Bitkilerde su ve minerallerin topraktan alınarak yapraklara kadar taşınması sürecinde farklı fiziksel kuvvetler ve biyolojik mekanizmalar rol oynar. Aşağıda verilen taşınma mekanizmalarını, bu mekanizmaların temel özelliklerini ifade eden açıklamalarla eşleştiriniz.
- Kök BasıncıKökte aktif taşıma ile biriktirilen minerallerin oluşturduğu ozmotik basınç farkı sayesinde suyun ksileme doğru itilmesidir.
- KılcallıkSu molekülleri ile ksilem çeperleri arasındaki çekim kuvvetinin (adhezyon) etkisiyle suyun çok dar borularda yükselmesidir.
- Kohezyon-Gerilim TeorisiYapraklardan terleme ile kaybedilen suyun oluşturduğu çekme kuvveti ve su moleküllerinin birbirini tutmasıyla suyun sütun halinde taşınmasıdır.
Cevap
Kök Basıncı iyon birikimiyle oluşan ozmotik itme kuvvetiyle, Kılcallık adhezyon kuvvetiyle dar borularda yükselmeyle, Kohezyon-Gerilim Teorisi ise terleme sonucu oluşan çekme kuvveti ve suyun kendi içindeki çekim gücüyle eşleşir.
Doğru eşleştirme, kök basıncının ozmotik kökenli bir itme kuvveti olduğunu, kılcallığın dar borulardaki adhezyon etkisini temsil ettiğini ve kohezyon-gerilimin terleme (çekme) ile moleküller arası çekimi (kohezyon) birleştirdiğini gösterir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bitkilerde suyun ksilemde taşınmasını sağlayan temel fiziksel kuvvetler (itme, çekme ve tutunma).
Daha Fazla Pratik
Minerallerin kök emici tüyleriyle topraktan alınma sürecinde ATP harcandığını, ancak suyun pasif olarak ozmosla girdiğini hatırlayarak mineral taşınımı ile su taşınımını karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s