Soru

Zorluk: ZorMudanya Ateşkes ve Lozan Barış Antlaşmaları

Kurtuluş Savaşı'nın askeri safhasını sonlandıran Mudanya Ateşkes Antlaşması ile yeni Türk devletinin uluslararası alanda tescilini sağlayan Lozan Barış Antlaşması'nda alınan bazı kararlar ve bu kararların doğurduğu siyasi, hukuki veya ekonomik sonuçlar bulunmaktadır.

Aşağıda verilen antlaşma kararlarını, bu kararların doğrudan ilişkili olduğu egemenlik ve bağımsızlık sonuçlarıyla eşleştiriniz.

  • Mudanya Ateşkes Antlaşması ile İstanbul ve Boğazlar çevresinin yönetiminin savaşılmadan TBMM Hükümeti'ne bırakılmasıOsmanlı Devleti'nin hukuken sona erdiğinin fiilen ve resmen kabul edilmesi
  • Lozan Barış Antlaşması'nda Düyun-ı Umumiye idaresinin ve kapitülasyonların tüm sonuçlarıyla birlikte kaldırılmasıYeni Türk devletinin tam bağımsızlık ilkesi doğrultusunda ekonomik egemenliğini kazanması
  • Lozan Barış Antlaşması'nda Türkiye sınırları içindeki tüm gayrimüslim azınlıkların Türk vatandaşı sayılmasıYabancı devletlerin azınlık haklarını bahane ederek iç işlerimize müdahale etmesinin önlenmesi
  • Lozan Barış Antlaşması'nda Boğazlar'ın geçiş rejiminin başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona devredilmesiAskerî başarıların diplomatik kazanımla taçlandırılmasına rağmen ulusal egemenliğin kısıtlanması

Cevap

İstanbul ve Boğazlar'ın TBMM Hükümeti'ne bırakılması Osmanlı Devleti'nin hukuken sona ermesiyle; kapitülasyonlar ve Düyun-ı Umumiye'nin kaldırılması ekonomik egemenliğin kazanılmasıyla; azınlıkların Türk vatandaşı sayılması iç işlerimize karışılmasının önlenmesiyle; Boğazlar Komisyonu ise ulusal egemenliğin kısıtlanmasıyla eşleşmektedir.
Yapılan eşleştirmede İstanbul'un devri Osmanlı'nın hukuken bitişini, ekonomik imtiyazların son bulması mali bağımsızlığı, azınlıkların eşit vatandaşlığı iç işlerimize müdahalenin önlenmesini, Boğazlar Komisyonu ise egemenliğin kısıtlanmasını ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Mudanya Ateşkes Antlaşması'ndaki İstanbul ve Boğazlar maddesini değerlendirmek
İstanbul Osmanlı başkenti olduğu için bu bölgenin doğrudan TBMM'ye teslimi, Osmanlı'nın hukuki varlığının sona erdirildiğini tescil eder.
Başkent üzerindeki egemenliğin el değiştirmesi hukuki statüyü belirler.
2
Lozan Antlaşması'ndaki kapitülasyonlar ve Düyun-ı Umumiye kararını incelemek
Kapitülasyonlar ve Düyun-ı Umumiye ekonomik bağımsızlığımızı kısıtlayan en büyük engellerdir; kaldırılmaları tam ekonomik bağımsızlığı sağlamıştır.
Mali egemenlik, milli bağımsızlığın ayrılmaz bir parçasıdır.
3
Azınlık haklarına dair Lozan kararını analiz etmek
Azınlıkların Türk vatandaşı sayılarak Türk kanunlarına tabi kılınması, Avrupalı devletlerin iç işlerimize karışmasını engellemiştir.
Dış güçlerin azınlıkları kullanarak egemenlik haklarımıza müdahale etmesini önlemek temel hedeftir.
4
Boğazlar Komisyonu kararının etkilerini belirlemek
Uluslararası bir komisyonun varlığı ve Boğazlar'ın silahsızlandırılması, Türkiye'nin kendi topraklarındaki tam egemenliğini kısıtlayıcı bir unsurdur.
Toprak bütünlüğüne rağmen askeri kontrolün tam sağlanamaması egemenliği zedeler.

Anahtar Kavram

Mudanya Ateşkes ve Lozan Barış Antlaşmalarının siyasi, hukuki ve ekonomik sonuçları
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla