Genel Viroloji

Viroloji laboratuvarında saflaştırılan ve yapısal analizleri yapılan bir virüsün; nükleokapsidinin helikal simetri sergilediği ve enfeksiyonu başlatabilmek için virion yapısında RNA bağımlı RNA polimeraz ($RdRp$) enzimi taşımasının zorunlu olduğu belirlenmiştir.

Bu virüsün yapısal ve işlevsel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Laboratuvar incelemesinde zarflı ve helikal kapsid simetrisine sahip olduğu belirlenen bir RNA virüsünün, konak hücreye girişini takiben protein sentezi için gerekli olan mRNA'ları üretebilmek amacıyla virion içerisinde "RNA'ya bağımlı RNA polimeraz" ($RdRp$) enzimi taşıdığı saptanmıştır. Bu virüsün genomik yapısı ve biyolojik özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İnsanlarda ciddi gastroenterit tablolarından sorumlu olan, çift katmanlı ikozahedral kapsid yapısına sahip ve genomu 11 segmentli çift iplikli $RNA$ ($dsRNA$) içeren bir virüsün replikasyon döngüsü araştırılmaktadır. Bu virüsün, replikasyon sırasında oluşan ara ürünlerin konak hücrenin sitoplazmik $dsRNA$ reseptörleri tarafından tanınmasını engellemek amacıyla, transkripsiyon işlemini tamamen "soyulmamış" (kısmen açılmış) subviral partiküller içerisinde gerçekleştirdiği saptanmıştır.

Buna göre, bahsedilen virüsün biyolojik özellikleri ve replikasyon stratejisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

DNA virüsleri kural olarak konak hücre çekirdeğinde replike olurlar ve konak hücrenin transkripsiyonel mekanizmalarını kullanırlar. Ancak, Poxviridae ailesi üyeleri bu kuralın istisnası olarak sitoplazmada replike olmaktadır. Buna göre, sitoplazmada replike olan bir DNA virüsünün mRNA sentezleyebilmek için aşağıdakilerden hangisine sahip olması zorunludur?

Viroloji araştırmalarında, bazı pozitif polariteli tek iplikli RNA ($+ssRNA$) virüslerinin, konak hücrenin translasyon mekanizmasını sabote ederek kendi replikasyon avantajlarını sağladıkları bilinmektedir. Özellikle bir virüs ailesinde, viral genom tarafından kodlanan bir proteaz (örneğin $2A$ proteaz), ökaryotik başlatma faktörü 4G'yi ($eIF-4G$) spesifik olarak parçalayarak konak hücrenin cap-bağımlı protein sentezini hızla durdururken (host shut-off), viral RNA'nın $5'$ ucunda bulunan dahili ribozom giriş bölgesi ($IRES$) sayesinde viral protein sentezinin devam etmesini sağlar.

Buna göre, saflaştırılmış genomu doğrudan enfektif özelliğe sahip olan ve yukarıda tanımlanan translasyon stratejisini kullanan virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

Viral replikasyon stratejileri incelendiğinde, bazı virüslerin konak hücrenin çift iplikli RNA'ya (dsRNA) duyarlı olan "protein kinaz R" (PKR) ve interferon sistemlerinden kaçınmak amacıyla genomlarını sitoplazmada tamamen serbest bırakmadıkları (uncoating işlemini tamamlamadıkları) gözlenir. Bu doğrultuda; dsRNA yapısında segmenter bir genoma sahip olan ve transkripsiyon işlemini sitoplazmadaki "subviral partikül" (core) içerisinde, virion yapısında bulunan RNA bağımlı RNA polimeraz aracılığıyla gerçekleştiren virüs aşağıdakilerden hangisidir?

Aynı konak hücrenin iki farklı virüs suşu ile eş zamanlı infekte edilmesi durumunda; oluşan yeni virüs partiküllerinin genomik yapısında kalıcı bir değişiklik meydana gelmeksizin, bir virüsün genomunun diğer virüse ait kapsid veya zarf proteinleri ile paketlenmesi sonucu ortaya çıkan ve sadece bir kuşak boyunca devam eden bu fenomene ne ad verilir?

Virüslerin fizikokimyasal özellikleri ve dış ortama dayanıklılıkları incelendiğinde; eter, kloroform ve sodyum deoksisolat gibi lipid çözücülerle muamele edildikten sonra infektivitesini kaybeden bir virüs için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Bir virüsün replikasyon döngüsü üzerine yapılan bir laboratuvar çalışmasında, virionun konak hücre içine girdikten ve kapsidinden sıyrıldıktan sonra genomunun doğrudan konak hücre ribozomları tarafından transle edilemediği saptanmıştır. Bu virüsün replikasyona başlayabilmesi için virion içerisinde paketlenmiş halde bulunan spesifik bir enzimi kullanarak önce pozitif polariteli bir $RNA$ ($mRNA$) sentezlemesi gerektiği anlaşılmıştır.

Buna göre, özellikleri tanımlanan bu virüs grubu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Viral replikasyon döngüsünde, konak hücreye giriş ve soyulma (uncoating) aşamalarından sonra, genomu konak hücre ribozomları tarafından doğrudan protein sentezi için şablon olarak kullanılamayan (negatif polariteli) bir RNA virüsünün, mRNA sentezini başlatabilmesi için virion yapısında mutlaka bulundurması gereken enzim aşağıdakilerden hangisidir?

Virüslerin yapısal organizasyonları ve çevresel stabilite özellikleri dikkate alındığında; mide asidi ve safra tuzlarına karşı dirençli olup fekal-oral yolla bulaşabilen insan virüslerinin genel yapısal özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Laboratuvar ortamında yapılan bir çalışmada, saflaştırılmış viral $RNA$ genomunun duyarlı konak hücrelere doğrudan aktarıldığında (transfeksiyon) tek başına enfeksiyon oluşturamadığı ve yeni virionlar sentezletemediği saptanmıştır. Ancak, virüsün sağlam partikülleri ile yapılan enfeksiyonlarda replikasyon döngüsünün normal şekilde ilerlediği görülmüştür. Bu virüsün biyolojik özellikleri dikkate alındığında, transfeksiyonun başarısız olma nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

DNA virüslerinin büyük çoğunluğu konak hücre nükleusunda replike olurken, Poxviridae ailesi üyeleri tüm replikasyon döngüsünü sitoplazmada gerçekleştirir. Bu virüslerin sitoplazmada transkripsiyon yapabilmeleri için gerekli olan DNA bağımlı RNA polimeraz gibi enzimleri viron yapısında hazır bulundurdukları bilinmektedir. Bu virüs grubunun replikasyon stratejisi ve yapısal özellikleri düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Viroloji laboratuvarında yeni izole edilen bir virüsün; zarflı bir yapıya sahip olduğu, nükleokapsidinin helikal simetri sergilediği ve genomunun iki segmentli $RNA$’dan oluştuğu saptanmıştır. Yapılan ileri analizlerde, genomun hem pozitif hem de negatif polariteli gen bölgelerini aynı segment üzerinde bulunduran 'ambisense' nitelikte olduğu belirlenmiştir. Bu virüsün replikasyon stratejisi ve yapısal özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Viral genomların organizasyonu ve replikasyon stratejileri incelendiğinde; *Arenaviridae* ve *Bunyaviridae* ailesindeki bazı virüslerde görülen "ambisense" RNA genomu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Virüslerin nükleokapsid simetrisi, zarf varlığı ve genomik organizasyonları arasındaki yapısal korelasyonlar dikkate alındığında, aşağıdaki özellik kombinasyonlarından hangisine sahip bir insan patojeni virüsün varlığı genel viroloji prensipleriyle çelişmektedir?

Viral replikasyon stratejileri ve yapısal organizasyonun incelendiği bir ileri düzey mikrobiyoloji çalışmasında, bir virüsün aşağıdaki özelliklere sahip olduğu saptanmıştır:

- Lipofilik çözücülere ve deterjanlara karşı duyarlıdır (zarflı yapı).
- Nükleokapsid yapısı helikal simetri sergilemektedir.
- Virion içerisinde fonksiyonel bir $RNA$ bağımlı $RNA$ polimeraz ($RdRp$) enzimi paketlenmiştir.
- Viral transkripsiyon ve genom replikasyonu aşamalarında, hücresel $mRNA$ işlemleri (örneğin 'cap-snatching') nedeniyle konak hücre çekirdeğine ($nükleus$) gereksinim duymaktadır.

Bu özelliklerin tümüne birden sahip olan virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

Deneysel bir çalışmada, bir virüsten izole edilen saflaştırılmış nükleik asit (protein kılıfından arındırılmış), duyarlı bir konak hücreye transfekte edildiğinde hücre içinde yeni infeksiyöz virüs partiküllerinin üretildiği gözlenmiştir. Bu durumun gerçekleşebilmesi için, hücreye giren viral nükleik asidin konak hücre ribozomları tarafından doğrudan bir haberci RNA ($mRNA$) olarak tanınabilmesi ve ilk basamak olarak viral polimeraz enzimlerinin sentezini başlatabilmesi gerekmektedir. Buna göre, aşağıdaki virüslerden hangisinin saflaştırılmış genomu tek başına infektif özellik gösterir?

Viral yapısal bileşenlerin çevresel dayanıklılık ve bulaş yolları üzerindeki etkileri göz önüne alındığında; mide asiditesi, safra tuzları ve deterjanlar gibi zorlu koşullara direnç göstererek fekal-oral yolla bulaşabilen virüslerin temel yapısal özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Viral replikasyonun son basamağı olan olgunlaşma ve salınım sürecinde, bazı virüsler konak hücrenin farklı membran sistemlerinden tomurcuklanarak zarf kazanırlar. Aşağıdaki yapısal özelliklerin tamamına sahip olan bir virüsün, zarfını konak hücre nükleer membranından (çekirdek zarı) tomurcuklanarak kazanması beklenir?