Aristoteles, hocası Platon'un nesneler dünyası ile idealar dünyasını birbirinden tamamen ayıran iki dünyalı (düalist) görüşünü eleştirir. Ona göre gerçek varlık, nesnelerden bağımsız aşkın bir dünyada değil, bu dünyadaki tekil nesnelerin içinde, madde ve formun ayrılmaz birliği olarak mevcuttur. Madde, henüz biçim almamış bir potansiyel (kuvve) iken; form, maddeyi biçimlendirerek onu belirgin kılan ve ona amacını veren aktüalitedir (fiil). Örneğin, bir mermer blok (madde), heykeltıraşın ona verdiği biçimle (form) somut bir heykel haline gelerek gerçeklik kazanır.
Buna göre Aristoteles'in varlık anlayışıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- ADuyular dünyasındaki maddesel varlıklar gerçek olmaktan uzaktır; gerçeklik yalnızca akılla kavranabilen aşkın ve değişmeyen idealar evrenine aittir.
- BGerçeklik, zihnimizin dış dünyadaki nesnelere uygunluğunu ifade eden mantıksal doğruluk derecelerinden ibarettir.
- Gerçek varlık, maddeden bağımsız aşkın bir öz değil; maddenin form kazanarak aktüel hale gelmesiyle oluşan somut bütünlüktür.Cevap
- DVarlığın özünü oluşturan madde ve form hakkındaki tüm bilgilerimiz, zihinde doğuştan hazır bulunan rasyonel kavramların anımsanmasıyla elde edilir.
- EMadde ve form ilişkisinin çözümlenmesi doğa bilimlerinin deneysel alanına aittir; felsefe ise yalnızca bu ilişkinin ardındaki aşkın ilk nedenleri araştırır.
Cevap
Gerçek varlık, maddeden bağımsız aşkın bir öz değil; maddenin form kazanarak aktüel hale gelmesiyle oluşan somut bütünlüktür.
Aristoteles'in varlık anlayışına göre gerçek varlık, Platon'un iddia ettiği gibi duyular dünyasının ötesinde aşkın bir idealar aleminde bulunmaz. Gerçek varlık, somut dünyadaki nesnelerin kendisindedir ve potansiyel haldeki maddenin form kazanarak aktüel hale gelmesiyle oluşur. Bu durum, gerçek varlığın maddeden bağımsız aşkın bir öz değil, form kazanmış somut bir bütünlük olduğunu gösteren ifadeyi doğru kılar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Aristoteles'in Madde-Form Kuramı (Hylomorfizm)