Bakteriyoloji

Üretral akıntı şikayeti ile başvuran bir erkek hastadan alınan klinik örneğin Gram boyamasında, polimorfonükleer lökositler içerisinde Gram negatif diplokoklar saptanmıştır. Bu örnek Thayer-Martin besiyerine ekildiğinde $CO_2$’li ortamda oksidaz pozitif koloniler elde edilmiştir.

Bu mikroorganizmanın konak hücre mukoza yüzeylerine ilk tutunmasından sorumlu olan ve genetik rekombinasyonlarla (pilin gen dönüşümü) sürekli yapısını değiştirerek bağışıklık sisteminden kaçmasını sağlayan temel virülans faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir hastanenin yoğun bakım ünitesinde yatan bir hastadan izole edilen *Klebsiella pneumoniae* suşunun hem karbapenemlere hem de aminoglikozidlere dirençli olduğu saptanmıştır. Yapılan moleküler incelemede, bu direnç genlerini taşıyan segmentin hem plazmidler hem de bakteriyel kromozom arasında yer değiştirebildiği, ancak bu segmentin kendi başına bağımsız bir replikon olmadığı ve uç kısımlarında ters dönmüş tekrarlar ($inverted$ $repeats$) içerdiği saptanmıştır. Bakterilerde antibiyotik direncinin yayılmasında kritik rol oynayan bu genetik eleman aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında kronik pankreatit tanısıyla hastanede izlenen ve ventilatör ilişkili pnömoni gelişen bir hastanın trakeal aspirat kültüründe karbapenemlere dirençli, seftazidim-avibaktama duyarlı *Klebsiella pneumoniae* üremiştir. Seftazidim-avibaktam tedavisi başlanan hastanın tedavisi sırasında klinik yanıt alınamamış ve $12$ gün sonra yapılan tekrar kültürlerde izolatın seftazidim-avibaktama dirençli ($MİK > 64 \mu g/mL$) hale geldiği, ancak tedavi başlangıcında dirençli olan imipenem $MİK$ değerinin $2 \mu g/mL$ seviyesine gerileyerek duyarlı hale geldiği saptanmıştır. Bu suşta gelişen direnç mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında kronik lenfositik lösemi (KLL) tanılı bir hasta; ateş, ense sertliği ve konfüzyon şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Beyin omurilik sıvısının (BOS) Gram boyamasında nötrofillerle birlikte Gram pozitif basiller görülüyor. Ampirik olarak başlanan seftriakson ve vankomisin tedavisine rağmen hastanın durumunda düzelme olmuyor.

Bu tabloya neden olan etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bakterilerin konak savunma hücreleri tarafından fagositoz edilmesini engelleyerek virülans faktörü olarak görev yapan ve çoğu bakteride polisakkarit yapısında bulunan dış katman aşağıdakilerden hangisidir?

72 yaşında erkek hasta, üç ay önce takılan kalça protezi bölgesinde gelişen kronik ağrı ve fistül akıntısı nedeniyle ortopedi polikliniğine başvuruyor. Alınan derin doku aspirat kültüründe; kanlı agarda beyaz renkli, hemoliz yapmayan koloniler ürediği gözleniyor. İzole edilen mikroorganizmanın Gram pozitif kok formunda olduğu; katalaz pozitif, koagülaz negatif ve novobiyosin duyarlı olduğu saptanıyor. Bu mikroorganizmanın yabancı cisim yüzeylerine tutunmasını ve antibiyotiklerden korunmasını sağlayan en önemli virülans faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir merkezi sterilizasyon ünitesinde yeni bir buharlı sterilizasyon (otoklav) cihazının validasyon çalışmaları yürütülmektedir. Bu amaçla kullanılan ve $10^6$ adet $Geobacillus$ $stearothermophilus$ sporu içeren biyolojik indikatörün $121$ °C sıcaklıktaki desimal azalma süresi ($D_{121}$ değeri) $2$ dakika olarak saptanmıştır. Tıbbi malzemelerin sterilizasyonu için kabul edilen uluslararası kriter olan "milyonda bir mikroorganizma canlı kalma olasılığı" ($SAL = 10^{-6}$) hedefine ulaşmak için, 121 °C'de uygulanması gereken minimum sterilizasyon süresi kaç dakikadır?

Gram-negatif bakterilerin hücre zarfında, dış membran ile sitoplazmik membran arasında yer alan periplazmik aralık, bakterinin beslenme, transport ve korunma stratejilerinde önemli rol oynayan çeşitli moleküller barındırır.

Aşağıdakilerden hangisi periplazmik aralıkta yer alan bu bileşenlerden biri değildir?

Gram-pozitif bakterilerin hücre duvarında bulunan ve peptidoglikan tabakasına kovalent olarak bağlanan 'teikoik asitler' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$7$ yaşında erkek çocuk, boğaz ağrısı ve ateş şikayetiyle getiriliyor. Yapılan fizik muayene ve kültür sonucu "Grup A Beta-Hemolitik Streptokok" (GABHS) farenjiti tanısı konuluyor. Penisilin alerjisi öyküsü nedeniyle hastaya klaritromisin tedavisi planlanıyor. Ancak bölgedeki GABHS suşlarında makrolid direnç oranlarının arttığı ve bu direncin çoğunlukla *erm* genleri tarafından kodlanan ribozomal metilasyon ile ilişkili olduğu biliniyor. Bu direnç mekanizmasına sahip bir bakteri suşu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bakterilerde antibiyotik direnç genlerini taşıyan plazmidlerin (R plazmidi), bir bakteriden diğerine 'seks pilusu' aracılığıyla ve doğrudan hücreler arası temas yoluyla aktarıldığı genetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$5$ yaşında, menenjit şüphesiyle hastaneye yatırılan ve aşı geçmişi bilinmeyen bir çocuğun beyin omurilik sıvısı (BOS) örneği çikolatamsı agarda kolaylıkla ürerken, kanlı agarda tek başına üreyememektedir. Ancak kanlı agara $Staphylococcus aureus$ ekimi yapıldığında, stafilokok kolonilerinin hemen çevresinde toplu iğne başı büyüklüğünde kolonilerin (satellitizm) oluştuğu gözleniyor. Bu klinik tabloya neden olan etkenin invaziv enfeksiyon gelişiminden sorumlu olan en önemli virülans faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında kadın hasta, tekrarlayan cilt enfeksiyonları şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Alınan lezyon örneğinden yapılan kültürde $Staphylococcus$ $aureus$ izole ediliyor. Yapılan antibiyogramda suşun eritromisine dirençli, klindamisine ise duyarlı olduğu saptanıyor. Ancak laboratuvar uzmanı, klindamisin diskinin yanına eritromisin diski yerleştirildiğinde klindamisin zonunun eritromisin tarafında düzleştiğini (D-test pozitifliği) rapor ediyor.

Bu bakteride gözlenen klindamisin direncinin temel moleküler mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Vajinal akıntı ve alt karın ağrısı şikayeti olan $24$ yaşında bir kadın hasta, son $2$ gündür eklenen yüksek ateş, el ve ayak bileklerinde gezici karakterde ağrı ve parmak uçlarında püstüler döküntüler nedeniyle acil servise başvuruyor. Hastadan alınan servikal sürüntü örneğinin $Thayer-Martin$ besiyerindeki kültüründe $Gram$ negatif diplokoklar ürüyor. İzole edilen bu suşun, normal insan serumunun kompleman aracılı öldürücü etkisine karşı ileri derecede dirençli olduğu saptanıyor. Bu suşun dissemine gonokokal enfeksiyona ($DGI$) yol açmasında kritik rol oynayan ve konak kaynaklı bir molekülü kullanarak yüzey yapısını modifiye etmesini sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?