Soru

Zorluk: Çok zorTanzimat ve Islahat Fermanları

Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyıldaki modernleşme adımları, dış diplomatik gelişmeler ve bu reform süreçlerine karşı iç politikada meydana gelen tepkiler düşünüldüğünde; aşağıda verilen olayların kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

  1. 1Osmanlı Devleti'nin Mısır Sorunu'nda İngiltere'nin desteğini kazanmak amacıyla imzaladığı ve yerli tüccarlar aleyhine kapitülasyonları genişleten Balta Limanı Ticaret Antlaşması'nın yürürlüğe girmesi
  2. 2Padişahın kendi yetkilerinin üstünde kanun gücünün varlığını ilk kez kabul ettiği, tüm Osmanlı tebaasının can, mal ve namus güvenliğini yasal güvenceye bağlayan Gülhane Hatt-ı Hümayunu'nun okunması
  3. 3Kırım Savaşı sonrasında imzalanacak Paris Antlaşması'nda Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünün korunması yönünde kararlar alınmasını sağlamak amacıyla gayrimüslim tebaaya yeni haklar tanıyan fermanın ilan edilmesi
  4. 4Tanzimat Dönemi reformlarına, padişahın batılılaşma politikalarına ve mutlakiyetçi yönetim tarzına tepki olarak ortaya çıkan, padişahı tahttan indirmeyi amaçlayan Kuleli Vakası'nın yaşanması

Cevap

Balta Limanı Ticaret Antlaşması (1838) -> Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümayunu) (1839) -> Islahat Fermanı (1856) -> Kuleli Vakası (1859)
Sıralama, Osmanlı Devleti'nin denge politikası güttüğü dönemdeki dış baskı, diplomatik kazanım çabası ve bunlara bağlı iç reform ile iç tepki döngüsünü kronolojik olarak yansıtmaktadır. İlk olarak 1838'de Balta Limanı Antlaşması imzalanmış, ardından 1839'da Tanzimat Fermanı okunmuş, 1856'da Islahat Fermanı ilan edilmiş ve en nihayetinde bu süreçlere tepki olarak 1859'da Kuleli Vakası yaşanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Balta Limanı Ticaret Antlaşması'nın tarihsel sürecini analiz etme
Bu antlaşma 1838 yılında Mısır Sorunu sürerken İngiltere'nin desteğini almak amacıyla imzalanmıştır.
Ekonomik imtiyazların verilmesi, siyasi reform hareketlerinden hemen önce gerçekleşen dış politik bir zorunluluktur.
2
Tanzimat Fermanı'nın ilan edilme zamanını belirleme
Gülhane Hatt-ı Hümayunu adıyla da bilinen Tanzimat Fermanı, 3 Kasım 1839 tarihinde okunmuştur.
Balta Limanı Ticaret Antlaşması'nın hemen ardından, Mısır Sorunu'nun uluslararası platformda nihai çözümü öncesinde Osmanlı tebaasının birliğini sağlamak amacıyla ilan edilmiştir.
3
Islahat Fermanı'nın ilan edilme amacını ve dönemini saptama
Ferman, Kırım Savaşı (1853-1856) sonundaki Paris Konferansı kararlarını etkilemek amacıyla 1856 yılında yayımlanmıştır.
Tanzimat Fermanı'nın yetersiz kaldığı alanlarda, özellikle gayrimüslim tebaanın haklarını Avrupalı devletlerin baskısıyla genişletmek amacıyla ilan edilmiştir.
4
Kuleli Vakası'nın neden-sonuç bağlamını ve tarihini belirleme
Kuleli Vakası, Sultan Abdülmecid'e ve Tanzimat/Islahat dönemi politikalarına tepki olarak 1859 yılında gerçekleşmiştir.
Yeniliklerin uygulanma sürecine ve gayrimüslimlere verilen haklara duyulan tepki, doğası gereği bu fermanların ilan edilmesinden sonraki bir tarihte vuku bulmuştur.

Anahtar Kavram

XIX. Yüzyıl Osmanlı Modernleşme ve Reform Hareketlerinin Neden-Sonuç İlişkileri ve Kronolojisi
Bu soruyu puanla