcısı ile ince bağırsak epitel hücrelerinde bulunan $SGLT1$ sodyum-glukoz kotransport sisteminin özellikleri karşılaştırılmaktadır. Her iki sistemin de taşıyıcı protein kullanması, stereospesifiklik göstermesi ve doyurulabilirlik ($V_{max}$) özelliklerine sahip olduğu saptanmıştır. Bu benzerliklere rağmen, $SGLT1$ sistemini 'aktif taşıma' olarak sınıflandıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Karaciğer hepatositlerinde lipid ve steroid hormon sentezi, glikojenoliz (glukoz-6-fosfataz aracılığıyla) ve ilaçların detoksifikasyonunda görev alan sitokrom $\text{P}450$ enzim sisteminin temel lokalizasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Epitelyal dokularda hücreler arası sızdırmazlık bariyerini oluşturan zonula occludens (sıkı bağlantı) yapısında; parasellüler yolun iyon seçiciliğini, por oluşumunu ve dokuya özgü elektriksel direnci (örneğin proksimal tübüldeki 'sızdıran' epitel karakteri) belirleyen temel fonksiyonel protein ailesi aşağıdakilerden hangisidir?