Tüberküloz

Menenjit ön tanısıyla pediatri servisine yatırılan üç farklı çocuk hastanın beyin omurilik sıvısı (BOS) analiz sonuçları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Buna göre, Hasta 3'ün klinik tablosundan sorumlu olması en muhtemel etken aşağıdakilerden hangisidir?

$4$ yaşında bir kız çocuk; ateş, baş ağrısı ve bilinç değişikliği şikayetleriyle getirilmiştir. Beyin omurilik sıvısı ($BOS$) incelemesinde lenfositer pleositoz, düşük glukoz ve yüksek protein saptanmış; $PCR$ incelemesinde *Mycobacterium tuberculosis* $DNA$'sı pozitif bulunmuştur. Hastaya izoniazid, rifampisin, pirazinamid, etambutol ve yüksek doz dekzametazon tedavisi başlanmıştır. Tedavinin $6.$ haftasında, steroid dozu kademeli olarak azaltılırken hastada ani gelişen fokal nöbetler ve sağ hemiparezi gözlenmiştir. Kontrol beyin $MR$ görüntülemesinde bazal menenjitin devam ettiği ve mevcut serebral tüberkülomların boyutlarında belirgin artış saptanmıştır. Kültür antibiyogram sonucunda suşun tüm birinci basamak ilaçlara duyarlı olduğu bildirilmiştir.

Bu hastadaki klinik tablo ve yönetimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?

$22$ günlük bir yenidoğan; ateş, emme güçlüğü ve giderek artan karın şişliği şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde ileri derecede hepatosplenomegali ve yaygın lenfadenopati saptanmıştır. Annesinin gebeliğin son trimesterinde tedavi edilmemiş aktif akciğer tüberkülozu öyküsü olduğu öğrenilmiştir. Çekilen akciğer grafisinde bilateral miliyer infiltrasyon izlenen bu vakada, tüberkülozun postnatal değil, konjenital yolla bulaştığını kanıtlayan Cantwell kriteri aşağıdakilerden hangisidir?

$7$ yaşında bir erkek çocuk, yaklaşık $3$ haftadır devam eden düşük dereceli ateş, gece terlemesi ve iştahsızlık şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde sağ akciğer oskültasyonunda sağ orta lobda solunum seslerinde azalma ve lokalize ekspiratuar stridor (veya wheezing) saptanmıştır. Çekilen akciğer grafisinde sağ paratrakeal bölgede belirgin lenfadenopati ve sağ orta lobda kama şeklinde atelektazi görünümü izlenmiştir. Yapılan $PPD$ testi $17\ mm$ ölçülmüştür. Standart antitüberküloz tedavi ($HRZE$) planlanan bu hastada, hava yolu kompresyonunu azaltmak ve kalıcı bronşektazi gelişimini önlemek için tedaviye eklenmesi gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$5$ aylık bir bebek, annesine yayma pozitif akciğer tüberkülozu tanısı konulması üzerine değerlendirilmek üzere çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine getiriliyor. Bebeğin özgeçmişinden $2$. ayda $BCG$ aşısının yapıldığı öğreniliyor. Fizik muayenesi ve büyüme-gelişimi tamamen doğal olan bebeğin akciğer grafisi normal sınırlarda saptanıyor. Yapılan tüberkülin cilt testi ($TCT/PPD$) sonucu $3\ mm$ olarak ölçülüyor. Bu bebek için en uygun yönetim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

$6$ yaşındaki bir kız çocuk; $10$ gündür devam eden hafif ateş, iştahsızlık ve son $2$ gündür eklenen şiddetli baş ağrısı, fışkırır tarzda kusma ve vücudunun sol tarafında gelişen hareket kısıtlılığı şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenede letarjik olduğu, ense sertliği saptandığı ve sol üst ile alt ekstremitede kas gücünün $1/5$ (hemiparez) olduğu görülmüştür. Beyin omurilik sıvısı ($BOS$) incelemesinde protein $220$ mg/dL, glukoz $25$ mg/dL (eş zamanlı kan şekeri $95$ mg/dL) ve hücre sayısı $180/mm^3$ (%80 lenfosit) olarak bulunmuştur. Bu hastada gelişen hemipareziden sorumlu olan en olası patolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

$6$ yaşında bir erkek çocuk, son iki aydır belirginleşen halsizlik, gece terlemesi, iştahsızlık ve inatçı karın ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde batında asit saptanırken, palpasyonla omentumda düzensiz nodüler yapılar ve yaygın hassasiyet ("hamur kıvamında" batın) saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde sedimentasyon hızı $65$ mm/saat; asit sıvısı incelemesinde ise protein $4.2$ g/dL, lenfositer pleositoz ve düşük glukoz seviyesi saptanıyor. Ultrasonografide mezenterik kalınlaşma ve çok sayıda kazeifiye lenf nodu görülüyor. Bu hastada kesin tanıya ulaşmak için en yüksek duyarlılığa sahip tanı yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

3 yaşındaki bir erkek çocuk, yaklaşık 20 gündür devam eden ateş, kusma ve son 3 gündür eklenen uykuya meyillilik şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede ense sertliği pozitif ve solda 6. kranial sinir paralizisi saptanıyor. Akciğer grafisinde sağ hiler dolgunluk ve milimetrik nodüler infiltrasyonlar (miliyer görünüm) izleniyor. PPD testi anerjik (0 mm) olarak değerlendiriliyor.

BOS (Beyin Omurilik Sıvısı) incelemesinde:
- Görünüm: Berrak
- Hücre: 350/mm³ (%85 lenfosit)
- Protein: 250 mg/dL
- Glukoz: 25 mg/dL (Eş zamanlı kan şekeri: 100 mg/dL)

Bu hasta için en uygun başlangıç tedavisi ve yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$15$ yaşında bir erkek çocuk; son $10$ gündür giderek artan sağ yan ağrısı, kuru öksürük ve akşamları yükselen hafif ateş şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ hemitoraks bazalinde solunum seslerinin azaldığı ve perküsyonda matite alındığı saptanıyor. Çekilen akciğer grafisinde sağda plevral efüzyon izleniyor. Yapılan torasentezde elde edilen sıvının biyokimyasal ve mikroskobik incelemesinde; protein $5,2$ $g/dL$, glukoz $45$ $mg/dL$, $1400/mm^3$ hücre (%$85$ lenfosit) ve Adenozin Deaminaz (ADA) düzeyi $78$ $U/L$ (N < $40$) saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Tüberküloz menenjit şüphesiyle değerlendirilen bir çocuk hastada, yapılan beyin omurilik sıvısı (BOS) incelemesinde aşağıdaki bulgu kombinasyonlarından hangisinin saptanması tanıyı en güçlü şekilde destekler?

Tüberküloz tedavisinde kullanılan antitüberküloz ilaçlar ve bunların yan etkileri göz önüne alındığında; dozla ilişkili olarak gelişebilen optik nörit (görme keskinliğinde azalma, kırmızı-yeşil renk körlüğü) riski nedeniyle, düzenli görme muayenesi yapılamayan $5$ yaş altı çocuklarda kullanımı genellikle tercih edilmeyen ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlıklı, daha önce BCG aşısı uygulanmış ve bilinen bir tüberküloz temas öyküsü bulunmayan $7$ yaşındaki bir çocukta, rutin tarama sırasında yapılan Mantoux (PPD) testi sonucunun 'pozitif' kabul edilebilmesi için endürasyon çapı en az kaç milimetre ($mm$) olmalıdır?

$5$ yaşında bir erkek çocuk, babasında aktif kaviteli akciğer tüberkülozu saptanması üzerine temaslı taraması kapsamında polikliniğe getiriliyor. Çocuğun hiçbir şikayeti olmayıp büyüme-gelişmesi normaldir. Yapılan fizik muayenesi ve çekilen akciğer grafisi tamamen doğal saptanan çocuğun, daha önce BCG aşısı yapılmış olup tüberkülin deri testi (TDT) sonucu $14$ mm ölçülüyor. Bu hastanın mevcut durumu için en olası klinik tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$6$ yaşında bir çocukta tüberküloz menenjit şüphesi ile yapılan tetkikler ve planlanan tedavi yaklaşımları göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?