Soru

Zorluk: OrtaTanzimat Edebiyatının Oluşumu ve Genel Özellikleri

Tanzimat Dönemi Türk edebiyatı; bir yandan Batı medeniyeti ve edebiyatının etkisiyle yeni tür, kavram ve estetik değerleri benimsemeye çalışırken diğer yandan da köklü bir geleneğe sahip olan Divan edebiyatı alışkanlıklarını sürdürmüştür. Bu durum, dönemin sanatçıları ve eserleri üzerinde derin bir eski-yeni çatışmasına ve ikiliğe (düalizm) yol açmıştır.

Buna göre, Tanzimat edebiyatının oluşum süreci ve genel özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu dönemde görülen söz konusu ikilik veya geçiş dönemi durumlarını örnekleyen gelişmelerden biri değildir?

  1. A
    Hak, adalet, vatan gibi yeni ve Batılı kavramların, biçim bakımından kaside ve gazel gibi klasik divan edebiyatı nazım şekilleriyle sunulması
  2. B
    Dilde sadeleşme fikrinin teoride güçlü bir şekilde savunulmasına rağmen, uygulamada Divan nesrinin süslü ve secili dil alışkanlıklarından tamamen kurtulunamaması
  3. C
    Ziya Paşa’nın önce halk şiirini Türk şiirinin asıl kaynağı ilan etmesi, ardından klasik Osmanlı şiirini yücelten bir antoloji hazırlayarak tezat oluşturması
  4. Klasik divan edebiyatı mazmunlarının tamamen terk edilerek şiirde b��tünüyle Batılı imge ve tasvir dünyasına geçilmesiCevap
  5. E
    Batı edebiyatından alınan roman ve hikaye gibi yeni türlerin ilk örneklerinde, geleneksel Türk anlatı türleri olan meddah ve halk hikayeciliğinin kurgusal ve teknik etkilerinin hissedilmesi

Cevap

Klasik divan edebiyatı mazmunlarının tamamen terk edilerek şiirde bütünüyle Batılı imge ve tasvir dünyasına geçilmesi seçeneği
Tanzimat edebiyatı bir geçiş dönemi edebiyatıdır ve eski ile yeninin bir arada yaşadığı düalist (ikici) bir yapıya sahiptir. Bu dönemde Divan edebiyatı geleneği, biçim özellikleri ve mazmunları tamamen ortadan kalkmamıştır. Sanatçılar yeni fikirleri eski formlarla sunmaya devam etmişlerdir. Dolayısıyla klasik divan edebiyatı mazmunlarının tamamen terk edilerek bütünüyle Batılı bir imge dünyasına geçildiği bilgisi yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tanzimat edebiyatının oluşum koşullarını ve genel karakterini oluşturan eski-yeni ikiliği kavramını analiz edin.
Tanzimat döneminin, Batılılaşma sancıları ile köklü Osmanlı edebiyatı geleneğinin iç içe geçtiği bir geçiş dönemi olduğu belirlenir.
Soruda istenen 'ikilik veya geçiş dönemi özelliklerinden biri olmayanı' bulmak için bu tarihsel bağlam şarttır.
2
Seçeneklerde verilen edebi gelişmeleri ve özellikleri bu eski-yeni çatışması açısından tek tek değerlendirin.
Yeni kavramların eski nazım biçimleriyle sunulması, dilde sadeleşme fikrine rağmen ağır dilin sürmesi, Ziya Paşa'nın kararsızlığı ve romanlarda meddah tekniğinin bulunması gibi durumların tamamının birer geçiş/ikilik özelliği olduğu doğrulanır.
Çeldiricilerin doğruluğunu test ederek geriye kalan yanlış yargıyı saptamak hedeflenir.
3
Divan edebiyatı mazmunlarının tamamen terk edilip edilmediğini ve Batılı imge dünyasına geçişin zamanlamasını inceleyin.
Divan mazmunlarının tamamen terk edilmediği, Batılı imge dünyasına tam geçişin ancak Servet-i Fünun döneminde gerçekleştiği saptanır.
Tanzimat'ın genel özelliklerine aykırı olan yanlış bilgi belirlenerek doğru cevaba ulaşılır.

Anahtar Kavram

Tanzimat Edebiyatında Eski-Yeni İkiliği (Düalizm)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla