RNA Virüsleri

42 yaşında bir erkek hasta, sağ kolunda uyuşma, su içmeye çalıştığında boğazında gelişen ağrılı spazmlar ve yoğun huzursuzluk şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Hastanın öyküsünden yaklaşık bir ay önce sahipsiz bir köpek tarafından ısırıldığı öğreniliyor. Klinik gidişi sırasında hayatını kaybeden hastanın yapılan otopopsisinde, beyindeki nöronların sitoplazmasında eozinofilik inklüzyon cisimcikleri (Negri cisimcikleri) saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan etken virüs ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İnfluenza virüsünün (Grip virüsü) konak hücre yüzeyindeki sialik asit reseptörlerine tutunmasını sağlayarak enfeksiyon sürecini başlatan temel yüzey glikoproteini aşağıdakilerden hangisidir?

Gebeliğinin ilk trimesterinde döküntülü bir hastalık geçiren anneden doğan bir bebekte; mikrosefali, katarakt, sensorinöral işitme kaybı ve ekokardiyografide patent duktus arteriozus ($PDA$) saptanmıştır. Ayrıca bebekte 'blueberry muffin' manzarası olarak adlandırılan dermal eritropoez odakları gözlenmiştir.

Bu klinik tabloya neden olan en olası etken olan virüs ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir üniversite öğrenci yurdunda çok sayıda öğrencide ani başlayan bulantı, şiddetli kusma ve sulu ishal ile karakterize bir gastroenterit salgını gözlenmiştir. Yapılan laboratuvar incelemelerinde, salgına neden olan etkenin zarfsız bir yapıda olduğu ve pozitif polariteli, tek iplikli RNA genomuna sahip olduğu belirlenmiştir. Bu klinik tabloya ve viral özelliklere sahip en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Kemirgen atıkları ile temas öyküsü olan bir laboratuvar çalışanında; yüksek ateş, kas ağrısı ve retro-orbital ağrı ile başlayan tabloyu takiben aseptik menenjit gelişmiştir. Yapılan elektron mikroskobik incelemede etkenin zarflı, pleomorfik yapıda olduğu ve virion içerisinde konak hücreye ait ribozomların bulunduğu saptanmıştır. Bu etkenin ait olduğu virüs ailesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Tokat ve Sivas illerinde hayvancılıkla uğraşan $50$ yaşındaki bir erkek hasta; ani başlayan yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, miyalji ve epistaksis (burun kanaması) ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde gövdesinde yaygın peteşiler saptanan hastanın laboratuvar incelemesinde lökopeni ($2200/mm^3$), trombositopeni ($45.000/mm^3$) ve $AST/ALT$ düzeylerinde belirgin artış görülüyor. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi ($KKKA$) ön tanısı konulan bu hastada, etken olan virüsün yapısal ve replikatif özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

4 yaşında, aşısız bir çocuk; yüksek ateş, öksürük, burun akıntısı ve konjonktivit şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde ağız içinde bukkal mukozada, alt azı dişleri hizasında beyaz lekeler (Koplik lekeleri) gözleniyor. Bu klinik tabloya neden olan virüsün yapısal ve replikatif özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kırsal alanda hayvancılıkla uğraşan $45$ yaşında bir erkek hasta; ani başlayan yüksek ateş, baş ağrısı, yaygın kas ağrıları ve kene teması sonrası vücudunda oluşan morluklar (ekimozlar) şikayetiyle acil servise başvuruyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde lökopeni, belirgin trombositopeni ve $AST/ALT$ seviyelerinde artış saptanıyor. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) tanısı düşünülen bu vakada, hastalığa neden olan virüsün genomik ve yapısal özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Viral replikasyon döngüsünde, konak hücre içerisine girdikten sonra genomu doğrudan "haberci RNA" ($mRNA$) gibi işlev görerek viral proteinlerin sentezini başlatabilen virüs grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Picornaviridae ailesi içerisinde yer alan virüslerin genel biyolojik ve replikatif özellikleri dikkate alındığında, Rhinovirüsleri Enterovirüslerden ayıran en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Viral replikasyon stratejileri incelendiğinde; pozitif polariteli genomun tamamının negatif polariteli tek bir kalıptan kopyalanması yerine, 'nested set' (iç içe geçmiş) yapısında bir dizi subgenomik mRNA sentezi yaparak farklı yapısal proteinlerini bu şekilde kodlayan RNA virüsü aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında, $12$ haftalık gebe bir hasta; boyun arkasında şişlik, hafif ateş ve yüzünden başlayıp gövdeye yayılan makülopapüler döküntü şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde belirgin postauriküler ve suboksipital lenfadenopati saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde etkenin Rubella virüsü olduğu belirleniyor.

Bu hastadaki enfeksiyon etkeni olan virüsün temel biyolojik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Viral yapısal özellikler ve bulaş yolları değerlendirildiğinde; aşağıdaki RNA virüslerinden hangisi zarfsız (çıplak) nükleokapsid yapısına sahip olması sayesinde mide asidine ve safra tuzlarına direnç göstererek fekal-oral yolla bulaşabilir?

RNA virüslerinin replikasyon stratejileri, genom yapılarına ve polaritelerine göre belirgin farklılıklar gösterir. Pozitif polariteli, tek iplikli, zarflı ve yaklaşık $30$ kb'lık büyük genomuyla karakterize bir virüsün replikasyon döngüsü incelendiğinde; genomun sadece $5'$ ucundaki genlerin doğrudan translasyonu ile RNA bağımlı RNA polimeraz gibi non-strüktürel proteinlerin sentezlendiği, strüktürel proteinlerin ise replikasyon sırasında oluşan "nested set" (iç içe geçmiş set) şeklindeki subgenomik mRNA'lar aracılığıyla üretildiği saptanmıştır.

Bu replikasyon stratejisine sahip olan virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

Zoonotik karakterli ve solunum yolu enfeksiyonlarına yol açan, zarflı ve pozitif polariteli tek iplikli RNA genomuna sahip bir virüs izole edilmiştir. Yapılan moleküler analizlerde, virüsün yaklaşık $30$ kb ile RNA virüsleri arasındaki en büyük genomlardan birine sahip olduğu ve replikasyonu sırasında ortak $3'$ uçlarına sahip olan ancak $5'$ uçları farklı uzunluklarda "nested" (iç içe geçmiş) bir dizi subgenomik mRNA sentezlediği belirlenmiştir.

Bu özelliklere sahip olan virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

$7$ yaşında bir erkek çocuk; ilerleyici nörolojik gerileme, okul başarısında düşüş, kişilik değişiklikleri ve istemsiz miyoklonik kasılmalar şikayetiyle pediatrik nöroloji polikliniğine başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünde, $2$ yaşında ağır bir döküntülü hastalık (kızamık) geçirdiği ve sonrasında aşılarının tamamlanmadığı öğreniliyor. Beyin omurilik sıvısında (BOS) oligoklonal bantlar ve yüksek titreli kızamık antikorları ($anti-measles\ IgG$) saptanıyor. Subakut sklerozan panensefalit (SSPE) tanısı konulan bu hastada, etken olan virüsün persistan enfeksiyon oluşturmasından sorumlu olan temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

32 yaşında bir araştırma görevlisi, viral hemorajik ateş şüphesi olan bir hastadan alınan kan örneğiyle çalışırken kaza sonucu perkütan maruziyet yaşıyor. Söz konusu virüsün elektron mikroskobunda oldukça uzun, pleomorfik ve ipliksi (filamentöz) bir yapıda olduğu, bazen '6' rakamı veya 'U' harfi şeklinde kıvrımlar yaptığı saptanıyor. Yapılan moleküler analizlerde genomun negatif polariteli ve tek iplikli, segmentsiz RNA'dan oluştuğu belirleniyor.

Bu yapısal özelliklere sahip olan ve yüksek mortalite ile seyreden enfeksiyonlara yol açabilen virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

24 yaşında bir tıp fakültesi öğrencisi; ani başlayan titreme ile yükselen ateş, şiddetli miyalji, baş ağrısı ve kuru öksürük şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede orofarenkste hiperemi dışında patolojik bulgu saptanmıyor. Hastadan alınan nazofarenks sürüntü örneğinin hücre kültüründe incelenmesi sonucunda 'hemadsorpsiyon' testi pozitif bulunuyor. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan virüsün replikasyon süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hayvan ısırılması öyküsü olan ve ensefalit tablosu gelişen bir hastada, etken virüsün asetilkolin reseptörlerine bağlanarak periferik sinirlerden santral sinir sistemine retrograd aksonal transport ile yayıldığı bilinmektedir. Kuduz tanısı konulan bu hastada, etken virüsün temel yapısal özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$34$ yaşında erkek hasta, kırsal alanda eski bir tahıl ambarını temizledikten yaklaşık iki hafta sonra ani başlayan ateş, miyalji ve şiddetli karın ağrısını takiben hızla gelişen solunum yetmezliği tablosuyla yoğun bakıma alınmıştır. Akciğer grafisinde non-kardiyojenik pulmoner ödem saptanan ve laboratuvar incelemesinde atipik lenfositoz ile trombositopeni izlenen bu hastada, etken olan virüsün yapısal özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?