Soru

Zorluk: ZorNazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Nazım biçimi (şekli), bir şiirin mısra sayısı, kafiye örgüsü ve ölçü gibi dış yapı özelliklerine göre aldığı isimdir. Nazım türü ise şiirin dış yapısından ziyade işlediği konuya göre adlandırılmasıdır.

*Adalet kalmadı hep zulüm doldu*
*Geçti şu baharın gülleri soldu*
*Dünyanın gidişi acayip oldu*
*Koyun belli değil kurt belli değil*

Bu dörtlükle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinde şiirin 'nazım biçimi' ve 'nazım türü' sırasıyla doğru verilmiştir?

  1. Koşma - TaşlamaCevap
  2. B
    Semai - Taşlama
  3. C
    Koşma - Hicviye
  4. D
    Koşma - Güzelleme
  5. E
    Varsağı - Koçaklama

Cevap

Şiirin 11'li hece ölçüsü ve dörtlük yapısı 'koşma' biçimini, adalet ve dünya düzenini eleştiren içeriği ise 'taşlama' türünü göstermektedir.
Verilen dörtlük 11'li hece ölçüsüyle yazıldığı için nazım biçimi 'koşma'dır. Şiirde toplumsal bir düzensizlik ve adaletsizlik yerildiği (eleştirildiği) için nazım türü 'taşlama'dır. Bu iki kavramın birleşimi doğru cevabı oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Şiirin hece sayısını hesapla.
Dizeler 11'li hece ölçüsüyle (4+4+3 veya 6+5 duraklı) yazılmıştır.
Halk edebiyatında 11'li hece ölçüsüyle yazılan en yaygın nazım biçimi koşmadır.
2
Şiirin kafiye düzenini ve birimini incele.
Şiir dörtlük birimiyle yazılmış ve 'aaab' (düz kafiye) örgüsüne sahiptir.
Bu yapısal özellikler koşma nazım biçiminin temel karakteristikleridir.
3
Şiirin temasını (konusunu) belirle.
Şiirde adaletin kalmaması, zulmün artması ve toplumsal düzensizlik eleştirilmektedir.
Konu bazlı sınıflandırma nazım türünü belirler. Eleştiri konulu Halk şiirlerine taşlama denir.

Anahtar Kavram

Nazım biçimi dış yapıyı (ölçü, kafiye, birim), nazım türü ise içeriği (konu, tema) temsil eder.

Daha Fazla Pratik

Koşmanın türlerini (güzelleme, taşlama, koçaklama, ağıt) Divan edebiyatındaki karşılıklarıyla (gazel/güzelleme, hicviye/taşlama, mersiye/ağıt) karşılaştırarak çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla