Soru

Zorluk: ZorTürk Kültürü ve Yayılış Alanı

Türk kültürü, köklü tarihi boyunca çok geniş bir coğrafyaya yayılmış; yayıldığı bölgelerde derin izler bırakarak diğer kültürlerle etkileşime girmiştir. Aşağıdaki haritada Türk kültürünün tarihsel süreçte yayılış gösterdiği ve çeşitli somut kültürel miras eserleri bıraktığı bazı alanlar numaralandırılarak gösterilmiştir.

[Harita]

Buna g��re, numaralandırılmış alanlar ve Türk kültürü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    II numaralı alanda (Balkanlar) bulunan Mostar Köprüsü ve Alaca Camii gibi mimari yapılar, Türk kültürünün yayılış alanlarında bıraktığı kalıcı maddi (somut) unsurlara örnek oluşturur.
  2. B
    IVIV numaralı alan (Orta Asya), Türk kültürünün ilk ortaya çıktığı coğrafi bölge olan kültür ocağını temsil eder ve at, çadır ile demir gibi maddi ögeler ilk olarak bu alanda kültürün parçası olmuştur.
  3. T��rk kültürünün tarihsel süreçte ilk ortaya çıktığı ve çevre coğrafyalara yayıldığı ana merkez (kültür ocağı) IIIIII numaralı alan (Anadolu) olup, kültüre ait tüm maddi ve manevi unsurlar ilk olarak bu havzada gelişmiştir.Cevap
  4. D
    Türk kültüründe dil, inançlar, örf ve adetler manevi (soyut) unsurları oluştururken; haritada gösterilen alanlarda inşa edilen cami, han, hamam ve köprüler maddi (somut) unsurları oluşturur.
  5. E
    IIII numaralı alanda (Kuzey Afrika) yer alan Tolunoğulları Camii ve Kavalalı Mehmet Ali Paşa Camii gibi yapılar, Türk kültürünün bu coğrafyadaki yayılışının ve somut mirasının örneklerindendir.

Cevap

Türk kültürünün tarihsel süreçte ilk ortaya çıktığı ve çevre coğrafyalara yayıldığı ana merkez (kültür ocağı) III numaralı alan (Anadolu) olup, kültüre ait tüm maddi ve manevi unsurlar ilk olarak bu havzada gelişmiştir.
Türk kültürünün tarihsel süreçte ilk ortaya çıktığı coğrafi merkez (kültür ocağı) Anadolu değil, Orta Asya'dır. Anadolu, Türk kültürünün sonradan göçler yoluyla yayıldığı ve özellikle Selçuklu ile Osmanlı dönemlerinde İslamiyet'in kabulüyle birlikte harmanlanıp geliştiği bir yayılma alanıdır. Bu yüzden Anadolu'yu kültür ocağı olarak tanımlayan seçenek coğrafi ve tarihsel olarak yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Harita üzerindeki numaralı alanları ve temsil ettikleri coğrafi bölgeleri belirleyin.
II numaralı alan Balkanlar'ı, IIII numaralı alan Kuzey Afrika/Mısır'ı, IIIIII numaralı alan Anadolu'yu, IVIV numaralı alan Orta Asya'yı ve VV numaralı alan Kuzey Hindistan'ı göstermektedir.
Kültürün yayılış alanlarını doğru analiz edebilmek için coğrafi konum tespiti şarttır.
2
Türk kültürünün 'kültür ocağı' kavramını ve bu ocağın coğrafi konumunu değerlendirin.
Türk kültürünün doğduğu, şekillendiği ilk coğrafi bölge (kültür ocağı) Orta Asya'dır (haritada IVIV numaralı alan). Anadolu (IIIIII numaralı alan) ise Türklerin sonradan göç ederek yerleştiği ve kültürü yaydığı bir bölgedir.
Kültür ocağının neresi olduğunu bilmek, Anadolu'nun bir yayılma alanı olduğunu ayırt etmeyi sağlar ve öğrencilerin sıkça düştüğü Anadolu'yu kültür ocağı sanma yanılgısını engeller.
3
Seçeneklerde verilen maddi ve manevi kültür ögeleri ile mimari eser-bölge eşleştirmelerini kontrol edin.
Balkanlar'da Mostar Köprüsü'nün bulunması, Kuzey Afrika'da Tolunoğulları Camii'nin yer alması ve dil-örf gibi ögelerin manevi, mimari yapıların ise maddi olması doğru eşleştirmelerdir.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit ederek yanlış olan tek ifadeyi kesinleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Türk Kültürünün Maddi/Manevi Unsurları, Kültür Ocağı ve Yayılış Alanları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla