"Tiyatro bir eğlencedir; fakat eğlencelerin en faydalısıdır. Tasvir-i ahlak hususunda tarihten de romandan da daha etkilidir. Klasiklerin tiyatroya koyduğu o dar sınırlar, hayatın genişliğini tasvir etmeye yetmez. Hayatta komik olanla trajik olan yan yanadır; bu yüzden sahnede de ikisi bir arada bulunmalıdır. Üç birlik kuralı gibi suni bağlar, yazarın elini kolunu bağlamaktan başka bir işe yaramaz. Biz sahneyi, milletin ahlakını yükseltecek ve onlara hakikatleri gösterecek bir mektep olarak görmeliyiz."
Bu parçada tiyatroya dair görüşleri verilen yazardan hareketle Tanzimat Dönemi tiyatrosu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- ATanzimat I. Dönemi'nde tiyatroya yüklenen 'halkı eğitme' işlevi, ikinci dönemde siyasi şartların da etkisiyle yerini bireysel temalara ve okunmak üzere yazılan yapıtlara bırakmıştır.
- Bu görüşlerin sahibi olan sanatçının tiyatro eserleri sahne tekniği bakımından oldukça güçlü olup sanatçı, tüm oyunlarını halka doğrudan ulaşabilmek adına sahnelenmek amacıyla kaleme almıştır.Cevap
- CParçada savunulan görüşler doğrultusunda şekillenen ve Türk edebiyatında modern dramın ilk örneklerinden kabul edilen *Vatan yahut Silistre* ile *Zavallı Çocuk* gibi yapıtlarda Romantizm akımının etkisi belirgindir.
- DKlasik tiyatronun kurallarına ve üç birlik kuralına yönelik eleştirilere rağmen, aynı dönemde Klasisizm akımının etkisindeki Molière’den çeviri ve uyarlamalar yapılmaya devam edilmiştir.
- EGörüşlerini bu şekilde açıklayan yazarın *Celalettin Harzemşah* adlı tarihi oyunu, hacmi ve sahne tekniğinin yetersizlikleri nedeniyle sahnelenmekten ziyade okunmak üzere yazılmıştır.
Cevap
Sanatçının tiyatro eserlerinin sahne tekniği bakımından oldukça güçlü olduğunu ve tüm oyunlarını sahnelenmek amacıyla kaleme aldığını savunan yargı söylenemez.
Metinde belirtilen 'tiyatro eğlencelerin en faydalısıdır' görüşü Namık Kemal'e aittir. Namık Kemal'in tiyatro yapıtları sahne tekniği yönünden zayıftır ve tüm oyunları (örneğin Celalettin Harzemşah) sahnelenmek için yazılmamıştır. Bu nedenle, yazarın tiyatro eserlerinin sahne tekniği bakımından güçlü olduğunu ve tüm oyunlarını sahnelenmek amacıyla kaleme aldığını belirten ifade söylenemez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tanzimat Dönemi tiyatrosunun dönemlere göre yapısal, tematik ve teknik özellikleri ile yazarların tiyatro anlayışları.