Sinir Sistemi Fizyolojisi
304 soru
Ayağını sert bir cisme çarpan bir kişide, travma anında hissedilen keskin ve batıcı karakterdeki ilk ağrıyı takiben, yaklaşık 1 saniye sonra başlayan daha yaygın, yanıcı ve sızlayıcı nitelikte ikinci bir ağrı (yavaş ağrı) duyulmaktadır. Bu iki ağrı duyusu arasındaki zamansal farkın temel fizyolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Sinaptik vezikül döngüsünde (vezikül siklüsü), vezikülün presinaptik membrana 'priming' (hazırlanma) aşamasını tamamlamasından sonra, aksiyon potansiyeli aracılığıyla terminale giren iyonlarını algılayarak vezikül füzyonunu ve nörotransmitter salınımını tetikleyen temel kalsiyum sensörü protein aşağıdakilerden hangisidir?
Bir hastada beyin hasarı sonrası yeni insanlarla tanışmakta ve günlük olayları uzun süreli belleğine kaydetmekte ciddi sorunlar yaşadığı gözlenmiştir. Ancak bu hastanın, daha önce hiç bilmediği bir bilgisayar oyununu oynama becerisinin her denemede arttığı ve oyunu profesyonel düzeyde oynamaya başladığı tespit edilmiştir. Bu hastada motor becerilerin ve alışkanlıkların öğrenilmesini sağlayan ve korunmuş olan bellek türü aşağıdakilerden hangisidir?
Klinik bir tabloda ekstraselüler kalsiyum () konsantrasyonunun normal seviyelerin altına düşmesinin (hipokalsemi), sinir ve kas hücrelerinin uyarılabilirliğini (eksitabilite) artırarak spontan kasılmalara ve tetaniye yol açtığı bilinmektedir. Hipokalseminin uyarılabilirliği artırma mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Beyin sapı retiküler formasyonu, uyanıklık düzeyinin kontrolünden () hayati otonomik reflekslerin entegrasyonuna kadar geniş bir fonksiyon yelpazesine sahiptir. Bu sistemin bulbus ( ) ve pons seviyelerindeki organizasyonu düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Santral sinir sisteminde inhibitör internöronlardan nörotransmitter salınımının engellenmesi, Tetanoz hastalığındaki tipik spastik paralizinin temel nedenidir. Bu süreçte Tetanoz toksini, sinaptik vezikül membranında yer alan ve SNARE kompleksi oluşumu için kritik olan aşağıdaki proteinlerden hangisini proteolitik olarak parçalar?
Merkezi sinir sisteminde (MSS) nöronal aktivite ile yerel kan akımı arasındaki koordinasyonu sağlayan 'nörovasküler kenetleme' (neurovascular coupling) sürecinde astrositlerin fonksiyonel rolü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Motor kontrolün düzenlenmesinde önemli rol oynayan bazal gangliyonların ana çıkış yollarında; globus pallidus internus (GPi) ve substantia nigra pars reticulata (SNr) nöronları, talamusu inhibe etmek amacıyla aşağıdaki nörotransmitterlerden hangisini kullanırlar?
Üst motor nöron lezyonu olan bir hastanın fizik muayenesinde, spastik bir ekstremiteye uygulanan pasif germe sırasında başlangıçta hissedilen yüksek direncin, germe kuvveti belli bir eşiği aştığında aniden ortadan kalkması (sustat bıçağı fenomeni) gözlenmektedir. Bu duruma aracılık eden 'ters germe refleksi' (inverse stretch reflex) mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Kimyasal sinapslarda, aksiyon potansiyeli presinaptik terminale ulaştığında nörotransmitter içeren veziküllerin plazma membranına füzyonunu ve ekzositozunu doğrudan tetikleyen iyonik olay aşağıdakilerden hangisidir?
Merkezi sinir sisteminin homeostatik mikroçevresini düzenleyen Beyin Omurilik Sıvısı () ve Kan-Beyin Bariyeri () fizyolojisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Beyin sapındaki retiküler formasyondan köken alan, talamus aracılığıyla serebral kortekse yaygın projeksiyonlar göndererek uyanıklık ve bilinç düzeyinin düzenlenmesini sağlayan fonksiyonel sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Bir hastanın nörolojik muayenesinde, istemli bir hareketi başlatırken sorun yaşamadığı ancak parmağını hedefe doğru yaklaştırdığında belirginleşen kaba bir titreme (intensiyonel tremor) ve hareketin hedefini aşması (dismetri) saptanmıştır. Bu tablo, motor korteksten gelen "planlanan hareket" bilgisini kas iğciklerinden gelen "gerçekleşen hareket" bilgisi ile kıyaslayıp hatayı düzeltme (komparatör) fonksiyonunun bozulduğunu göstermektedir. Bu fonksiyonel kıyaslama ve düzeltme görevi öncelikle serebellumun hangi bölgesine aittir?
Spinal kord motor kontrol mekanizmaları ve refleks arkları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İskelet kaslarının hassas kontrolünde ve motor çıktının 'fokuslanmasında' görev alan spinal inhibitör devreler, agonist ve antagonist kas grupları arasındaki dengeyi düzenler. Bu bağlamda, alfa motor nöron kollateralleri tarafından aktive edilen Renshaw hücrelerinin, antagonist kası inhibe eden 'Ia inhibitör internöronları' üzerindeki modülatör etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Beyin omurilik sıvısının (BOS) bileşimsel özellikleri ve kan-beyin bariyerinin (KBB) yapısal bütünlüğü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Merkezi sinir sisteminde (MSS) glia hücreleri; nöronların fiziksel desteği, homeostazın sürdürülmesi ve bariyer sistemlerinin oluşturulması gibi klasik görevlerinin yanı sıra, metabolik izlem ve nörogenez gibi ileri düzey fonksiyonlara da sahiptir. Bu hücrelerin yapısal ve fonksiyonel alt tipleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Otonom sinir sistemi organ fonksiyonlarını sempatik ve parasempatik etkilerle dinamik bir dengede tutar. Akciğerlerde bronş düz kaslarının kasılmasına (bronkokonstriksiyon) ve hava yolu salgılarının artmasına neden olan parasempatik aktivasyon, aşağıdaki reseptörlerden hangisi aracılığıyla gerçekleşir?
Klinik seyri sırasında serum potasyum () düzeyi kademeli olarak yükselen bir hastada, başlangıçta kas seğirmeleri ve artmış uyarılabilirlik gözlenirken, hiperkaleminin derinleşmesiyle birlikte kas güçsüzlüğü ve paralizi (felç) geliştiği saptanmıştır.
Bu hastada potasyum düzeyindeki aşırı artışın bir noktadan sonra uyarılabilirliği ortadan kaldırmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Beyin sapında bulunan retiküler formasyonun, serebral kortekse sürekli uyaranlar göndererek uyanıklık ve bilinç düzeyinin sürdürülmesini sağlayan fonksiyonel bölümü aşağıdakilerden hangisidir?