Soru

Zorluk: ZorKarboksilik Asitler

Karboksilik asitlerin sınıflandırılması, yapısal özellikleri ve IUPAC adlandırılmasına ilişkin bilgilerin pekiştirilmesi amacıyla aşağıda sol sütunda verilen IUPAC adları ile sağ sütunda karışık olarak verilen yapısal formül ve özellik tanımlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Benzen-1,2-dikarboksilik asitC6H4(COOH)2C_6H_4(COOH)_2 formülüne sahip olan, plastikleştirici (ftalat) ve alkid reçinelerinin üretiminde hammadde olarak kullanılan aromatik dikarboksilik asit
  • Propanedioik asitHOOCCH2COOHHOOC-CH_2-COOH yarı açık formülüyle gösterilen, yapısında iki adet sp2sp^2 hibritleşmesi yapmış karbon atomu içeren alifatik dikarboksilik asit
  • 2-Hidroksipropanoik asitCH3CH(OH)COOHCH_3-CH(OH)-COOH yarı açık formülüne sahip olan, yapısında asimetrik (kiral) karbon atomu barındıran ve yorgunluk asiti olarak bilinen bileşik
  • Propenoik asitCH2=CHCOOHCH_2=CH-COOH yarı açık formülüyle gösterilen, bromlu suyun rengini giderebilen ve polimerleşme tepkimesi verebilen en basit doymamış mono karboksilik asit

Cevap

Benzen-1,2-dikarboksilik asit ftalik asit özellikleri ile; propanedioik asit malonik asit özellikleri ile; 2-hidroksipropanoik asit laktik asit özellikleri ile; propenoik asit ise akrilik asit özellikleri ile eşleşir.
IUPAC adlandırması yapılan karboksilik asitler; içerdikleri fonksiyonel gruplara (alken, hidroksil), halka yapılarına ve karboksil grubu sayılarına göre ayırt edici yapısal/fiziksel özellikler sergiler. Verilen eşleştirmeler bu kurallara tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Aromatik yapıda olan benzen-1,2-dikarboksilik asidin formülünü ve endüstriyel kullanımını belirleme.
Bileşiğin ftalik asit olduğu ve plastikleştirici ftalatların üretiminde kullanıldığı görülerek aromatik dikarboksilik asit tanımıyla eşleştirilir.
Aromatik asitlerin yapısal farkındalığını ve kullanım alanlarını ayırt etmek.
2
Propanedioik asit isimlendirmesinden yola çıkarak bileşiğin karbon sayısını ve fonksiyonel gruplarını analiz etme.
Üç karbonlu ve iki karboksil grubuna sahip malonik asit (HOOCCH2COOHHOOC-CH_2-COOH) yapısına ulaşılır. Karboksil karbonlarındaki çift bağlar nedeniyle iki tane sp2sp^2 hibritleşmesi yapmış karbon içerdiği doğrulanır.
Dikarboksilik asitlerin açık formüllerini yazıp hibritleşme türlerini saptamak.
3
2-Hidroksipropanoik asit bileşiğinin yapısındaki fonksiyonel grupları ve optik aktiflik durumunu inceleme.
Formülün laktik asit (CH3CH(OH)COOHCH_3-CH(OH)-COOH) olduğu belirlenir. Merkez karbonun dört farklı gruba bağlı olduğu tespit edilerek kiral karbon içerdiği kanıtlanır.
Çok fonksiyonlu karboksilik asitlerin izomeri ve yapısal özelliklerini belirlemek.
4
Propenoik asit bileşiğinde doymamışlık kaynağı olan pi bağının varlığını ve buna bağlı kimyasal özellikleri değerlendirme.
Akrilik asit (CH2=CHCOOHCH_2=CH-COOH) yapısında bulunan alken çift bağının bromlu suyun rengini giderme ve polimerleşme tepkimelerine yol açtığı saptanır.
Doymamış karboksilik asitlerin kimyasal tepkime yatkınlıklarını analiz etmek.

Anahtar Kavram

Karboksilik asitlerin yapısal formülleri, sistematik adlandırılması ve fonksiyonel grup özelliklerine göre sınıflandırılması
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla