Hücre Biyolojisi

Hücre zarının (plazmalemma) moleküler organizasyonu, bileşenlerin dizilimi ve bu yapıların fonksiyonel ilişkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Lizozom lümeninde bulunan yüksek konsantrasyondaki asit hidrolazların ve özellikle proteazların, organelin kendi membran proteinlerini sindirmesini engelleyen temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre içi veziküler trafik ve post-translasyonel modifikasyon süreçleri dikkate alındığında, Golgi aygıtının fonksiyonel organizasyonu ve proteinlerin hedeflenmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Klinik muayenesinde iskelet anomalileri ve gelişme geriliği saptanan bir hastanın fibroblast kültürü incelemesinde sitoplazmada yoğun 'inklüzyon cisimcikleri' gözlenmiştir. Yapılan biyokimyasal analizlerde lizozomal enzimlerin hücre içinde bulunmadığı, ancak hücre dışı sıvıda yüksek konsantrasyonda olduğu tespit edilmiştir. Bu tablonun ortaya çıkmasına neden olan hücresel mekanizma bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre çekirdeğinde genetik materyalin mekansal organizasyonu tesadüfi değildir; özellikle transkripsiyonel olarak inaktif olan heterokromatinin nükleer zarfın periferine yerleşmesi nükleer mimarinin temel bir özelliğidir. İç nükleer membran proteinleri ile periferik heterokromatin arasındaki bu stabil bağlantının kurulmasında, metillenmiş histonları ($H3K9me3$) tanıyan ve nükleer zarf yapıları ile etkileşime giren temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre içi protein homeostazının (proteostaz) sürdürülmesinde kritik görevleri bulunan ribozomlar ve ubiquitin-proteazom sistemi (UPS) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Özellikle bölünme yeteneği olmayan nöronlar ve kalp kası hücreleri gibi uzun ömürlü hücrelerde, hücresel sindirim süreçleri sonucunda parçalanamayan maddelerin birikmesiyle oluşan ve ışık mikroskobunda 'lipofuskin' (yaşlılık pigmenti) olarak gözlenen lizozomal yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Bağırsak epitelinde glukozun lümen yüzeyinden hücre içine alınması sürecinde rol oynayan SGLT1 ($Na^+$/glukoz simporter) taşıyıcısının mekanizmasını araştıran bir bilim insanı; deneysel olarak hücre dışı sodyum konsantrasyonunu hücre içi konsantrasyona ($15 mEq/L$) eşitlemiş, ancak hücrenin $-70 mV$ olan istirahat membran potansiyelini (hücre içi negatif) korumuştur.

Bu deneysel koşullar altında, SGLT1 aracılı glukoz taşınımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Hücre içerisindeki organeller arası moleküler taşınım ve vezikül trafiği mekanizmaları incelendiğinde; Golgi aygıtı ile ilişkili aşağıdaki süreçlerden hangisi yanlıştır?

Hücre zarında madde taşınımında görev alan proteinler, işlevsel özelliklerine göre kanal proteinleri ve taşıyıcı proteinler (carriers/permeazlar) olarak iki ana gruba ayrılır. Bu iki taşıma sistemi karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi taşıyıcı proteinler aracılığıyla gerçekleşen kolaylaştırılmış difüzyon sürecinin ayırt edici özelliğidir?

İnsülinin hedef hücreleri olan iskelet kası ve adipositlerde, glukozun plazma membranından geçiş hızı insülin uyarısı ile önemli ölçüde artar. Dinlenim halindeki bu hücrelerde plazma membranı yerine sitoplazmik veziküllerde sekestre halde bulunan ve insülin reseptör aktivasyonu sonrası membrana transloke olan bu taşıma sistemi ve proteini aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre içi veziküler trafik ve Golgi aygıtındaki moleküler organizasyon süreçleri dikkate alındığında; proteinlerin post-translasyonel modifikasyonu, ayrıştırılması ve taşınması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hücre içerisinde mitokondri, peroksizom veya çekirdek gibi organellere hedeflenecek olan proteinlerin sentez yeri aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre zarında bulunan $Na^+/K^+$ ATPaz pompasının, sodyum ve potasyum iyonlarını konsantrasyon gradyanına karşı pompalarken doğrudan ATP hidrolizi ile elde edilen enerjiyi kullanması aşağıdaki taşıma mekanizmalarından hangisine örnektir?

Hücre çekirdeğindeki genetik materyal, transkripsiyonel aktivitesine bağlı olarak ökromatin veya heterokromatin formunda organize olur. Belirli hücre tiplerinde veya gelişim dönemlerinde inaktive edilerek heterokromatine dönüştürülen, ancak ihtiyaç halinde tekrar gen ekspresyonuna izin verebilen (örneğin dişi memelilerdeki $X$ kromozomunun inaktivasyonu ile oluşan Barr cisimciği) kromatin yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

İnce bağırsak enterositlerinde glukozun lümenden kana geçişi, apikal ve bazolateral membranlardaki farklı taşıma sistemlerinin koordineli çalışmasına bağlıdır. Apikal membranda bulunan SGLT1 taşıyıcısı glukozu sodyum ($Na^+$) iyonları ile birlikte hücre içine alırken, bazolateral membrandaki GLUT2 taşıyıcısı glukozun interstisyel sıvıya geçişini sağlar.

Bu sistemde, bazolateral membranda yer alan **$Na^+/K^+$ ATPaz** pompasının spesifik bir inhibitörle (örneğin ouabain) tamamen bloke edildiği bir durumda, glukozun transport süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Çizgili kas hücrelerinde kasılma mekanizması için kritik öneme sahip olan kalsiyum ($Ca^{2+}$) iyonlarının depolanması ve gerektiğinde sitozole salınmasından sorumlu olan sarkoplazmik retikulum, aşağıdaki organellerden hangisinin özelleşmiş bir formudur?

Hücre biyolojisinde çeşitli metabolik olayların gerçekleştiği düz (granülsüz) endoplazmik retikulum (DER), hücre tipine göre özelleşmiş fonksiyonlar üstlenmektedir. Buna göre, aşağıdaki biyokimyasal veya fizyolojik süreçlerden hangisi DER'in doğrudan sorumluluk alanında yer almaz?

Hücre zarında bulunan taşıma sistemlerinden biri olan ATP-bağlayıcı kaset (ABC) protein ailesi üyeleri, kural olarak $ATP$ hidrolizi ile elde edilen enerjiyi kullanarak maddeleri konsantrasyon gradyanına karşı (aktif) taşırlar. Ancak bu aileye mensup bir protein, yapısal olarak diğer ABC taşıyıcılarına benzemesine rağmen, $ATP$'yi bir 'enerji kaynağı' olarak değil, kanalın açılmasını kontrol eden bir 'ligand' gibi kullanır ve klor iyonlarının ($Cl^-$) elektrokimyasal gradyan yönünde pasif geçişini sağlar.

Fonksiyonel olarak bir iyon kanalı gibi davranan bu ABC ailesi üyesi aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre biyolojisinde çok uzun zincirli yağ asitlerinin ($\text{VLCFA}$) $\beta$-oksidasyonunun başladığı ve karakteristik olarak katalaz enzimi içeren tek katlı membranla çevrili organel aşağıdakilerden hangisidir?