Examkin

Soru

Zorluk: ZorTanzimat, Islahat ve Osmanlı'da Demokratikleşme Çabaları

Osmanlı Devleti'nin modernleşme ve demokratikleşme sürecinde önemli dönüm noktaları olan Tanzimat Fermanı (1839) ile Islahat Fermanı (1856), imparatorluğun dağılmasını önlemek ve toplumsal yap��yı yeniden düzenlemek amacıyla ilan edilmiştir. Bu fermanların kapsamları, hitap ettikleri kitleler ve getirdikleri yenilikler açısından belirgin farkları bulunmaktadır.

Tarih dersinde bu iki fermanın karşılaştırmalı analizini yapan bir öğretmenin aşağıdaki ifadelerinden hangisi tarihsel açıdan yanlış bir bilgi içermektedir?

  1. A
    Tanzimat Fermanı, din farkı gözetmeksizin tüm Osmanlı tebaasının kanun önünde eşitliğini esas alırken; Islahat Fermanı, doğrudan gayrimüslim tebaaya yönelik yeni haklar ve imtiyazlar tanımıştır.
  2. B
    Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesinde Mısır Sorunu'nda Avrupalı devletlerin desteğini kazanma amacı etkiliyken; Islahat Fermanı, Kırım Savaşı sonrasındaki Paris Konferansı kararlarını Osmanlı lehine etkilemek amacıyla ilan edilmiştir.
  3. C
    Tanzimat Fermanı ile askerlik hizmeti tüm tebaa için zorunlu bir vatan görevi haline getirilmiş; Islahat Fermanı ile gayrimüslimlere askerlikten muafiyet sağlayan nakdi bedel ödeme kolaylığı getirilmiştir.
  4. Tanzimat Fermanı II. Mahmud döneminde ilan edilerek padişahın yetkilerini ilk kez yasalarla sınırlandırırken; Islahat Fermanı Sultan Abdülmecid döneminde ilan edilerek gayrimüslimlere devlet memuru olma hakkı vermiştir.Cevap
  5. E
    Tanzimat Fermanı ile mahkemelerin herkese açık olması ve kimsenin yargılanmadan cezalandırılmaması ilkesi getirilirken; Islahat Fermanı ile gayrimüslimlerin il genel meclislerine üye olabilmesinin önü açılm��ştır.

Cevap

Tanzimat Fermanı'nın II. Mahmud döneminde ilan edildiğini ve padişahın yetkilerini ilk kez sınırlandırdığını belirten, aynı zamanda Islahat Fermanı ile padişah dönemlerini farklılaştıran karşılaştırma cümlesi tarihsel açıdan yanlıştır.
Tarihsel açıdan yanlış olan ifade, Tanzimat Fermanı'nın II. Mahmud döneminde ilan edildiğini savunan seçenektir. Tanzimat Fermanı, II. Mahmud'un vefatından sonra tahta geçen Sultan Abdülmecid döneminde, 3 Kasım 1839'da ilan edilmiştir. Dolayısıyla hem Tanzimat hem de Islahat fermanları Sultan Abdülmecid döneminde yayımlanmıştır. Ayrıca padişahın yetkilerini sınırlayan ilk belge Tanzimat Fermanı değil, 1808 tarihli Sened-i İttifak'tır.

Adım Adım Çözüm

1
Tanzimat Fermanı'nın ilan edildiği dönemin padişahını tespit etme.
Tanzimat Fermanı 3 Kasım 1839'da Sultan Abdülmecid döneminde ilan edilmiştir. Bu belgenin II. Mahmud döneminde ilan edildiği bilgisi kronolojik olarak yanlıştır.
Fermanın ilan edildiği padişahı doğru belirlemek kronolojik anachronizm hatalarını önlemek için gereklidir.
2
Osmanlı Devleti'nde padişahın yetkilerini kısıtlayan ilk belgenin niteliğini inceleme.
Padişahın yetkilerini sınırlandıran ilk belge II. Mahmud döneminde imzalanan 1808 tarihli Sened-i İttifak'tır. Tanzimat Fermanı ise padişahın kendi gücünün üstünde kanun gücünü kabul ettiği ilk belgedir.
Demokratikleşme adımlarının kronolojik sırasını ve ilk kısıtlamaları belirlemek anayasal gelişim sürecini anlamak için şarttır.
3
Islahat Fermanı'nın ilan edildiği padişah dönemini ve içeriğini doğrulama.
Islahat Fermanı 1856'da yine Sultan Abdülmecid döneminde ilan edilmiştir. Bu fermanda gayrimüslimlere devlet memurluğuna girebilme hakkı verilmiştir.
Her iki fermanın aynı padişah (Sultan Abdülmecid) dönemine ait olduğunu saptayarak verilen ifadedeki yanlışlığı kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Tanzimat ve Islahat fermanlarının ilan edildiği dönemler, padişahlar ve bu fermanların kapsamlarındaki temel farklar.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Tanzimat, Islahat ve Osmanlı'da Demokratikleşme Çabaları