Soru

Zorluk: ZorEdebiyatın Tanımı ve Güzel Sanatlar İçindeki Yeri

Edebiyat, duygu ve düşünceleri dil aracılığıyla estetik bir yapıya kavuşturma sanatıdır. Müzik sesle, resim boyayla, heykel ise mermer veya bronzla biçim bulurken edebiyatın ham maddesi olan dil; simgesel, soyut ve toplumsal uzlaşıya dayalı bir sistemdir. Bu yönüyle edebî eser, alımlayıcının duyularına doğrudan hitap eden somut bir nesne sunmak yerine, zihinde imgeler ve tasarımlar zinciri uyandırarak var olur. Dolayısıyla edebiyatın güzel sanatlar içerisindeki özgün konumu, onun bu soyut araçla somut yaşantılar inşa edebilme gücünden kaynaklanır.

Bu parçadan hareketle edebiyatın güzel sanatlar içindeki yeri ve malzemesinin niteliğine dair;

I. Dilin soyut ve simgesel yapısı, edebî eserin alımlanma sürecinde okurun hayal gücünü ve zihinsel katılımını zorunlu kılar.
II. Edebiyat, doğrudan duyulara seslenen fiziksel bir malzeme yerine dili kullandığı için plastik sanatlardan ayrışır; fonetik sanatlar arasında yer alsa da dili simgesel boyutuyla işlemesi bakımından kendine has bir konuma sahiptir.
III. Edebiyatın ham maddesi olan dil, toplumsal bir uzlaşı ürünü olduğundan edebî eserler bireysel yaratıcılıktan ziyade toplumsal faydayı önceler.

yargılarından hangileri söylenebilir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız III
  3. I ve IICevap
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

I ve II
Doğru cevap, edebiyatın malzemesinin dil olması sebebiyle zihinsel tasarımlara ihtiyaç duymasını ve fonetik sanatlar içindeki özgün yerini belirten yargıların yer aldığı seçenektir. Dil soyut bir sistem olduğundan, alımlayıcı kelimeleri kendi hayal gücüyle somutlaştırır. Edebiyat, ses öğesine dayandığı için fonetik sanatlar sınıfına girer ancak dili simgesel boyutuyla işlemesi yönüyle müzikten ayrışarak özgünleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde geçen edebiyatın ham maddesi (dil) ile ilgili özellikleri analiz etmek.
Dilin soyut, simgesel ve uzlaşıya dayalı bir araç olduğu; bu nedenle doğrudan somut bir nesne sunmak yerine okuyucunun zihninde imgeler uyandırdığı saptanır. Bu durum, okurun hayal gücü ve zihinsel katılımını gerektirdiğinden birinci öncülü doğrular.
Edebî metinlerin alımlanma sürecindeki zihinsel mekanizmayı belirlemek.
2
Edebiyatın güzel sanatlar sınıflandırmasındaki konumunu incelemek.
Edebiyatın ses ve söze dayalı olması yönüyle fonetik sanatlar içinde yer aldığı, ancak dili simgesel yapısıyla işlemesi nedeniyle somut malzemeler kullanan plastik sanatlardan ayrışıp özgün bir konum kazandığı belirlenir. Bu durum ikinci öncülü doğrular.
Edebiyatın güzel sanatlar içindeki teorik tasnifini analiz etmek.
3
Üçüncü öncülü metinle ve edebiyatın genel nitelikleriyle karşılaştırmak.
Dilin uzlaşımsal bir sistem olmasının, edebî eseri bireysel yaratıcılıktan uzaklaştırarak yalnızca toplumsal faydayı öncelemeye zorlamayacağı saptanır. Edebiyat öncelikle estetik bir etkinliktir. Bu nedenle üçüncü öncül yanlıştır.
Metinden çıkarılamayacak hatalı genellemeleri elemek.

Anahtar Kavram

Edebiyatın tanımı, ham maddesi olan dilin soyut ve simgesel niteliği ile güzel sanatlar içindeki özgün yeri.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla