Soru

Zorluk: OrtaTanzimat, Islahat ve Osmanlı'da Demokratikleşme Çabaları

Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyıldaki demokratikleşme adımlarında Tanzimat Fermanı (1839) imparatorluk sınırları içindeki tüm tebaayı din farkı gözetmeksizin kanun önünde eşit kabul ederken, Islahat Fermanı (1856) doğrudan gayrim��slim unsurlara yönelik yeni haklar ve muafiyetler getirmiştir.

Buna göre, Islahat Fermanı'nın Tanzimat Fermanı'ndan ayrılan temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tüm tebaayı kapsayan genel haklar yerine doğrudan gayrimüslim tebaanın hukuki ve toplumsal konumunu iyileştirmeye yönelik özel düzenlemeler içermesiCevap
  2. B
    Padişahın yürütme yetkilerini halk tarafından seçilen bir meclise devrederek mutlak monarşiden parlamenter sisteme geçişi sağlaması
  3. C
    Fransız İhtilali ile yayılan milliyetçilik akımının Osmanlı Devleti üzerindeki yıkıcı etkilerini ve azınlık isyanlarını kesin olarak sona erdirmesi
  4. D
    II. Mahmud Dönemi'nde ayanlarla yapılan görüşmeler sonucunda padişahın yetkilerini kendi isteğiyle sınırlandırdığı ilk resmi belge olması
  5. E
    Müslüman tebaanın askeri ve idari alanlardaki ayrıcalıklarını koruyarak gayrimüslimlerin yönetim kademelerine katılımını tamamen engellemesi

Cevap

Tüm tebaayı kapsayan genel haklar yerine doğrudan gayrimüslim tebaanın hukuki ve toplumsal konumunu iyileştirmeye yönelik özel düzenlemeler içermesi
Tanzimat Fermanı Osmanlı sınırları içinde yaşayan herkesi 'Osmanlı tebaası' olarak kabul edip eşit haklar tanımayı hedeflerken, Islahat Fermanı Kırım Savaşı sonrası dış baskıların da etkisiyle gayrimüslimlerin haklarını genişleterek onlara yönelik özel düzenlemeler getirmiştir. Dolayısıyla gayrimüslim tebaaya yönelik bu özel düzenlemeler fermanın temel ayırıcı yönünü oluşturmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Tanzimat Fermanı'n��n kapsamı analiz edilir.
Tanzimat Fermanı'nın Müslüman ve gayrimüslim ayrımı yapmaksızın tüm Osmanlı vatandaşlarını (tebaayı) kanun önünde eşit kabul ettiği belirlenir.
Fermanın eşitlik ilkesinin genel karakterini anlamak için.
2
Islahat Fermanı'nın kapsamı analiz edilir.
Islahat Fermanı'nın Kırım Savaşı sonrasında Avrupalı devletlerin baskısıyla ilan edildiği ve doğrudan gayrimüslim tebaaya yönelik ayrıcalıklar, memurluk hakkı, il meclislerine üyelik gibi özel haklar getirdiği görülür.
İki ferman arasındaki hedef kitle farkını ortaya koymak için.
3
İki belgenin temel farkı karşılaştırılarak doğru seçeneğe ulaşılır.
Islahat Fermanı'nın, Tanzimat'ın getirdiği genel eşitlikçi yaklaşımdan farklı olarak gayrimüslim tebaanın toplumsal ve hukuki konumunu iyileştirmeye yönelik özel maddeler içerdiği tespit edilir.
Sorunun kökünde istenen ayırıcı özelliği belirlemek için.

Anahtar Kavram

Tanzimat ve Islahat fermanlarının kapsam ve hedef kitle bakımından farklılıkları
Bu soruyu puanla