Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorMudanya Ateşkes ve Lozan Barış Antlaşmaları

Lozan Barı�� Konferansı’nda Türk heyeti; tam bağımsızlık, milli egemenlik ve Misak-ı Millî sınırlarına ulaşma ilkelerinden taviz vermemeyi amaçlamıştır. Ancak dönemin konjonktürü gereği bazı konularda egemenlik haklarını kısıtlayıcı kararlar kabul edilmiş, bazı konular ise çözülemeyerek sonraya bırakılmıştır.

Buna göre, Lozan Barış Antlaşması’nda yer alan;

I. Boğazlar’ın yönetiminin başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona bırakılması ve her iki yakasının askersizleştirilmesi,
II. Osmanlı Devleti’nden kalan borçların, bu devletten ayrılan diğer ülkelere paylaştırılarak Türkiye'nin kendi payını taksitler halinde ödemesi,
III. Türkiye-Irak sınırının belirlenmesi konusunun, Musul Sorunu nedeniyle antlaşmanın imzalanmasından sonraki dokuz ay içinde taraflar arasında yapılacak ikili görüşmelere bırakılması

kararlarından hangileri doğrudan Türk devletinin egemenlik haklarını kısıtlayıcı veya Misak-ı Millî hedeflerini erteleyici bir nitelik taşımaktadır?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. C
    I ve II
  4. I ve IIICevap
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Lozan Barış Antlaşması'nda Boğazlar'ın uluslararası komisyona bırakılarak askersizleştirilmesi egemenlik haklarını kısıtlarken, Irak sınırının sonraya bırakılması Misak-ı Millî hedeflerini ertelemiştir. Borçların paylaştırılması ise mali egemenliğin kazanılması anlamına gelir.
Doğru cevap birinci ve üçüncü ifadeleri içeren seçenektir. Boğazlar’ın yönetiminin başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona bırakılması ve kıyılarının askersizleştirilmesi kararı, yeni kurulan Türk devletinin kendi toprakları üzerinde askeri tahkimat yapmasını ve tam idari denetim kurmasını engellediği için doğrudan egemenlik haklarını kısıtlamaktadır. Türkiye-Irak sınırının (Musul Sorunu) Lozan’da çözüme kavuşturulamayıp antlaşma sonrasına bırakılması ise Misak-ı Millî sınırları içerisinde kabul edilen bir bölgenin durumunu belirsizleştirmiş ve bu hedefin gerçekleştirilmesini ertelemiştir. Osmanlı borçlarının paylaştırılması kararı ise mali bağımsızlığı zedeleyen Düyun-ı Umumiye’nin kaldırılmasını ve ekonomik egemenliğin kurulmasını sağladığı için egemenliği kısıtlayıcı değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Boğazlar maddesinin egemenlik hakları açısından analiz edilmesi
Boğazlar’ın yönetiminin uluslararası bir komisyona verilmesi ve askersizleştirilmesi, Türkiye'nin kendi toprakları üzerindeki askeri ve idari denetimini engellediği için egemenlik haklarını doğrudan kısıtlamaktadır.
Milli egemenlik ve güvenlik unsurlarını sınırlandıran maddelerin saptanması gerekir.
2
Osmanlı borçları konusunun ekonomik bağımsızlık yönünden değerlendirilmesi
Borçların Osmanlı'dan ayrılan devletler arasında paylaştırılması ve Düyun-ı Umumiye idaresinin fiilen sonlandırılması, Türkiye'nin mali egemenliğini ve ekonomik bağımsızlığını pekiştirmiştir.
Mali düzenlemelerin bağımsızlık üzerindeki olumlu ya da olumsuz etkisinin ayırt edilmesi amaçlanır.
3
Türkiye-Irak sınırı (Musul) konusunun Misak-ı Millî hedefleri açısından incelenmesi
Musul Sorunu'nun çözülemeyip antlaşma sonrasındaki ikili görüşmelere ertelenmesi, Misak-ı Millî sınırlarına tam olarak ulaşılmasını geciktirmiş ve bu hedefi ertelemiştir.
Lozan'da ertelenen veya sonraya bırakılan sınır konularının tespit edilmesi amaçlanır.
4
Elde edilen sonuçların karşılaştırılarak doğru seçeneğe ulaşılması
Birinci öncüldeki Boğazlar maddesinin kısıtlayıcı, üçüncü öncüldeki Irak sınırı maddesinin ise erteleyici nitelikte olduğu saptanarak doğru cevaba ulaşılır.
Öncüllerin soru kökündeki kriterlere göre gruplandırılması sağlanır.

Anahtar Kavram

Lozan Barış Antlaşması'nda egemenlik haklarını kısıtlayan hükümler ile çözümü sonraya bırakılan konuların ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Mudanya Ateşkes ve Lozan Barış Antlaşmaları

Bu konudan daha fazla soru