Soru

Zorluk: OrtaEdebiyatın Tanımı ve Güzel Sanatlar İçindeki Yeri

Güzel sanatlar; kullanılan malzemenin niteliğine, bu malzemenin işleniş biçimine ve hitap ettiği duyu organına göre geleneksel olarak plastik (görsel), fonetik (işitsel) ve dramatik (ritmik) sanatlar olmak üzere üç temel gruba ayrılır.

Aşağıdaki tabloda bazı sanat dalları, bu dalların icrasında kullanılan temel malzemeler ve dahil oldukları gruplar eşleştirilmiştir:

Sanat DalıTemel MalzemeSınıflandırma Grubu
I. MimariTaş, Tuğla, BetonPlastik (Görsel) Sanatlar
II. MusikiSes, NotaFonetik (İşitsel) Sanatlar
III. EdebiyatDil, KelimePlastik (Görsel) Sanatlar
IV. TiyatroHareket, SözDramatik (Ritmik) Sanatlar
V. HatMürekkep, KağıtPlastik (Görsel) Sanatlar

Bu tablodaki numaralanmış eşleştirmelerin hangisinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. IIICevap
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

Edebiyatın plastik sanatlar olarak gösterildiği üçüncü satırdaki eşleştirme yanlıştır.
Geleneksel sınıflandırmada sanatlar; malzeme ve algılanış biçimlerine göre ayrılır. Plastik sanatlar (mimari, heykel, resim) maddeye şekil verir ve mekânda yer kaplar. Fonetik sanatlar (müzik, edebiyat) ise sese ve dile dayanır, zamanda gerçekleşir. Edebiyatın temel malzemesi dil olduğu için o, plastik değil, fonetik bir sanattır.

Adım Adım Çözüm

1
Geleneksel sanat sınıflandırmasının temel kriterlerini hatırla.
Sanatlar; plastik (maddeye dayalı), fonetik (sese/dile dayalı) ve dramatik (hareket/eyleme dayalı) olarak ayrılır.
Soruda verilen tablodaki gruplandırmanın doğruluğunu kontrol edebilmek için teorik bilgiyi netleştirmek gerekir.
2
Edebiyatın malzemesini ve bu malzemenin hangi duyuya hitap ettiğini belirle.
Edebiyatın malzemesi dildir. Dil, kelimelerden ve seslerden oluşur; bu yönüyle işitsel (fonetik) nitelik taşır.
Edebiyatın güzel sanatlar içindeki yerini belirleyen temel unsur, onun dilsel ve zamansal karakteridir.
3
Tablodaki eşleştirmeyi kontrol et.
Tabloda edebiyatın 'Plastik Sanatlar' (görsel/mekânsal) grubuna dahil edildiği görülmektedir.
Plastik sanatlar mermer, taş gibi katı maddelerle yapılan sanatları kapsar; edebiyatın bu gruba dahil edilmesi yanlıştır.

Anahtar Kavram

Güzel Sanatların Sınıflandırılması
Bu soruyu puanla