Yeni Lisan Hareketi'nin teorik temelleri ve dilde sadeleşme felsefesi düşünüldüğünde, sol sütunda verilen Yeni Lisan kurallarını sağ sütundaki temel dil bilimsel gerekçeleri ve amaçlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.
- Arapça ve Farsça dil bilgisi kurallarının ve bu kurallara göre yapılan tamlamaların Türkçeden tamamen çıkarılmasıTürkçenin kendi yapısına ve ses bilgisi kurallarına yabancı olan morfolojik unsurlardan arındırılması (Dil bilgisel sadeleşme)
- Türkçeye girmiş, Türk halkının dilinde benimsenmiş ve Türkçeleşmiş yabancı kelimelerin dilde korunmasıDilde aşırı tasfiyeciliğe (öztürkçecilik) karşı çıkılarak dilin tabiileşmesi ve yaşayan Türkçe anlayışının benimsenmesi (Yaşayan dil ilkesi)
- Diğer Türk lehçelerinden (Çağatayca, Uygurca vb.) kelime aktarımının reddedilmesiTürk dünyasındaki tarihsel veya coğrafi lehçelerin taklit edilerek yazı diline yapay kelimeler taşınmasının önlenmesi (Yerel/Ortak yazı dili sınırı)
- İstanbul halkının, özellikle de İstanbul hanımlarının konuştuğu tabii konuşma dilinin yazı dili olarak kabul edilmesiYazı dili ile konuşma dili arasındaki asırlık uçurumun kapatılarak millî ve ortak bir standardın oluşturulması (Konuşma dilinin esas alınması)
Cevap
Sol sütundaki Arapça/Farsça kuralların atılması maddesi dil bilgisel sadeleşmeyle; halka mal olmuş kelimelerin korunması maddesi yaşayan dil ilkesiyle; diğer lehçelerden kelime alınmaması maddesi ortak yazı dili sınırıyla; İstanbul konuşma dilinin esas alınması maddesi ise yazı ve konuşma dili birliğiyle eşleşir.
Yeni Lisan Hareketi'nin getirdiği kuralların her biri keyfi olmayıp, dilin doğallığını korumak, yapaylıktan kaçınmak ve millî bir ortak yazı dili oluşturmak gibi sağlam dil bilimsel gerekçelere dayanmaktadır. Yapılan eşleştirme bu teorik gerekçeleri tam olarak yansıtmaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yeni Lisan Hareketi'nin kuramsal ilkeleri ve dildeki gerekçeleri