Examkin

Soru

Zorluk: OrtaAtabetü'l-Hakayık

Atabetü'l-Hakayık eseriyle ilgili sol sütunda verilen yapısal ve içeriksel özellikleri, sağ sütunda verilen doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

  • Eserin sunulduğu makam ve kişiKarahanlı beylerinden Dad İspehsalar Bey
  • Eserin adının Türkçe kelime anlamıHakikatlerin Eşiği
  • Eserin ana bölümlerinde tercih edilen nazım birimi ve kafiye şemasıMani tipi (aabaaaba) kafiyeli dörtlükler
  • Eserin ahlaki ve didaktik içeriğinde öne çıkan temel temalarBilginin erdemi, cehaletin kötülüğü, cömertlik ve dilin muhafazası

Cevap

Sol sütundaki özellikler sağ sütundaki açıklamalarla sırasıyla şu şekilde eşleşmelidir: Eserin sunulduğu makam ve kişi - Dad İspehsalar Bey; Eserin adının Türkçe kelime anlamı - Hakikatlerin Eşiği; Eserin ana bölümlerinde tercih edilen nazım birimi ve kafiye şeması - Mani tipi kafiyeli dörtlükler; Eserin ahlaki ve didaktik içeriğinde öne çıkan temel temalar - Bilginin erdemi, cehaletin kötülüğü, cömertlik ve dilin muhafazası.
Atabetü'l-Hakayık'ın doğru eşleştirmesinde, eserin sunulduğu kişi Dad İspehsalar Bey'dir; ismi 'Hakikatlerin Eşiği' demektir; didaktik yönünü bilginin önemi ve cömertlik gibi temalar yansıtır; ve şekil yönünden de aaba kafiyeli dörtlükler kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Eserin kime sunulduğunu tespit etmek
Atabetü'l-Hakayık, Edip Ahmet Yükneki tarafından Karahanlı emirlerinden Dad İspehsalar Bey'e ithaf edilmiştir. Bu durum ilk sol ögeyi ilk sağ ögeyle eşleştirir.
Geçiş dönemi eserlerinin sunulduğu kişilerin bilinmesi edebi tarih bilgisi açısından gereklidir.
2
Eser adının kelime anlamını belirlemek
Atabetü'l-Hakayık ismi 'Hakikatlerin Eşiği' anlamına gelir. Bu da ikinci sol ögeyi ikinci sağ ögeyle eşleştirir.
Eser isminin anlamının bilinmesi, eserin didaktik ve dini/ahlaki içeriğini anlamak için önemlidir.
3
Eserin nazım birimini ve kafiye örgüsünü incelemek
Atabetü'l-Hakayık'ın asıl didaktik kısımları dörtlüklerle ve mani tipi kafiye düzeni olan aabaaaba ile yazılmıştır. Bu da üçüncü sol ögeyi üçüncü sağ ögeyle eşleştirir.
Eserin biçimsel özelliklerini diğer geçiş dönemi eserlerinden (örneğin tamamen mesnevi tarzında olan Kutadgu Bilig'den) ayırmak için biçim bilgisi analizi yapılır.
4
Eserde işlenen ana ahlaki ve didaktik temaları çözümlemek
Eserde cömertlik, bilginin değeri, dilin tutulması ve cehaletin zararları gibi temalar işlenmiştir. Bu da dördüncü sol ögeyi dördüncü sağ ögeyle eşleştirir.
Eserin didaktik muhtevasının tespiti ve hangi ahlaki öğütleri barındırdığının belirlenmesi amacıyla tema analizi yapılır.

Anahtar Kavram

Atabetü'l-Hakayık'ın biçim ve içerik özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Atabetü'l-Hakayık

Bu konudan daha fazla soru