Temel İmmünoloji

B lenfositlerin kemik iliğindeki gelişimi sırasında, ağır zincir ($V-D-J$) gen düzenlemesi başarıyla tamamlandığında sentezlenen $\mu$ ağır zinciri, sitoplazmada kalmak yerine geçici bir yapı olan 'yalancı hafif zincir' (surrogate light chain) ile birleşerek hücre yüzeyine çıkar. Pre-B hücre reseptörünü (Pre-BCR) oluşturan ve bu evrede hücreye 'yaşam sinyali' gönderen bu yalancı hafif zincir yapısı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

B lenfositlerin $T$ hücresine bağımlı aktivasyonu, germinal merkez oluşumu ve izotip değişimi ($isotype\ switching$) süreçlerinde; $T$ yardımcı hücresi yüzeyindeki $CD40L$ ($CD154$) molekülü ile etkileşime girerek gerekli olan ikinci sinyali sağlayan B hücresi yüzey molekülü aşağıdakilerden hangisidir?

İmmün sistemde periferik toleransın sağlanması, lenfositlerin kendi dokularına saldırmasını önlemek için farklı kademelerde gerçekleşir. $B$ lenfositleri için bu süreçte, kendi antijenini (self-antijen) tanıyan ancak delesyona uğramayan hücrelerin ikincil lenfoid organlarda foliküllere girememesi kritik bir adımdır. Anerjik hale gelen $B$ hücrelerinin "foliküler dışlanma" (follicular exclusion) süreci ve akıbeti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Doğal bağışıklık sisteminin temel efektör hücrelerinden olan $NK$ ($Natural$ $Killer$) hücreleri, yüzeylerinde taşıdıkları aktivatör ve inhibitör reseptörler arasındaki dinamik denge aracılığıyla hedef hücrenin akıbetini belirlerler. Buna göre, $NK$ hücre yüzeyinde gerçekleşen aşağıdaki reseptör-ligand etkileşimlerinden hangisi, hücre içinde inhibitör bir sinyal oluşturarak sitotoksik granül salınımını doğrudan baskılar?

İmmün sistemde helminth enfeksiyonlarına karşı gelişen yanıtta $Th2$ alt grubu yardımcı T hücreleri merkezi bir rol üstlenir. Bu hücreler tarafından salınan aşağıdaki sitokinlerden hangisi; eozinofillerin kemik iliğinden proliferasyonunu, kana salınımını ve aktivasyonunu uyararak bu enfeksiyonlara karşı temel savunma mekanizmasını aktive eder?

B lenfositlerin periferik lenfoid organlarda antijenle uyarılmasını takiben gerçekleşen aktivasyon, izotip değişimi (class switching) ve germinal merkez reaksiyonları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Malign melanom tanısıyla takip edilen bir hastadan alınan tümör dokusu örneklerinde, yoğun $CD8^{+}$ $T$ lenfosit infiltrasyonu olmasına rağmen tümörün progresyon gösterdiği saptanmıştır. Yapılan moleküler analizlerde, tümör mikroçevresinde triptofan aminoasidinin tükendiği ve metabolit olarak kinürenin seviyelerinin arttığı; bu durumun efektör $T$ hücrelerini anerjik hale getirirken $FOXP3^{+}$ regülatör $T$ hücrelerinin ($T_{reg}$) sayıca artışına yol açtığı belirlenmiştir. Bu süreçte rol oynayan ve tümörün immün sistemden kaçışında anahtar role sahip olan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Plazmasitoid dendritik hücrelerin endozomal membranlarında yerleşmiş olan ve mikroorganizmalara ait metillenmemiş $CpG$ $DNA$ dizilerini tanıyarak $MyD88$ bağımlı yolak üzerinden tip I interferon ($IFN$) sentezini uyaran reseptör aşağıdakilerden hangisidir?

Bir makrofajın yüzey reseptörleri aracılığıyla Gram-negatif bakteriyel lipopolisakkarit (LPS) ile uyarılması sonucu; hem $MyD88$-bağımlı yolla pro-inflamatuar sitokinlerin ($TNF-\alpha$, $IL-1$) hem de $TRIF$-bağımlı yolla Tip I interferonların ($IFN-\beta$) sentezlenmesi sağlanır.

Bu çift yönlü sinyal iletimini (dual signaling) gerçekleştirme özelliğine sahip olan örüntü tanıma reseptörü (PRR) aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan bağışıklık sisteminde, antijenle karşılaşan saf ($naive$) $CD4+$ T lenfositlerin sekonder lenfoid organlardaki B hücresi foliküllerine göç ederek germinal merkez oluşumunu indüklemesi ve B hücrelerinin yüksek afiniteli antikor üretimi ile izotip değişimine yardımcı olması sürecinde görev alan; yüzeyinde $CXCR5$ reseptörü taşıyan ve gelişimi için $Bcl$-$6$ transkripsiyon faktörü ekspresyonu zorunlu olan hücre grubu aşağıdakilerden hangisidir?

B lenfositlerin sekonder lenfoid organlardaki germinal merkezlerde gerçekleşen antijene bağımlı aktivasyon süreci ile ilgili; $IgE$ izotip değişimini (isotype switching) indükleyen temel sitokin ve B hücre ko-reseptör kompleksi içerisinde yer alarak kompleman bileşeni $C3d$'yi bağlayan yüzey molekülü aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

Doğal bağışıklık sisteminde hücre içi yerleşimli nükleotid bağlayıcı oligomerizasyon alanı ($NOD$) benzeri reseptörler ($NLR$), peptidoglikan yıkım ürünlerini saptayarak erken inflamatuar yanıtları başlatır. Bu gruptaki bir reseptör, özellikle Gram-negatif bakterilerin hücre duvarında yaygın bulunan $meso$-diaminopimelik asit ($meso$-$DAP$) içeren $iE$-$DAP$ motifini spesifik olarak tanır. Yapısında tek bir $CARD$ ($caspase$ $recruitment$ $domain$) bölgesi bulunduran bu reseptör, sinyal iletiminde $RIP2$ ($RICK$) kinazı kullanarak $NF$-$\kappa B$ yolağını aktive eder. Yukarıda yapısal ve fonksiyonel özellikleri tanımlanan sitozolik reseptör aşağıdakilerden hangisidir?

İnflamasyonun erken evrelerinde makrofajlar ve endotel hücreleri tarafından sentezlenen, nötrofillerin enfeksiyon bölgesine göçünü (kemotaksis) ve aktivasyonunu sağlayan en temel kemokin aşağıdakilerden hangisidir?

MHC sınıf II moleküllerinin biyosentezi sırasında, alfa ve beta zincirleri endoplazmik retikulumda (ER) birleşirken bu komplekse geçici olarak bir 'değişmez zincir' (invariant chain, Li) eşlik eder. Değişmez zincirin ER lümenindeki temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Kompleman sisteminin aktivasyon yolakları, regülatör proteinleri ve bu sistemdeki bozuklukların klinik sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$52$ yaşında, uzun yıllardır hobi amaçlı kuş besleyen erkek hasta; son bir yıldır giderek artan efor dispnesi ve kuru öksürük şikayetiyle başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünden, kuş kümeslerini temizlediği günlerin akşamında genellikle üşüme, titreme, ateş ve nefes darlığı yaşadığı, bu şikayetlerin ertesi gün kendiliğinden gerilediği öğreniliyor. Akciğer biyopsisinde non-kazeifiye granülomlar saptanan bu hastada; akut ataklardan ve kronik interstisyel süreçten sorumlu olan temel immünolojik mekanizmalar aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Naif bir $T$ lenfosit, bir antijen sunan hücrenin ($ASH$) yüzeyindeki $MHC$-peptid kompleksini $T$ hücre reseptörü ($TCR$) aracılığıyla tanımasına rağmen; eğer $ASH$ yüzeyinde $B7$ ($CD80/86$) gibi eş-uyarıcı moleküller bulunmuyorsa, bu etkileşim sonucunda $T$ hücresinde gerçekleşmesi beklenen temel biyolojik olay aşağıdakilerden hangisidir?

Antijen sunan hücrelerin ($APC$) endozomal bölmelerinde, $MHC\ S\imath n\imath f\ II$ molekülünün peptit bağlama oluğunu işgal eden $CLIP$ ($Class\ II-associated\ invariant\ chain\ peptide$) segmentinin uzaklaştırılmasını katalizleyerek eksojen peptitlerin yüklenmesine olanak tanıyan molekül aşağıdakilerden hangisidir?

Organ transplantasyonu sonrasında gelişen akut hücresel reddin patogenezinde kritik öneme sahip olan 'direkt tanıma' (direct pathway) mekanizması; alıcının T hücrelerinin, donörün antijen sunan hücreleri ($APC$) üzerindeki allo-MHC moleküllerini, antijen işlenmesine gerek kalmadan doğrudan tanımasıdır. Bu durum, edinsel bağışıklığın temel prensibi olan 'MHC kısıtlaması' (MHC restriction) kuralına aykırı bir durum olarak kabul edilir.

Buna göre, alıcı T hücre repertuarının yaklaşık $$'u gibi çok yüksek bir oranının donöre ait allo-MHC moleküllerine bu denli güçlü ve doğrudan yanıt vermesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

İmmün sistemin tümör hücrelerine karşı oluşturduğu yanıtın düzenlenmesinde kontrol noktası (checkpoint) molekülleri kritik rol oynar. Antijen sunan hücreler üzerindeki $B7$ ($CD80/86$) ligandlarına, yardımcı uyaran (ko-stimülatör) reseptör olan $CD28$'den çok daha yüksek bir ilgiyle (afinite) bağlanarak T lenfositlerine inhibitör sinyal gönderen molekül aşağıdakilerden hangisidir?